Komputery kwantowe

Komputery kwantowe
Polecane artykuły


Komputery kwantowe- według współczesnej literatury to układy fizyczne, do których działania wykorzystuje się użycie mechaniki kwantowej. Zaprojektowane są w taki sposób, aby wraz z ewolucją prezentować rozwiązanie określonego problemu obliczeniowego. Działają przy użyciu manipulacji obiektami kwantowymi znajdującymi się w dwóch stanach jednocześnie (nazywamy to superpozycją). Ich ogromną zaletą jest wykonywanie wszystkich operacji znacznie szybciej od tradycyjnych komputerów. Wiąże się to niestety z możliwością wykorzystywania ich do łamania szyfrów, co łączy się z dużym niebezpieczeństwem (J. Gruber i in. 2014, s. 24) (J. Gribbin 2015, s. 5).

Jak pisze R. Nowotniak komputer kwantowy wykonywałby obliczenia w nietypowy, współbieżny sposób. Nieskończona liczba obliczeń może być realizowana w tym samym czasie. Wyniki tych obliczeń oddziałują na siebie, tak jak w przypadku interferencji funkcji falowych fotonu, który porusza się jednocześnie dwiema drogami. Końcowy wynik jest zależny od każdego z pojedynczych, prowadzonych współbieżnie, rezultatów obliczeń (R. Nowotniak 2008, s. 4).

Perspektywy i ograniczenia

Perspektywy i ograniczenia dotyczące komputerów kwantowych są następujące (Ł. Świerczewski 2013, s. 24-25) (L. Jacak 2002, s. 74):

perspektywy:

  • możliwość realizacji nieosiągalnych (ze względu na czas realizacji) klasycznie zadań w bardzo krótkim czasie
  • możliwość efektywnego rozwiązywania problemów matematycznych opartych na dużej złożoności obliczeniowej
  • możliwość tworzenia nowych materiałów, modeli zmian klimatu oraz leków (M. Bójko 2018)

ograniczenia:

  • brak możliwości realizacji nowych problemów, których nie zdoła wykonać komputer klasyczny
  • problem z budową układów złożonych z dużej ilości kubitów
  • znajomość niewielkiej ilości algorytmów kwantowych
  • trudności ze względu na oddziaływanie obiektów kwantowych z otoczeniem

Zagrożenia wynikające ze zbudowania komputera kwantowego o dużej mocy

Ze zbudowaniem komputera kwantowego o dużej mocy obliczeniowej wiąże się ryzyko złamania wszystkich znanych dotychczas algorytmów kryptograficznych klucza publicznego. Problemem jest także kompromitacja zabezpieczeń fizycznych, generująca dużo większe koszty niż w przypadku zabezpieczeń cyfrowych. Kolejnym utrudnieniem jest zagrożenie bezwzględnie bezpiecznych kanałów komunikacyjnych (J. Gruber i in. 2014, s. 22-23).

Istnieją jednak cztery grupy algorytmów uważanych za odporne na ataki, ale niestety nie można ich uznać jako bezwzględnie bezpieczne.

Są to (J. Gruber i in. 2014, s. 22-23):

  1. algorytmy opierające się na funkcji haszującej,
  2. algorytmy oparte na kodach liniowych,
  3. algorytmy oparte na kratach,
  4. algorytmy opierające się na wielomianach drugiego stopnia o wielu zmiennych

Kryteria DiVincenzo

Warunki konieczne do spełnienia przy konstrukcji komputera kwantowego, nazywane kryteriami DiVincenzo (W. Jacak 2011, s. 12-13):

  1. odpowiednio zdefiniowany qubit – dwa stany kwantowe oddzielone od pozostałych stanów układu, tak by informacja w niego wpisana nie ulegała wypływowi,
  2. określenie możliwości wpisywania informacji w qubit – tj. możliwości uzyskania dowolnej superpozycji dwóch stanów qubitu przy pomocy zewnętrznego, makroskopowo regulowanego pola (np. oscylacje Rabiego w realistycznym obszarze pól),
  3. możliwość skalowania qubitu do wielo-qubitowego urządzenia,
  4. zaprojektowanie i implementowanie podstawowej operacji dwu-qubitowej, o którą oprzeć by można wykonanie dowolnej kwantowej operacji logicznej (taką bramką może być CNOT lub inna [5,10], w każdym przypadku konieczne jest opanowanie techniki włączania i wyłączania oddziaływania qubitów w precyzyjny sposób, w bardzo krótkich odstępach czasu, tj. sterowanie splątaniem dwóch qubitów),
  5. zapewnienie stosunku rzędów czasu potrzebnego na wykonanie elementarnych operacji logicznych i czasu dekoherencji na poziomie nie mniejszym niż 6,
  6. zapewnienie możliwości oddziaływania dużej liczby qubitów, albo bezpośrednio (co trudne), albo poprzez qubit pośredniczący (np. foton), w celu skalowania komputera i implementacji korekty błędów,
  7. zapewnienie możliwości odczytu informacji na wyjściu,
  8. zapewnienie możliwości resetowania całego układu.

D-Wave

D-Wave One - pierwszy na świecie komputer kwantowy, 2011 rok.

Najnowsze maszyny D-Wave mają ponad tysiąc kubitów. Są używane m.in. Google i NASA, Harvard University oraz koncern Lockheed Martin. Wiele firm inwestuje w komputery kwantowe, ponieważ ten, kto pierwszy nauczy się wykonywać kwantowe obliczenia, zdobędzie ogromną przewagę nad konkurencją (M. Bójko 2018).

Bibliografia

Autor: Agnieszka Grzymkowska