Luca Pacioli

Luca Pacioli
Polecane artykuły


Luca Pacioli (Luca Bartolomeo de Pacioli, Luca di Borgo) – żył i tworzył na przełomie XV i XVI wieku. Swoje młodzieńcze lata zamieszkiwał w mieście Sansepolcro. Jedną z ważniejszych osób w jego dzieciństwie był Piero della Francesca, poważany uczony, który pozwolił Pacioliemu rozwinąć się intelektualnie. Następnie Pacioli został przez niego wysłany do Wenecji, gdzie szkolił się dalej z zakresu matematyki i logiki. Później dzięki swoim umiejętnością został edukatorem dzieci u bogatego kupca Antonia Rompiasiego. Goszcząc w domu Rompiasiego Pacioli mógł zgłębiać wiedzę na temat praktyki handlarzy i kierowania spraw handlowych w ważnym mieście kupieckim, jakim była wtedy Wenecja. Następnie wyruszył do Rzymu, gdzie miał okazję spotkać wybitnego uczonego Leona Battistę Albertiego. Po jego śmierci Luka Pacioli zdecydował się związać z zakonem franciszkanów, gdzie dalej poszerzał swoją wiedzę. Następnie nauczał na różnych uniwersytetach we Włoszech, aby około 1493 roku powrócić do Wenecji i w 1494 roku wydać efekt swojej ciężkiej i mozolnej pracy w postaci dzieła "Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita”, któremu poświęcił większą część swojego dotychczasowego życia. Jednym z ważniejszych wyjazdów w życiu Paciolego była podróż do Mediolanu około roku 1496 na dwór księcia Lodovica Sforzy, w celu wykładania matematyki. W Mediolanie poznał Leonarda da Vinci, z którym później się zaprzyjaźnił i nawiązał współpracę, która objawiała się tym, że Luka Pacioli pomagał mu w matematyce, natomiast Leonardo da Vinci był twórcą rysunków do dzieł Paciolego. Gdy panowanie Lodovica Sforzy dobiegło końca zajmował się między innymi sprawowaniem kontroli nad częścią majątku papieża Juliusza II, a także został przełożonym klasztoru w Borgo Sansepolcro, jednak konflikty z zakonnikami nie pozwoliły Paciolemu na piastowanie tej funkcji zbyt długo. Zmarł około roku 1517 w wieku 70 lat zostawiając po sobie ogromny wkład w rozwój nauki (S.Sojak, M. Kowalska, 2015, s. 3-5).

Miejsca dydaktycznej pracy Paciolego

Lata Miejscowość Poziom nauczania
1464–1470 Wenecja abbaco^
1472–1474 Neapol abbaco
1475–1480 Perugia abbaco
1486–1488 Perugia abbaco
1488–1489 Rzym uniwersytet
1488–1490 Neapol uniwersytet
1491 Sansepolcro abbaco
1496–1499 Mediolan abbaco
1499 Florencja uniwersytet
1500–1506 Florencja uniwersytet
1501–1502 Bolonia uniwersytet
1510–1511 Perugia abbaco i uniwersytet
1507–1508 Wenecja uniwersytet
1514 Rzym uniwersytet

^Odpowiednik współczesnej szkoły średniej

Źródło: A. Sangster, 2010, za: S.Hońko, 2013, s. 3

"Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita”

Największy twór Paciolego tj. "Summa de Arithmetica, Geometria, Proportioni et Proportionalita” został nazwany pierwszym dziełem o rachunkowości. W pierwszej części książki autor mówi o sprawach koniecznych przy działalności kupieckiej. Najważniejsza jest gotówka i różnego rodzaju dobra, aczkolwiek Pacioli wspominał o tym, że można uzyskać powodzenie w biznesie bez tych rzeczy. Zwraca również uwagę na podejście do biznesu, aby podchodzić do tego z wiarą. Równie ważna cechą jest zdolność szybkiego liczenia i umiejętność właściwego odnotowania operacji. Następnie określa trzy konieczne księgi do prowadzenia ewidencji księgowej, a mianowicie Memoriał, Dziennik i Księgę Główną. W Memoriale zapisuje się wszystkie prowadzone transakcje. Pacioli doradza, aby wprowadzić tam monety i wagę kruszcu, zwraca również uwagę na rzetelność ich realizowania. Wyszczególnia w Dzienniku dwie nazwy, a są nimi "PER” (Winien) i "A” (Ma), które dotyczą dłużnika i wierzyciela. W kolejnej części Pacioli omawia prowadzenie Księgi Głównej, w której powinna się znaleźć lista wszystkich kredytobiorców i wierzycieli w porządku alfabetycznym. Luka Pacioli w głównej mierze skupiał się, aby stosować zasadę podwójnego zapisu, która mówi o tym, że dla jednej pozycji w Dzienniku trzeba wykonać dwie w Księdze Głównej. Ma on również poczucie, że każdy księgowy może się pomylić i dlatego wyjaśnia jak w takim przypadku unieważnić błędny zapis. Ostatni rozdział przedstawia zestawienie zasad i form zarządzania księgami handlowymi, a także zawiera wiele przydatnych porad (L. Pacioli, 2007, za: S.Sojak, M. Kowalska, 2015, s. 8-11).

Bibliografia

Autor: Kamil Folta