Posiłki regeneracyjne

Posiłki regeneracyjne
Polecane artykuły

Posiłek regeneracyjny – posiłek wydawany nieodpłatnie przez pracodawcę dla pracowników, którzy są zatrudnieni w warunkach szczególnie uciążliwych i pracownikom, którzy są zatrudnieni przy zmaganiu się z klęskami żywiołowymi i innymi zdarzeniami losowymi[1]. Pracodawca powinien określić jaki jest wydatek energetyczny na danym miejscu pracy. Warunki jego otrzymywania reguluje Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 w sprawie profilaktycznych posiłków i napojów.

Wymogi posiłku regeneracyjnego

Posiłek regeneracyjny dla pracownika fizycznego powinien zawiera jedno danie gorące i napój, który jest dostosowany do warunków pracy ze względów profilaktycznych. Jego kaloryczność powinna wynosić około 1000kcal oraz powinna uwzględniać odpowiedni podział makroskładników:

  • 50-55% węglowodanów
  • 30-35% tłuszczów
  • 15 % białek

W sytuacji, gdy pracodawca nie jest w stanie wydawać posiłków np. z przyczyn organizacyjnych, może zapewnić możliwość korzystania z punktów gastronomicznych lub przyrządzania posiłków z otrzymywanych od pracodawcy produktów. Nowelizacja rozporządzenia uwzględnia również przekazanie pracownikowi kuponów, bonów, talonów lub innych dowodów, które mogą uprawniać pracownika do otrzymania za ich okazaniem produktów lub posiłków w określonym przez pracodawcę miejscu lub punkcie gastronomicznym[1].

Posiłki powinny być wydawane w dniach wykonywania pracy w trudnych warunkach, w czasie przerw w pracy, po ok. 3-4 godzinach. Z kolei napoje powinny być dostępne podczas całej zmiany roboczej, bez ograniczeń. Należy tutaj również zaznaczyć, że pracodawca powinien zapewnić odpowiednie warunki higieniczne, w których pracownik będzie miał możliwość zjeść posiłek regeneracyjny lub go przygotować.

Nie istnieje możliwość wypłacenia ekwiwalentu pieniężnego zamiast posiłku regeneracyjnego. Sposób wydawania posiłków regeneracyjnych w każdym zakładzie pracy powinien być opracowany z organizacjami związkowymi. Szczegóły organizacyjne dotyczące ich wydawania powinny być zapisane w regulaminie danego zakładu pracy.

Komu przysługuje posiłek regeneracyjny?

Zgodnie z Rozporządzenie Rady Ministrów pracodawca powinien zapewnić posiłki regeneracyjne pracownikom, którzy wykonują prace związane z wysiłkiem fizycznym i powodują podczas zmiany roboczej[1]:

1. wydatek energetyczny organizmu:

  • u mężczyzn powyżej 2000kcal (8374 kJ)
  • u kobiet powyżej 1100kcal (4605 kJ)

2. wydatek energetyczny organizmu, gdzie praca jest wykonywana w zamkniętych pomieszczeniach, w których temperatura nie przekracza 10C:

  • u mężczyzn powyżej 1500kcal (6280 kJ)
  • u kobiet 1000kcal (4187 kJ)

3. wydatek energetyczny organizmu, gdzie praca jest wykonywana na otwartej przestrzeni w okresie zimowym; okres zimowy rozpoczyna się 1 listopada, kończy 31 marca:

  • u mężczyzn powyżej 1500 kcal (6280 kJ)
  • u kobiet powyżej 1000kcal (4187 kJ)

Posiłek regeneracyjny przysługuje również pracownikom, którzy wykonują pracę pod ziemią np. górnikom[2].

Przykład: Pracodawca wraz ze służbą BHP określił dla pracownika zatrudnionego na stanowisku operator wózka widłowego wydatek energetyczny w ciągu jednej zmiany roboczej na ok. 1700kcal (7118 kJ). W związku w tym pracownik będzie uprawniony do otrzymywania posiłków regeneracyjnych w okresie zimowym. W związku z tym, że w okresie letnim wydatek energetyczny nie będzie przekraczał wydatku energetycznego w ciągu jednej zmiany roboczej, posiłek regeneracyjny nie będzie przysługiwał.

Komu pracodawca zapewnia napoje?

Obowiązek zapewnienia napojów przez pracodawcę obejmuje pracowników, którzy, są zatrudnieni[3]:

  • w warunkach gorącego mikroklimatu tj. powyżej 25 °C
  • w warunkach zimnego mikroklimatu
  • przy wykonywaniu pracy na otwartej przestrzeni; poniżej 10 °C lub powyżej 25 °C
  • przy wykonywaniu pracy fizycznej, która powoduje określony wydatek energetyczny organizmu; u mężczyzn powyżej 1500kcal, u kobiet 1000kcal
  • przy stanowisku, gdzie temperatura przekracza 28 °C

Napoje powinny być dostępne w ilości, która zaspokoi potrzeby pracowników. Odpowiednio zimne lub gorące – uwzględniające warunki wykonywania pracy.

Posiłek regeneracyjny a podatek

Zgodnie z Ustawą z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, zwolnione z podatku są: "świadczenia rzeczowe i ekwiwalenty za te świadczenia, przysługujące na podstawie przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, jeżeli zasady ich przyznawania wynikają z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw"[4].

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 Rozporządzenie rady ministrów...1996, s.1
  2. Świderski F., Waszkiewicz-Robak B., Żebrowska-Krasuska M., Szterk A., (2014),s.176
  3. Rozporządzenie Rady Ministrów...1996, s.1
  4. Ustawa o podatku dochodowym...1991,s.51

Bibliografia

Autor: Paulina Żaczek

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.