Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej

Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej
Polecane artykuły

Ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, ubezpieczenie OC, potocznie OC – rodzaj ubezpieczenia majątkowego, które daje ochronę ubezpieczeniową, gdy ubezpieczony będzie zobowiązany do naprawienia szkody wyrządzonej komukolwiek w następstwie czynu niedozwolonego albo kontrahentowi wskutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (umowy).

Umowa ubezpieczenia OC w kodeksie cywilnym

“Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony”. [1]

Przedmiot ubezpieczenia

Wyróżnia się dwa główne rodzaje przedmiotu ubezpieczenia ze względu na odpowiedzialność. Są to:

  • odpowiedzialność deliktowa - sytuacja kiedy szkoda jest następstwem zdarzenia niezależnego od nas, nieprzewidzianego np. podczas malowania elewacji budynku spada z rusztowania w wyniku silnego wiatru wiaderko w wyniku czego zostaje uszkodzona szyba w samochodzie zaparkowanym nieopodal budynku oraz gdy szkoda wynika z wypuszczenia na rynek produktu wadliwego.
  • odpowiedzialność kontraktowa ma miejsce, gdy niezrealizowania bądź nieodpowiedniej konkretyzacji zaistniałego zobowiązania przez osobę dłużną [2].

Ponadto wyróżniamy trzy rodzaje szkód w sytuacji gdy przedmiotem ubezpieczenia jest osoba trzeci.

  • szkody rzeczowe (uszkodzenie bądź utracenie przez osobę trzecią rzeczy)
  • szkody na osobie (uszczerbek fizyczny, wszelkie problemy zdrowotne, śmierć)
  • czyste straty [3]

Zakres ubezpieczenia - triggery

Trigger - stwierdzenie zaciągnięte z języka angielskiego (trigger - wyzwalacz) czyli element wyzwalający odpowiedzialność ubezpieczenia. Wyróżniamy cztery główne triggery “definiujące (...), który element musi zaistnieć w okresie ubezpieczenia, aby rodzić odpowiedzialność ubezpieczyciela."

  • act committed (pierwotna przyczyna szkody) – sytuacja gdy następstwem zdarzenia jest szkoda zaistniała u osoby poszkodowane np. wyżej wspomniane wyprodukowanie wadliwego produktu. [4]
  • occurrence (zdarzenie wyrządzające szkodę) – odpowiedzialność gwarancyjna ubezpieczyciela ma miejsce, kiedy zdarzenie, którego konsekwencją jest szkoda wystąpi w okresie ubezpieczeniowym. [5]
  • loss occurrence (powstanie szkody) – "odpowiedzialność gwarancyjna ubezpieczyciela powstaje, gdy szkoda, czyli zmaterializowany skutek działania lub zaniechania ubezpieczającego ma miejsce (powstanie) w okresie ubezpieczenia.” [6] Przykładem tego tiggera będzie np. uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia.
  • loss manifestation (loss discover, ujawnienie szkody) - jest to sytuacja kiedy pomiędzy ujawnieniem (np. objawów) szkody a datą zaistnienia występuje jakiś okres czasu
  • claims-made (zgłoszenie szkody) – w tym wypadku roszczenie musi być zgłoszone w czasie trwania ochrony. “Przedmiotowa koncepcja stanowi odzwierciedlenie zasady, że ubezpieczenie OC ma chronić przed konkretnymi roszczeniami osób trzecich, a nie przed abstrakcyjnie ujmowaną odpowiedzialnością, która może się zmaterializować w daleko rozumianej przyszłości. W konsekwencji claims made przewiduje najkrótszą w czasie odpowiedzialność ubezpieczyciela. “ [7]

Suma gwarancyjna

Suma gwarancyjna jest to pułap ustanowiony przez ubezpieczyciela w jakim ponosi on odpowiedzialność. Wyznacza się ją na konkretne zdarzenie (ang. per occurrence) czyli za każde poszczególne zdarzenie ubezpieczyciel odpowiada daną sumą gwarancyjną albo na wszystkie zdarzenia czyli suma gwarancyjna obejmuje wszystkie zdarzenia w całym okresie ubezpieczenia a w wypadku wypłacenia ubezpieczenia suma gwarancyjna jest pomniejszana o wartość wypłaconego ubezpieczenia (w tym przypadku ustalania sumy gwarancyjnej czasem wprowadzane są dodatkowe limity na jedno zdarzenie które jest mniejsze niż limit na wszystkie zdarzenia w całym okresie). [8]

Ubezpieczenie OC komunikacyjne

Jednym z najpopularniejszych a zarówno obowiązkowym ubezpieczeniem jest ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej komunikacyjne. Odnosi się ono do wszystkich używanych pojazdów mechanicznych lądowych oraz obejmuje ono zarówno osobę kierującą jak i właściciela samochodu. W przypadku wyrządzenia szkody podczas poruszania się pojazdem, zakład ubezpieczeniowy ponosi odpowiedzialność finansową (wypłaca odszkodowanie). Umowa ubezpieczeniowa musi być zawarta najpóźniej w dniu rejestracji samochodu. Jest ona zawierana na 12 miesięcy a w przypadku braku pisemnego odstąpienia od umowy jest ona przedłużana na kolejne 12 miesięcy. Do 30 września obowiązkiem prowadzącego pojazd było posiadanie potwierdzenia OC. [9]

Czas w modelowaniu rynku

1995 rok był przełomowym rokiem dla polis OC. Wówczas do tego roku Polacy posiadający pojazdy mechaniczne mieli obowiązek wykupienia ubezpieczenia na okres roku kalendarzowego, co było dużym utrudnieniem podczas zbywania samochodu. Natomiast dzisiaj umowę możemy zawrzeć w dowolnym dla nas okresie. [10]

Nieprawidłowości w systemie ubezpieczeń OC

Jeszcze niedawno jednym z kluczowym problemów dotyczących ubezpieczeń był brak ogólnej bazy zawierającej informacje o kierowcach i pojazdach. “ W przypadku posiadania kilku samochodów w gospodarstwie domowym popularne bywało ubezpieczanie ich w różnych zakładach, by uniknąć zwyżki wszystkich składek po zgłoszeniu szkody dotyczącej jednego pojazdu. Nieprawidłowości systemu prawnego wyrażały się z jednej strony unikaniem przez część kierowców ubezpieczenia OC, a z drugiej - dużą liczbą przypadków podwójnego objęcia ochroną ubezpieczeniową pojazdów, których posiadacze, przenosząc się do nowego zakładu, nie wypowiadali umowy poprzedniemu ubezpieczycielowi." [11]

Bibliografia

Przypisy

  1. k.c., 2018, s. 182
  2. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 351
  3. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 352
  4. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 354
  5. A. Wtorkowska, 2010, s. 7
  6. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 354
  7. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 354
  8. W. Ronka-Chmielowiec, 2016, s. 355
  9. A.Grzebieniak, 2010, s. 95
  10. B. Cieślik, 2013, s. 20
  11. B. Cieślik, 2013, s. 16

Autor: Anna Górska