Interdyscyplinarność ergonomii

Interdyscyplinarność ergonomii
Polecane artykuły


Interdyscyplinarność ergonomii związana jest z wzajemnym uzupełnianiem się (komplementarnością) zagadnień z różnych obszarów nauki, co pozwala na kompleksowe podejście do układu człowiek - praca - środowisko, niemożliwe do zrealizowania na gruncie poszczególnych nauk wyizolowanych. Łączy w sobie nauki biologiczne oraz techniczno-organizacyjne nie hierarchizując ich względem siebie, ale stawiając je wszystkie na równi.

Ergonomia – Nauka zajmująca się przystosowaniem pracy do organizmu człowieka, tworzeniem stanowisk i przestrzeni pracy. Skupia się na dostosowaniu czynników materialnych do możliwości ludzkich, ochronie organizmu oraz tworzeniu komfortowych warunków w miejscu pracy.

Dyscypliny składowe

Dyscypliny składowe ergonomii, traktowane równorzędnie, dzielimy na dwie główne grupy:

Biologiczne, które badają właściwości fizyczne i psychiczne człowieka i gromadzą o nim wiedzę.

  • Antropometria - zajmuje się mierzeniem parametrów człowieka pod kątem optymalizacji warunków pracy.
  • Bezpieczeństwo i higiena pracy - tworzy zasady ochrony zdrowia w miejscu pracy, biorąc pod uwagę czynniki szkodliwe i normy higieniczne.
  • Medycyna pracy - jej przedmiotem jest badanie wpływu środowiska pracy na pacjenta, diagnostyka, leczenie i profilaktyka chorób zawodowych. Wyróżnia się trzy podstawowe padania: wstępne, okresowe i kontrolne przeprowadzane po dłuższej chorobie pracownika.
  • Fizjologia pracy - badanie reakcji organizmu podczas pracy
  • Psychologia - jest to nauka o człowieku w aspekcie jego zachowań i stanów psychicznych w rozmaitych sytuacjach.
  • Socjologia - socjologia zajmuje się zjawiskami sfery publicznej, funkcjonowaniem społeczeństwa i metodach jego badania.
  • Pedagogika - nauka o wychowaniu i kształceniu człowieka w czasie całego jego życia
  • Prakseologia - nauka zajmująca się badaniem ludzkich czynności celowych i świadomych czyli o sprawnym działaniu.

Techniczno-organizacyjne, które na podstawie wyników z badań przeprowadzanych przez dyscypliny w grupie biologicznej zajmują się doskonaleniem procesu pracy.

  • Urbanistyka - nauka o planowaniu miast i osiedli oraz ich powstawaniu i historii rozwoju
  • Architektura – sztuka kształtowania przestrzeni
  • Inżynieria maszyn – dotyczy technik i metod projektowania, wytwarzania i eksploatacji maszyn
  • Inżynieria budownictwa
  • Inżynieria transportu
  • Technologia - jest jednym z czynników produkcji. Dostarcza informacji jak dużo można wytworzyć przy użyciu danej ilości kapitału i pracy
  • Organizacja - to decydowanie o tym, w jaki sposób możliwie najlepiej pogrupować działania i zasoby organizacji
  • Ekonomika - dyscyplina ekonomiczna badająca zjawiska występujące w określonym dziale gospodarki
  • Estetyka
  • Prawo

Funkcje ergonomii

  • Humanizacyjna – skupia się na zagwarantowaniu bezpieczeństwa na stanowisku pracy, automatyzacji pewnych procesów w celu odciążenia organizmu człowieka i zmniejszeniu uciążliwości pracy.
  • Społeczna - wiąże się z odciążeniem psycho-nerwowym człowieka, który musi wykonywać pracę niezgodną z jego kwalifikacjami, niesie pomoc w prawidłowym doborze do zawodu.
  • Ekonomiczna – Opiera się na prewencji, czyli podejmowaniu działań z wyprzedzeniem w celu zapobiegnięciu niechcianych konsekwencji. Dla przykładu: firma inwestuje pewne pieniądze w szkolenia BHP, by uniknąć większych kosztów związanych z wypadkami przy pracy, których może dzięki tym działaniom uniknąć lub je zminimalizować.

Kierunki ergonomii

Współczesne kierunki działania ergonomii:

  • Ergonomia stanowisk komputerowych – bierze pod uwagę ułożenie sylwetki poprzez dopasowanie dopasowani krzesła i podnóżek, prawidłowe ustawienie monitora, odpowiednia wielkość biurka, zapewnienie odpowiedniego ułożenia rąk przy korzystaniu z klawiatury.
  • Ergonomia osób niepełnosprawnych
  • Ergonomia osób w starszym wieku
  • Ergonomia wyrobu – polega na dostosowaniu obiektów np. maszyn do wymiarów i kształtów ciała człowieka, skupia się na bezpieczeństwu i komforcie użytkowania obiektu technicznego.
  • Ergonomia w sprzętach wojskowych
  • Ergonomia edukacji – (ilość osób w klasie, dopasowanie ławek i krzeseł do wieku i wzrostu uczniów, odpowiednia przestrzeń w klasie).
  • Ergonomia mieszkania – (meble, sprzęty codziennego użytku).

Bibliografia

Autor: Justyna Kuźma, Sylwia Szromnik