Gospodarka towarowo-pieniężna: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Zarządzania
m (cleanup bibliografii i rotten links)
 
(Nie pokazano 19 wersji utworzonych przez 3 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
{{Gospodarka towarowo-pieniężna}}
'''Gospodarka towarowo-pieniężna''' - gospodarka towarowo-pieniężna związaną jest z rozwojem kontaktów handlowych w codziennym życiu gospodarczym, a efektem jest pojawienie się i kształtowanie się rynku siły roboczej (tj. gospodarki towarowo-pieniężnej wraz z rynkiem siły roboczej), co z kolei umożliwia funkcjonowanie i rozwój przedsiębiorstw korzystających z siły najemnej (J. Topolski 2003, s. 22-23). Na gospodarkę towarowo-pieniężną składa się kompleks elementów powodujących aktywność rynku towarowo-pieniężnego (J. Topolski 2003, s. 29). W tego rodzaju gospodarce pieniądz traktowany jest jako pośrednik w wymianie dóbr, a w praktyce często staje się gospodarką pieniężno-towarową, gdzie towar jest środkiem dojścia od mniejszych do większych zasobów pieniądza (M. Ratajczak 2014, s.262).
'''Gospodarka towarowo-pieniężna''' –  gospodarka towarowo-pieniężna związaną jest z rozwojem kontaktów handlowych w codziennym życiu gospodarczym, a efektem jest pojawienie się i kształtowanie się rynku siły roboczej (tj. gospodarki towarowo-pieniężnej wraz z rynkiem siły roboczej), co z kolei umożliwia funkcjonowanie i rozwój przedsiębiorstw korzystających z siły najemnej (J. Topolski 2003, s. 22-23). Na gospodarkę towarowo-pieniężną składa się kompleks elementów powodujących aktywność rynku towarowo-pieniężnego (J. Topolski 2003, s. 29). W tego rodzaju gospodarce pieniądz traktowany jest jako pośrednik w wymianie dóbr, a w praktyce często staje się gospodarką pieniężno-towarową, gdzie towar jest środkiem dojścia od mniejszych do większych zasobów pieniądza (M. Ratajczak 2014, s.262).


==Historia i przyczyny powstania==
==Historia i przyczyny powstania==
Gospodarka towarowo-pieniężna formowała się już od ok. XII i XIII wieku, kiedy to miernikiem wartości towarów i relacji handlowych coraz częściej stawał się pieniądz. Gospodarka towarowo pieniężna była jednym z etapów rozwoju pomiędzy feudalizmem, a rodzącym się kapitalizmem. Rozwój związany był przede wszystkim z udoskonaleniem bankowości i giełd na poziomie ekonomicznym i finansowym, a na poziomie społecznym wynikał ze wzrostu demograficznego, postępu techniczny oraz wzrost wymiany gospodarczej i handlowej. Istotny stał się również wzrost napływu kruszców i metalów szlachetnych (wskutek również odkryć geograficznych i eksploatacji kolonii i terytoriów zamorskich) . Główną istotą gospodarki towarowo-pieniężnej jest wymiana dóbr (towarów) pomiędzy stroną sprzedającą, a stroną kupującą, gdzie miernikiem wartości oraz jednocześnie środkiem płatniczym jest pieniądz. Przekształcenie gospodarki naturalnej w gospodarkę towarowo-pieniężną możliwe było m.in. dzięki podziałowi pracy, rozwoju produkcji oraz producentów (J. Topolski 2003, s. 15-85).  
Gospodarka towarowo-pieniężna formowała się już od ok. XII i XIII wieku, kiedy to miernikiem wartości towarów i relacji handlowych coraz częściej stawał się pieniądz. Gospodarka towarowo pieniężna była jednym z etapów rozwoju między '''feudalizmem''', a rodzącym się '''kapitalizmem'''. Rozwój związany był przede wszystkim z udoskonaleniem bankowości i giełd na poziomie ekonomicznym i finansowym, a na poziomie społecznym wynikał ze wzrostu demograficznego, postępu techniczny oraz wzrost wymiany gospodarczej i handlowej. Istotny stał się również wzrost napływu kruszców i metali szlachetnych (wskutek również odkryć geograficznych i eksploatacji kolonii i terytoriów zamorskich). Główną istotą gospodarki towarowo-pieniężnej jest wymiana dóbr (towarów) pomiędzy stroną sprzedającą, a stroną kupującą, gdzie '''miernikiem wartości oraz jednocześnie środkiem płatniczym jest pieniądz'''. Przekształcenie gospodarki naturalnej w gospodarkę towarowo-pieniężną możliwe było m.in. dzięki podziałowi pracy, rozwoju produkcji oraz producentów (J. Topolski 2003, s. 15-85).


