Do-It-Yourself

Do-It-Yourself
Polecane artykuły


Do-It-Yourself (DIY) to sposób budowania, modyfikowania lub naprawiania przedmiotów lub maszyn bez pomocy ekspertów lub profesjonalistów. W języku polskim odpowiednik DIY to "zrób to sam".

Zdaniem E. Kępy, "kultura DIY jest sposobem nowego ujmowania rękodzieła tradycyjnego i twórczej aktywności osób je wykonujących, często funkcjonujących poza instytucjami, takimi jak muzea czy ośrodki edukacyjne."[1]

Według Katarzyny Orszulak-Dudkowskiej, DIY poza tradycyjnym rzemiosłem i rękodziełem obejmuje również:

  • wykonywanie mebli,
  • pielęgnację ogrodu,
  • dekorowanie domu lub mieszkania,
  • samodzielne naprawy samochodów,
  • majsterkowanie i naprawianie starych przedmiotów,
  • prace rękodzielnicze,
  • gotowanie.[2]

Historia

Samodzielne remontowanie, przebudowa oraz dekorowanie wnętrz było znane pod nazwą "do it yourself” już na początku XX w.. Zjawisko to zagościło w świadomości Amerykanów w latach 50. XX w., kiedy samodzielne tworzenie wystroju czy też wykonywanie mebli było postrzegane jako wyraz kreatywności i rozsądku. W latach 70. XX w. zaczęły pojawiać się poradniki "DIY”. "Zrób to sam” stało się częścią filozofii punk i anty-konsumpcjonizmu. Z biegiem czasu "DIY” było coraz częściej łączone z ekologią, zgodnie z zasadą 3R (od ang. reduce, reuse, recycle), w która zachęca aby wykorzystywać już posiadane przedmioty. Obecnie "DIY” jest trendem, który zdobywa coraz większą popularność, za sprawą internetu oraz coraz większej ilości wydawanych poradników.[3]

DIY w Polsce

W Polsce, "DIY” zostało wymuszone przez niedobór produktów, spowodowany realiami PRL-u. Trudna sytuacja gospodarcza w kraju sprawiła, że ludzie samodzielnie wykonywali całą gamę czynności, od samodzielnego szycia ubrań do napraw samochodów.[4]

Adam Słodowy jest znany z popularnego w czasach PRL programu telewizyjnego "Zrób to sam”, w którym wyjaśniał jak z prostych, łatwych do pozyskania materiałów samodzielnie wykonywać różne przedmioty i urządzenia. Program miał ponad 500 odcinków i był emitowany do 1983 r.. W latach 70. pisał scenariusze do edukacyjnego serialu animowanego "Pomysłowy Dobromir”, który w czasach niedoboru przyciągał wielu młodych widzów. W swojej karierze wydał także wiele książek poświęconych tematyce majsterkowania.[5]

  • Scenariusze:
    • "Pomysłowy Dobromir" - serial animowany emitowany w latach 1973–1975,
    • "Pomysłowy Wnuczek" - serial animowany emitowany w latach 1984-1988,
    • "Śrubokręt i Śrubka" - film animowany wyprodukowany w 1976 r.
  • Książki:
    • "Budowa samochodu amatorskiego",
    • "Podręcznik kierowcy amatora",
    • "To wcale nie jest trudne",
    • "Budujemy przyczepki campingowe",
    • "Samochód bez tajemnic",
    • "Lubię majsterkować",
    • "Majsterkowanie dla każdego",
    • "Majsterkuję narzędziami EMA-COMBI",
    • "Sam obsługuję samochód",
    • "Diabły drzemią na ścianach" (zbiór opowiadań).

Popularne programy i poradniki DIY

  • Przykłady książek i poradników o tematyce DIY
    • DaWanda- "DIY. Żyj pięknie!",
    • Geier Michael Jay- "Jak naprawić sprzęt elektroniczny. Poradnik dla nieelektronika",
    • Gööck Roland- "Zrób to sam",
    • Słodowy Adam -"Lubię majsterkować",
    • Southern Nik- "Jak nie zabić swoich roślin",
    • Szymańska Maria- "DIY. Zrób to sama".
  • Przykłady kanałów o tematyce DIY na platformie Youtube
    • 5-Minute Crafts,
    • 5 sposobów na,
    • Adam Savage’s Tested,
    • Draw With Jazza,
    • How to,
    • I Like To Make Stuff,
    • Make:,
    • Punished Props Academy.

DIY w sklepach

Z powodu coraz większego zainteresowania tematyką DIY, sklepy zajmujące się handlem materiałami budowlanymi coraz częściej sprzedają produkty do majsterkowania oraz dekorowania wnętrz. Niejednokrotnie oferują również doradztwo w tym zakresie. Ilość marketów budowlanych wciąż wzrasta a ich asortyment poszerza się.

  • Przykłady sklepów oferujących artykuły budowlane oraz przeznaczone dla majsterkowiczów:
    • Bricomarché,
    • Brico Dépôt,
    • Castorama,
    • Leroy Merlin,
    • OBI,
    • PSB-Mrówka.

Bibliografia

Przypisy

  1. Kępa E. (2017).Kultura DIY i tradycyjne rękodzieło, "Актуальные проблемы дизайна и дизайн-образования" nr.33, s. 147
  2. Orszulak-Dudkowska K. (2016)."Zrób to sam/Do it yourself”. Nowe oblicza rzemiosła i rękodzieła w kulturze współczesnej, "Zeszyty Wiejskie”, t.22
  3. Orszulak-Dudkowska K. (2016)."Zrób to sam/Do it yourself”. Nowe oblicza rzemiosła i rękodzieła w kulturze współczesnej, "Zeszyty Wiejskie”, t.22
  4. Orszulak-Dudkowska K. (2016)."Zrób to sam/Do it yourself”. Nowe oblicza rzemiosła i rękodzieła w kulturze współczesnej, "Zeszyty Wiejskie”, t.22
  5. Ł.K.Urodził się Adam Słodowy, Muzeum Historii Polski "Kalendarium historyczne", CC BY 3.0 PL

Autor: Klaudia Wiech