Kontrola finansowa: Różnice pomiędzy wersjami
m (cleanup bibliografii i rotten links) |
m (cleanup bibliografii i rotten links) |
||
(Nie pokazano 9 wersji utworzonych przez 2 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
'''[[Kontrola]] finansowa''' jest elementem procesu [[zarządzanie|zarządzania]] publiczną gospodarką finansową. Jej zadaniem jest przekazywanie informacji na temat jakości działania oraz funkcjonalności gospodarki. Pomaga również wyryć obszary, w których konieczne jest dokonanie różnych korekt. "W ostatnich latach w obszarze kontroli w sektorze [[finanse publiczne|finansów publicznych]] można zaobserwować liczne zmiany" (Kaczurak-Kozak M., 2011, s. 70). Za kontrolę finansową [[odpowiedzialność]] ponosi [[kierownik]] jednostki. | |||
Standardowe rozumienie pojęcia "kontrola finansowa" przejawia się jako zestawienie stanu rzeczywistego ze stanem obowiązującym oraz uzgadnianie ewentualnych błędów i odchyleń a także weryfikowanie czy [[dane]] elementy są zgodne z prawem. Pod uwagę bierze się również ochronę zasobów oraz zapewnienie wiarygodności [[sprawozdanie|sprawozdań]]. | |||
Standardowe rozumienie pojęcia "kontrola | |||
W praktyce wykorzystywanej w finansach publicznych można rozumieć pojęcie kontroli finansowej pod dwiema postaciami - aby wyrazić przebieg oceniania i sprawozdawczości oraz jako jeden z elementów systemu zarządzania, w którego skład wchodzą procedury, reguły, obowiązki pracowników, standardy etyczne oraz inne elementy (Kaczurak-Kozak M., 2011, s. 73). | W praktyce wykorzystywanej w finansach publicznych można rozumieć pojęcie kontroli finansowej pod dwiema postaciami - aby wyrazić przebieg oceniania i sprawozdawczości oraz jako jeden z elementów systemu zarządzania, w którego skład wchodzą procedury, reguły, obowiązki pracowników, standardy etyczne oraz inne elementy (Kaczurak-Kozak M., 2011, s. 73). | ||
Linia 26: | Linia 10: | ||
Kontrola finansowa jest ważnym elementem zarządzania publiczną gospodarką finansową. Jej celem jest ocena jakości działania i funkcjonalności gospodarki oraz wykrywanie obszarów wymagających korekty. W praktyce kontrola finansowa może być rozumiana jako proces oceny i sprawozdawczości oraz jako element systemu zarządzania. Kryteria kontroli finansowej to prawo, plan i gospodarność. Istnieją trzy rodzaje kontroli finansowej: kontrola wstępna, bieżąca i następna. Kontrola wstępna chroni jednostkę przed nadużyciami i stratami. Kontrola bieżąca sprawdza poprawność działań i zabezpiecza majątek jednostki. Kontrola następna analizuje działalność już wykonaną i dokumenty, aby zapobiec powstawaniu podobnych odchyleń w przyszłości. | Kontrola finansowa jest ważnym elementem zarządzania publiczną gospodarką finansową. Jej celem jest ocena jakości działania i funkcjonalności gospodarki oraz wykrywanie obszarów wymagających korekty. W praktyce kontrola finansowa może być rozumiana jako proces oceny i sprawozdawczości oraz jako element systemu zarządzania. Kryteria kontroli finansowej to prawo, plan i gospodarność. Istnieją trzy rodzaje kontroli finansowej: kontrola wstępna, bieżąca i następna. Kontrola wstępna chroni jednostkę przed nadużyciami i stratami. Kontrola bieżąca sprawdza poprawność działań i zabezpiecza majątek jednostki. Kontrola następna analizuje działalność już wykonaną i dokumenty, aby zapobiec powstawaniu podobnych odchyleń w przyszłości. | ||
== Kryteria kontroli finansowej == | ==Kryteria kontroli finansowej== | ||
Możemy wyróżnić trzy kryteria kontroli finansowej: '''prawo''', '''[[plan]]''' oraz '''gospodarność'''. | Możemy wyróżnić trzy kryteria kontroli finansowej: '''prawo''', '''[[plan]]''' oraz '''gospodarność'''. | ||
'''Prawo''' | '''Prawo''' - jest to główne kryterium, stosowane od dawna i najbardziej pospolite. Kontrolerzy powinni być dobrze przygotowani pod względem znajomości prawa (studia prawnicze, ekonomiczne, administracyjne) i stale uaktualniać swoją wiedzę, ponieważ [[prawo]] nieustannie się zmienia. Dokładne rozumienie i [[interpretacja]] jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli. | ||
