Analytic Hierarchy Process

Analytic Hierarchy Process
Polecane artykuły


Analytic Hierarchy Process jest to metoda, która polega na wielokryterialnych analizach decyzyjnych, w celu rozwiązania złożonych i skomplikowanych problemów decyzyjnych, w których uwzględniane są aspekty zarówno ilościowe, jak i ilościowe. Metoda ta oparta jest na pewnych koncepcjach z zakresu matematyki oraz psychologii. Po raz pierwszy została przedstawiona w 1977 roku w "Journal of Mathematical Psychology”, natomiast w 1980 roku, autor tej metody, Thomas L. Saaty, zaproponował, aby została ona wykorzystana w wielu sektorach, aby ułatwić optymalny wybór, w przypadku gdy decydent posiada większą liczbę kryteriów oceny różnych wariantów decyzyjnych. (H. Bieniok 2014, s. 176)

Fazy metody AHP

Za pomocą metody AHP, analiza problemu decyzyjnego odbywa się w dwóch fazach:

  1. Opracowanie struktury hierarchicznej problemu,
  2. Wygenerowanie ocen w ramach struktury.

Faza pierwsza polega na zidentyfikowaniu wszystkich istotnych elementów problemu i przedstawieniu ich według hierarchii, wychodząc od ogólnego, znajdującego się na najwyższym poziomie, a następnie dokonując jego uszczegółowienia, znajdujących się na niższych poziomach hierarchii. Struktura ta najczęściej jest przedstawiana w formie powszechnie stosowanego drzewa. Dzięki takiemu zastosowaniu powstają trzy podstawowe składowe analizowanego problemu, takie jak:

  • cel główny, czyli stan, który chcemy osiągnąć,
  • cele pomocnicze, czyli te wyróżnione w problemie, ale również przyczyniające się do osiągnięcia celu głównego,
  • charakterystyki, inaczej kryteria, którymi należy posługiwać się przy podejmowaniu decyzji.

W fazie drugiej oceniający dokonuje serii porównań parami wszystkich elementów, znajdujących się na tym samym poziomie hierarchicznym, związanych z elementem usytuowanym poziom wyżej. Następnie, oceny są normalizowane i weryfikowane w celu zbadania ich spójności. Oceny formułuje się zgodnie według dziesięciostopniowej skali wprowadzonej przez Saaty’ego.

Analytic Hierarchy Process (AHP) składa się z 4 etapów (Król S., Tułecki A. (2007) s. 171)

  1. Budowa modelu hierarchicznego,
  2. Ocena kryteriów przez porównania parami,
  3. Określenie wzajemnych preferencji w odniesieniu do kryteriów i wariantów decyzyjnych,
  4. Analiza wybranych wyników.

Ograniczenia metody AHP

Głównymi ograniczeniami metody AHP są:

  1. Ograniczenia porównywalności elementów na tym samym poziomie,
  2. Założenia pełnej porównywalności elementów w modelu,
  3. Utrudnienia w uwzględnieniu zależności pomiędzy cząstkowymi funkcjami celu,
  4. Zalecenie współpracy z zewnętrznym analitykiem-konsultantem,
  5. Potrzeba przeszkolenia osób posługujących się metodą AHP. (Downarowicz O. 2000, s. 1)

Bibliografia

Autor: Justyna Piotrowska