Sektor

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Sektor
Polecane artykuły


Sektor – (ang. Sector) to część gospodarki. "To ogół przedsiębiorstw, które z reguły prowadzą tę samą działalność podstawową, to znaczy wytwarzają wyroby lub usługi o podobnym przeznaczeniu” (Smid W., 2010, s. 216). Wielkość sektora jest wyznaczana przez sumę dochodów ze sprzedaży wyrobów na danym obszarze, w określonym czasie.

Sektor gospodarki i jego klasyfikacja


Sektor gospodarki - (ang. Economic sector) to jeden z trzech podstawowych segmentów spodarki, które zostały wykształcone w historycznym rozwoju cywilizacji człowieka (Runge A., 2008, s. 292).

Wyróżniamy trzy główne sektory gospodarki (Runge A., 2008, s. 292):

1. Sektor pierwszy (rolniczy) – obejmujący rolnictwo, leśnictwo, myślistwo, rybołówstwo i przemysł wydobywczy;

2. Sektor drugi (przemysłowy) – obejmujący przemysł przetwórczy, górnictwo i budownictwo

3. Sektor trzeci (usługowy) – obejmujący szeroko rozumiane usługi (1. Usługi materialne – związane z produktami, naprawami przedmiotów; 2. Usługi niematerialne – to usługi świadczone przez jedną osobę drugiej osobie, np. lekarz, prawnik, audytor). Materialne i niematerialne usługi były ważne dla gospodarki planowej, ponieważ w ówczesnej gospodarce usługi materialne tworzyły dochody narodowe, a usługi niematerialne nie tworzyły dochodu narodowego.

W różnych źródłach możemy także znaleźć dodatkowy podział sektora gospodarki na sektor czwarty:

4. Sektor czwarty (usługi zaawansowane) – obejmuje usługi zaawansowane, które w dużym stopniu skierowane są dla przedsiębiorstw. Mogą to być usługi np.: związane z reklamą, z IT, usługi bankowe, finansowe, ubezpieczeniowe, doradcze oraz szkolnictwo wyższe. Sektor czwarty to zdobywanie, przetwarzanie i dostarczanie informacji.

Wydzielanie sektorów gospodarki służy aktualnie do do porównywania stopnia rozwoju gospodarczego społeczeństwa różnych regionów czy krajów. O wysokości osiągniętego poziomu gospodarczego oraz wzrastającej urbanizacji informuje nas malejący udział zatrudnienia w sektorze pierwszym oraz drugim a wzrastający poziom w sektorze trzecim (Runge A., 2008, s. 292).

Teoria trzech sektorów według J. Fourastie’go

Koncepcja trójsektorowej struktury gospodarczej została opracowana w latach trzydziestych XX wieku i znana jest pod nazwą jako "Teoria trzech sektorów". Jej twórcami są ekonomiści A.B.G. Fisher, C. Clark oraz J. Fourasti. Podstawową tezą tej teorii jest koncepcja o zmieniającej się roli poszczególnych sektorów w historycznie ujmowanym procesie rozwoju gospodarek.

Teoria ta zakłada zmniejszenie się znaczenia sektora pierwszego (rolniczego), następnie jego wzrost i stabilizacja, a następnie także zmniejszanie się udziału sektora drugiego (przemysłowego), oraz ciągły wzrost roli sektora trzeciego (usługowego), związany z rozwojem gospodarczym. Zmienna pozycja któregoś z sektorów klasyfikowana jest w klasycznym ujęciu, jak i zarówno w następnych jego modyfikacjach. Głównie to poprzez analizę udziału poszczególnych sektorów w ogólnym bilansie przystosowania siły roboczej. Praktyczne znaczenie teorii trójsektorowej gospodarki jest związane z ukierunkowaniem badań procesów rozwoju społeczno–ekonomicznego, między innymi na modyfikowanie struktur zatrudnienia (Zejdel M., s. 340).

Ocena atrakcyjności sektora

  • Model "pięciu sił" M.E.Portera

Do analizy strukturalnej i oceny atrakcyjności sektorów może posłużyć model "pięciu sił” M.E.Portera. Model ten określa również szanse i zagrożenia związane z faktem działania przedsiębiorstwa w określonej branży i na określonym rynku. Model ten jest przykładem analizy jakościowej i nie powinno go się używać do porównywania kilku sektorów.

W modelu wyróżniamy pięć sił konkurencji (Romanowska M. 2004, s. 333):

  1. Rywalizację pomiędzy firmami działającymi w tym samym sektorze,
  2. Ryzyko pojawienia się konkurencji w sektorze,
  3. Liczbę występujących substytutów i perspektyw ich rozwoju,
  4. Siłę przetargową dostawców (oraz sposób. w jaki wpływają na możliwości rozwoju sektora),
  5. Siłę przetargową nabywców (oraz sposób, w jaki wpływają na możliwości rozwoju sektora).

Ocena atrakcyjności wybranego sektora jest tym większa, im mniejsza rywalizacji występuje w tym sektorze, im mniejsza jest możliwość pojawienia się nowych przedsiębiorstw konkurencyjnych czy zamienników naszych produktów. Również ocena atrakcyjności sektora jest większa, im mniejsza jest siła przetargowa dostawców i konkurentów w sektorze. Oceny atrakcyjności sektora w modelu pięciu sił Portera dokonuje się poprzez udzielenie odpowiedzi na pytania związane z pięcioma siłami konkurencji (Romanowska M. 2004, s. 333).

  • Punktowa ocena atrakcyjności sektora

Metoda ta służy do oceny atrakcyjności sektora. Metoda ta pozwala na precyzyjną ocenę i porównanie atrakcyjności dowolnej liczby sektorów. Ocena ta wyrażona jest w punktach lub procentach. Przy porównywaniu sektorów należy pamiętać o zachowaniu tego samego kryterium i zasad dla każdego porównywanego sektora. Przy założeniu, iż modelowy sektor jest w 100% idealny, można obliczyć, o ile wybrany sektor odchyla się od ideału. Wadą tego modelu jest trudność w opracowaniu kryteriów oraz przypisaniu im wag odpowiadających znaczeniu każdemu z kryteriów. Dlatego też wykorzystywanie tej metody wymaga doświadczenia i precyzji w tworzeniu wag dla danego kryterium (Romanowska M. 2004, s. 470).

Bibliografia

Autor: Magdalena Chaberka