'''Plan''' | '''Plan''' - stosując to kryterium, należy uwzględnić wielorakość przyczyn rozbieżności danych działań z planem oraz [[elastyczność]] i możliwości przystosowania się do wcześniejszych, niezaplanowanych czynności. Badanie i [[ocena]] wykonanych planów jest skomplikowana, ponieważ plany często są bardzo szczegółowe i bardzo precyzyjne. | ||
'''Gospodarność''' | '''Gospodarność''' - inaczej [[zasada]] racjonalnego działania. Stanowi kryterium, które integruje elementy w całość. Podczas kontroli należy wykazać czy dane [[działanie]] jest zgodne z zasadą gospodarności, czyli powinno zawierać się w funkcjonowaniu gospodarczo-finansowym np. [[optymalizacja]] procesów produkcyjnych, zwiększanie wydajności pracy, poprawianie jakości (Kurowski L. I in., 2000, s. 46-49). | ||
<google>n</google> | |||
==Rodzaje kontroli finansowej== | |||
Kontrola finansowa składa się z trzech etapów: '''kontrola wstępna''', '''kontrola bieżąca''' oraz '''kontrola następna'''. | Kontrola finansowa składa się z trzech etapów: '''kontrola wstępna''', '''kontrola bieżąca''' oraz '''kontrola następna'''. | ||
'''Kontrola wstępna''' | '''Kontrola wstępna''' - dokładne jej zrealizowanie chroni jednostkę przed ponadplanowymi [[koszt|kosztami]], nadużyciami i stratami. W tej części znaczną większość czasu pochłania analiza projektów różnego rodzaju umów oraz sprawdzanie różnych elementów pod kątem prawnym. Należy działać zgodnie z m.in. kodeksem administracyjnym. Ten rodzaj kontroli odgrywa znaczącą rolę przy przyjmowaniu nowych pracowników ([[umowa]] o pracę, wykonywane czynności, obowiązki na miejscu pracy, [[okres wypowiedzenia]], niekiedy istotna jest niekaralność oraz oświadczenie o odpowiedzialności materialnej). Kontrola wstępna przykuwa uwagę do dochodów budżetowych, jakie uzyskuje dana [[organizacja]]. [[Dochody]] budżetowe powinny być zawarte w danych urządzeniach i wykazane w określonych kwotach oraz terminach. Należy także określić oraz sprawdzić dokumenty (dowody finansowo-księgowe) oraz osoby, które są za nie odpowiedzialne. | ||
'''Kontrola bieżąca''' - celem tej kontroli jest zweryfikowanie czy wyodrębnione komórki firmy działają poprawnie oraz czy nie pojawiają się sytuacje, które mogą spowodować zniszczenie lub inną stratę w majątku, w tym również kradzież. Rzeczywisty stan składników majątku powinien być bardzo skrupulatnie przeanalizowany, aby móc wykluczyć możliwość powstania zarówno nadwyżek jak i niedoborów, które mogą spowodować problemy w działalności jednostki. Sprawdzeniu podlega również [[wyposażenie]] pracowników np. w odzież ochronną, środki higieny. Należy zweryfikować czy zatrudnieni terminowo rozliczają się z zaliczek. | |||
'''Kontrola | '''Kontrola następna''' - podczas tej części kontroli bada się działalność, która już się odbyła oraz dokumenty, które wykazują i opisują te czynności. [[Przegląd]] tych dokumentów sprawdza, czy dotychczasowe funkcjonowanie organizacji przebiega właściwie oraz według aktualnych przepisów prawa. Bada się również o wpłynęło na odchylenia od zaplanowanych norm, a które spowodowały straty w majątku. Celem tej kontroli jest podjęcie przez osobę zarządzającą działań, które spowodują, że w przyszłości nie będą powstawać podobne zaburzenia i odstępstwa od [[normy]] (Kulaszyński S., 2002, s. 21-24). | ||
{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Plan audytów]]}} — {{i5link|a=[[Audyt wewnętrzny]]}} — {{i5link|a=[[Dokumentacja organizacyjna]]}} — {{i5link|a=[[Badanie sprawozdania finansowego]]}} — {{i5link|a=[[Arkusz analizy ryzyka]]}} — {{i5link|a=[[System zarządzania przebiegiem procesów]]}} — {{i5link|a=[[Zarządzanie nieruchomościami]]}} — {{i5link|a=[[Plan projektu]]}} — {{i5link|a=[[Plan reakcji na ryzyko]]}} }} | |||
==Bibliografia== | ==Bibliografia== | ||
<noautolinks> | <noautolinks> | ||
* Banaszkiewicz A., Makowska E. (2016) [https://www.dbc.wroc.pl/Content/33364/Banaszkiewicz_Makowska_Rewizja_finansowa_a_wiarygodnosc_sprawozdan_2016.pdf | * Banaszkiewicz A., Makowska E. (2016), ''[https://www.dbc.wroc.pl/Content/33364/Banaszkiewicz_Makowska_Rewizja_finansowa_a_wiarygodnosc_sprawozdan_2016.pdf Rewizja finansowa a wiarygodność sprawozdań finansowych]'', Prace naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 436 | ||
