Techniki manipulacji

Techniki manipulacji
Polecane artykuły

Techniki manipulacji – techniki, które mają na celu zmianę myślenia i całej postawy jednostki. "Zmiana ta ma doprowadzić do uzyskania zamierzonej przez manipulatora korzyści. Manipulacja jest takim kontaktem, w którym jedna osoba próbuje sterować uczuciami, zachowaniem, myśleniem drugiej osoby bez jej przyzwolenia. Istnieją różne możliwości takich działań, główny ich podział dotyczy liczby osób uwikłanych w interakcję manipulacyjną. Może dotyczyć dwóch osób, kiedy udział bierze tylko manipulator i osoba manipulowana, może być zaangażowana niewielka grupa osób, a czasem manipulacja dotyczy całych grup ludzkich, z tym, że w takim przypadku mówi się raczej o propagandzie [1]".

Najczęściej stosowane techniki manipulacji

Obecnie mamy wiele technik manipulacji, z których możemy korzystać [2]. Do najbardziej popularnych należą:

  1. Pranie mózgu (inaczej kontrola umysłu)-polega na wymuszeniu wykonania pewnych działań, bądź zmiany poglądów danej jednostce lub większej grupie osób. Najczęściej stosowane jest, żeby narzucić komuś pewne myślenie, albo zachowania z zakresu polityki, religii, czy też marketingu.
  2. Spin-jest to bardzo mocno zniekształcony obraz rzeczywistości na korzyść danej jednostki, w związku z jakimś wydarzeniem, którego najważniejszym założeniem jest uzyskanie subiektywnie najlepszego wyniku.
  3. Manipulacja medialna-zamierzone i świadome zastosowanie jakiejś techniki manipulacji w dowolnym przekazie medialnym, np. w reklamie wykorzystany do manipulacji mediami (czyli działaniach poza świadomością odbiorcy, które w zamierzeniu mają narzucić imś jakiś pogląd, postawę lub stworzyć zupełnie inny obraz rzeczywistości)
  1. Ingracjacja-głównym celem tej techniki jest zdobycie sympatii u odbiorcy
  2. Prowokacja-podstępne i zamierzone ingerowanie osoby trzeciej, którego celem jest spowodowanie reakcji u ofiary, najczęściej wywołanie silnych emocji, które są zazwyczaj szkodliwe dla tej ofiary.
  3. Poczucie winy-powstanie stanu emocjonalnego, który wywołuje u nas poczucie i uświadomienie sobie popełnienia czynu, który nie zawsze jest zgodny z zasadami prawnymi bądź moralnymi. Nie zawsze jest to spostrzeżenie słuszne.
  4. Technika scenariusza - jej zadaniem jest skłonienie jednostki do stworzenia odpowiednich wyobrażeń, których rezultatem jest, że ta jednostka ma większą skłonność do spełniania ich w rzeczywistości
  5. Technika pozornego wyboru - polega ona na ty, że manipulator wytwarza na ofierze poczucie, że ma ona jakiś wybór, jednakże w rzeczywistości jest inaczej
  6. Twarzyzm - polega on na tym, że w środkach masowego przekazu jak reklamach i banerach zwykle jest pokazywanie głównie sylwetek całego ciała w przypadku kobiet, natomiast w przypadku płci przeciwnej jest to jedynie zbliżenie na twarz.
  7. Społeczny dowód słuszności - polega ona na tym, że jednostka, nie znając jaki pogląd lub działanie jest słuszne, podąża za decyzjami jakie podejmuje grupa.
  8. Drzwiami w twarz - założeniem tej techniki jest to, że gdy chcesz, aby druga osoba spełniła twoją prawdziwą prośbę, to poprzedź ją inną prośbą, która jest bardziej wymagająca i masz pewność, że druga osoba na pewno się jej nie podejmie.

Efekt Placebo

Określane również jako prawo oczekiwań. Z medycznego punktu widzenia placebo to imitacja jakiegoś lekarstwa, która w praktyce nie ma żadnych właściwości i może nią być nawet zwykła woda. Cały haczyk tkwi w tym, jakie podejście i wiarę w działanie tego leku ma sam pacjent. W praktyce manipulacji działa to identycznie. Manipulant sugeruje, w co manipulowany ma uwierzyć. W zasadzie chodzi o to, by powiedzieć osobie którą manipulujemy, to co ona chce usłyszeć, co ma spełnić jego oczekiwania.

Dobre strony technik manipulacji

Niektóre techniki manipulacji mają zastosowanie w celach prospołecznych (na rzecz lub dla dobra „ofiary”). Przykładem takiego działania jest altruistyczne kłamstwo, czyli nie przekazywaniu drugiemu człowiekowi pełnych informacji na dany temat w celu uniknięcia sprawienia im przykrości bądź stworzenia nadziei, np. Zatajenie przed pacjentem informacji o nieuleczalnej chorobie. Innym przykładem mogą być takie zabiegi wychowawcze, które mają na celu skłanianie dzieci do podejmowania odpowiednich decyzji i podążania za pożądanymi wzorcami zachowań. Skutkiem tych altruistycznych motywacji mogą być nie tylko społecznie korzystne skutki, ale również mogą zostać pozytywnie oceniane przez „ofiary” tych działań[3].

Przypisy

  1. Grzywa A. (2010) Manipulacja czyli poznaj mechanizmy psychologiczne wywierania wpływu
  2. Kizińczuk S. (2015)Techniki manipulacji. Poznaj techniki manipulacji i już nigdy nie daj się wpuścić w kanał
  3. Grzywa A. (2010)Manipulacja czyli poznaj mechanizmy psychologiczne wywierania wpływu

Bibliografia

Autor: Blanka Bojarska, Marcelina Drobot, Oliwia Skowron