* Kaczurak-Kozak M. (2011) [ | * Kaczurak-Kozak M. (2011), ''[http://wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/42-2011/FRFU-42-69.pdf Kontrola zarządcza jako nowy wymiar kontroli w sektorze finansów publicznych], Finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia, nr 42, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 669 | ||
* Kulaszyński S. (2002) ''Kontrola finansowa w jednostkach budżetowych i gospodarce pozabudżetowej'', Edukator, Warszawa | * Kulaszyński S. (2002), ''Kontrola finansowa w jednostkach budżetowych i gospodarce pozabudżetowej'', Edukator, Warszawa | ||
* Kurkowski L., Ruśkowski E., Sochacka-Krysiak H. (2000) ''Kontrola finansowa w sektorze publicznym'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa | * Kurkowski L., Ruśkowski E., Sochacka-Krysiak H. (2000), ''Kontrola finansowa w sektorze publicznym'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa | ||
* Sawicki K. (2012) [ | * Sawicki K. (2012), ''[http://www.wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/53-2012/FRFU-53-33.pdf Relacje między kontrolą wewnętrzną, audytem wewnętrznym, kontrolą zarządczą i rewizją finansową]'', Finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 53, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 718 | ||
</noautolinks> | </noautolinks> | ||
{{a|Joanna Spyrka}} | {{a|Joanna Spyrka}} | ||
[[Kategoria:Controlling]] | |||
{{#metamaster:description|Kontrola finansowa - istotny element zarządzania publiczną gospodarką finansową. Zapewnia jakość działania, wykrywa obszary wymagające korekt i chroni zasoby.}} | {{#metamaster:description|Kontrola finansowa - istotny element zarządzania publiczną gospodarką finansową. Zapewnia jakość działania, wykrywa obszary wymagające korekt i chroni zasoby.}} |
Aktualna wersja na dzień 01:54, 5 sty 2024
Kontrola finansowa jest elementem procesu zarządzania publiczną gospodarką finansową. Jej zadaniem jest przekazywanie informacji na temat jakości działania oraz funkcjonalności gospodarki. Pomaga również wyryć obszary, w których konieczne jest dokonanie różnych korekt. "W ostatnich latach w obszarze kontroli w sektorze finansów publicznych można zaobserwować liczne zmiany" (Kaczurak-Kozak M., 2011, s. 70). Za kontrolę finansową odpowiedzialność ponosi kierownik jednostki.
Standardowe rozumienie pojęcia "kontrola finansowa" przejawia się jako zestawienie stanu rzeczywistego ze stanem obowiązującym oraz uzgadnianie ewentualnych błędów i odchyleń a także weryfikowanie czy dane elementy są zgodne z prawem. Pod uwagę bierze się również ochronę zasobów oraz zapewnienie wiarygodności sprawozdań.
W praktyce wykorzystywanej w finansach publicznych można rozumieć pojęcie kontroli finansowej pod dwiema postaciami - aby wyrazić przebieg oceniania i sprawozdawczości oraz jako jeden z elementów systemu zarządzania, w którego skład wchodzą procedury, reguły, obowiązki pracowników, standardy etyczne oraz inne elementy (Kaczurak-Kozak M., 2011, s. 73).
Pojęcie jest kontroli finansowej jest związane z rewizją.
TL;DR
Kontrola finansowa jest ważnym elementem zarządzania publiczną gospodarką finansową. Jej celem jest ocena jakości działania i funkcjonalności gospodarki oraz wykrywanie obszarów wymagających korekty. W praktyce kontrola finansowa może być rozumiana jako proces oceny i sprawozdawczości oraz jako element systemu zarządzania. Kryteria kontroli finansowej to prawo, plan i gospodarność. Istnieją trzy rodzaje kontroli finansowej: kontrola wstępna, bieżąca i następna. Kontrola wstępna chroni jednostkę przed nadużyciami i stratami. Kontrola bieżąca sprawdza poprawność działań i zabezpiecza majątek jednostki. Kontrola następna analizuje działalność już wykonaną i dokumenty, aby zapobiec powstawaniu podobnych odchyleń w przyszłości.
Kryteria kontroli finansowej
Możemy wyróżnić trzy kryteria kontroli finansowej: prawo, plan oraz gospodarność.
Prawo - jest to główne kryterium, stosowane od dawna i najbardziej pospolite. Kontrolerzy powinni być dobrze przygotowani pod względem znajomości prawa (studia prawnicze, ekonomiczne, administracyjne) i stale uaktualniać swoją wiedzę, ponieważ prawo nieustannie się zmienia. Dokładne rozumienie i interpretacja jest niezbędne do przeprowadzenia kontroli.
Plan - stosując to kryterium, należy uwzględnić wielorakość przyczyn rozbieżności danych działań z planem oraz elastyczność i możliwości przystosowania się do wcześniejszych, niezaplanowanych czynności. Badanie i ocena wykonanych planów jest skomplikowana, ponieważ plany często są bardzo szczegółowe i bardzo precyzyjne.
Gospodarność - inaczej zasada racjonalnego działania. Stanowi kryterium, które integruje elementy w całość. Podczas kontroli należy wykazać czy dane działanie jest zgodne z zasadą gospodarności, czyli powinno zawierać się w funkcjonowaniu gospodarczo-finansowym np. optymalizacja procesów produkcyjnych, zwiększanie wydajności pracy, poprawianie jakości (Kurowski L. I in., 2000, s. 46-49).
Rodzaje kontroli finansowej
Kontrola finansowa składa się z trzech etapów: kontrola wstępna, kontrola bieżąca oraz kontrola następna.
Kontrola wstępna - dokładne jej zrealizowanie chroni jednostkę przed ponadplanowymi kosztami, nadużyciami i stratami. W tej części znaczną większość czasu pochłania analiza projektów różnego rodzaju umów oraz sprawdzanie różnych elementów pod kątem prawnym. Należy działać zgodnie z m.in. kodeksem administracyjnym. Ten rodzaj kontroli odgrywa znaczącą rolę przy przyjmowaniu nowych pracowników (umowa o pracę, wykonywane czynności, obowiązki na miejscu pracy, okres wypowiedzenia, niekiedy istotna jest niekaralność oraz oświadczenie o odpowiedzialności materialnej). Kontrola wstępna przykuwa uwagę do dochodów budżetowych, jakie uzyskuje dana organizacja. Dochody budżetowe powinny być zawarte w danych urządzeniach i wykazane w określonych kwotach oraz terminach. Należy także określić oraz sprawdzić dokumenty (dowody finansowo-księgowe) oraz osoby, które są za nie odpowiedzialne.
Kontrola bieżąca - celem tej kontroli jest zweryfikowanie czy wyodrębnione komórki firmy działają poprawnie oraz czy nie pojawiają się sytuacje, które mogą spowodować zniszczenie lub inną stratę w majątku, w tym również kradzież. Rzeczywisty stan składników majątku powinien być bardzo skrupulatnie przeanalizowany, aby móc wykluczyć możliwość powstania zarówno nadwyżek jak i niedoborów, które mogą spowodować problemy w działalności jednostki. Sprawdzeniu podlega również wyposażenie pracowników np. w odzież ochronną, środki higieny. Należy zweryfikować czy zatrudnieni terminowo rozliczają się z zaliczek.
Kontrola następna - podczas tej części kontroli bada się działalność, która już się odbyła oraz dokumenty, które wykazują i opisują te czynności. Przegląd tych dokumentów sprawdza, czy dotychczasowe funkcjonowanie organizacji przebiega właściwie oraz według aktualnych przepisów prawa. Bada się również o wpłynęło na odchylenia od zaplanowanych norm, a które spowodowały straty w majątku. Celem tej kontroli jest podjęcie przez osobę zarządzającą działań, które spowodują, że w przyszłości nie będą powstawać podobne zaburzenia i odstępstwa od normy (Kulaszyński S., 2002, s. 21-24).
Kontrola finansowa — artykuły polecane |
Plan audytów — Audyt wewnętrzny — Dokumentacja organizacyjna — Badanie sprawozdania finansowego — Arkusz analizy ryzyka — System zarządzania przebiegiem procesów — Zarządzanie nieruchomościami — Plan projektu — Plan reakcji na ryzyko |
Bibliografia
- Banaszkiewicz A., Makowska E. (2016), Rewizja finansowa a wiarygodność sprawozdań finansowych, Prace naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu nr 436
- Kaczurak-Kozak M. (2011), Kontrola zarządcza jako nowy wymiar kontroli w sektorze finansów publicznych, Finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia, nr 42, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 669
- Kulaszyński S. (2002), Kontrola finansowa w jednostkach budżetowych i gospodarce pozabudżetowej, Edukator, Warszawa
- Kurkowski L., Ruśkowski E., Sochacka-Krysiak H. (2000), Kontrola finansowa w sektorze publicznym, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
- Sawicki K. (2012), Relacje między kontrolą wewnętrzną, audytem wewnętrznym, kontrolą zarządczą i rewizją finansową, Finanse, rynki finansowe, ubezpieczenia nr 53, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego nr 718
Autor: Joanna Spyrka