==Specyfika gospodarki towarowo-pieniężnej==
==Specyfika gospodarki towarowo-pieniężnej==
W ramach gospodarki towarowo-pieniężnej płace określają dwa strumienie, tj. produktów (zawierają koszty pracy i zużyte zasoby oraz aktywa) oraz pieniądze czyli ekwiwalent z tytułu wykonanej pracy. strumienie te konfrontują się w ramach wymiany wolnorynkowej i opisać je można w sposób ilościowy z uwzględnieniem funkcji produkcji i kreacji pieniądza kredytowego, a także poprzez analizę rynkowej równowagi, co umożliwia zrozumienie wartości jednostki pieniądza (M. Dobija 2002, s. 23). Dualizm gospodarki towarowo-pieniężnej związany jest z głównymi obszarami, których podstawą jest kapitał ludzki i wykonywana przez niego praca. W sensie ekonomicznym praca mierzona jest kosztami, które wraz z wykorzystywanymi aktywami i zasobami tworzą produkt, a także stanowią ekwiwalent za wykonaną pracę. Podstawą gospodarki towarowo-pieniężnej jest proces wymiany towarów na pieniądze oraz konfrontacja dwóch obszarów opisanych powyżej, czego skutkiem jest kształtowanie się cen produktów i należności z tytułu wykonywanej pracy. Źródłem pozyskiwania pieniędzy w proces wymiany gospodarczej jest wykonywana praca (J. Barburski 2007, s. 11). Produkty powstają wskutek wykonywanej pracy i posiadanych aktywów. W ramach wymiany rynkowej dochodzi do wymiany produktów na pieniądze. Wówczas ostatecznie kształtuje się wartość pieniędzy tj. należności za pracę tworzącą produkty. Praca przyczynia się do pozyskiwania większej ilości pieniędzy, a w sytuacji gdy jest dobrze zorganizowana i produktywna prowadzi do bogactwa i rozwoju (M. Dobija 2010, s. 42-43).
W ramach gospodarki towarowo-pieniężnej płace określają dwa strumienie, tj. produktów (zawierają koszty pracy i zużyte zasoby oraz aktywa) oraz pieniądze czyli ekwiwalent z tytułu wykonanej pracy. Strumienie te konfrontują się w ramach wymiany wolnorynkowej i opisać je można w sposób ilościowy z uwzględnieniem funkcji produkcji i kreacji pieniądza kredytowego, a także poprzez analizę rynkowej równowagi, co umożliwia zrozumienie wartości jednostki pieniądza (M. Dobija 2002, s. 23).
* Dualizm gospodarki towarowo-pieniężnej związany jest z głównymi obszarami, których podstawą jest kapitał ludzki i wykonywana przez niego praca. W sensie ekonomicznym praca mierzona jest kosztami, które wraz z wykorzystywanymi aktywami i zasobami tworzą produkt, a także stanowią ekwiwalent za wykonaną pracę.
* Podstawą gospodarki towarowo-pieniężnej jest proces wymiany towarów na pieniądze oraz konfrontacja dwóch obszarów opisanych powyżej, czego skutkiem jest kształtowanie się cen produktów i należności z tytułu wykonywanej pracy.
* Źródłem pozyskiwania pieniędzy w proces wymiany gospodarczej jest wykonywana praca (J. Barburski 2007, s. 11). Produkty powstają wskutek wykonywanej pracy i posiadanych aktywów. W ramach wymiany rynkowej dochodzi do wymiany produktów na pieniądze. Wówczas ostatecznie kształtuje się wartość pieniędzy tj. należności za pracę tworzącą produkty. Praca przyczynia się do pozyskiwania większej ilości pieniędzy, a w sytuacji gdy jest dobrze zorganizowana i produktywna prowadzi do bogactwa i rozwoju (M. Dobija 2010, s. 42-43).
 
{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Międzynarodowy podział pracy]]}} — {{i5link|a=[[Jean Baptiste Say]]}} — {{i5link|a=[[Inflacja kredytowa]]}} — {{i5link|a=[[Gospodarka otwarta]]}} — {{i5link|a=[[Teoria internalizacji]]}} — {{i5link|a=[[Nierównowaga w bilansie płatniczym]]}} — {{i5link|a=[[Dualizm ekonomiczny]]}} — {{i5link|a=[[Rozwój gospodarczy]]}} — {{i5link|a=[[Inflacja kosztowa]]}} }}
 
<google>n</google>


==Bibliografia==
==Bibliografia==
* Barburski J. (2007), ''Ocena poziomu wynagradzania oraz zarządzania przedsiębiorstw na podstawie nieparametrycznej funkcji produkcji'', „Zagadnienia teorii i metodologii rachunkowości, kontroli i analizy , nr 2 (8),  http://pbo.ztu.edu.ua/article/view/71022/67068
<noautolinks>
* Cameron R., Neal L. (2001), ''Historia gospodarcza świata. Od paleolitu do czasów najnowszych'', Wydawnictwo „Książka i Wiedza”, Warszawa.
* Barburski J. (2007), ''Ocena poziomu wynagradzania oraz zarządzania przedsiębiorstw na podstawie nieparametrycznej funkcji produkcji'', Zagadnienia teorii i metodologii rachunkowości, kontroli i analizy, nr 2 (8)
* Dobija M. (2016), ''Ekonomia pracy, godziwych wynagrodzeń i racjonalnych nierówności – laboryzm'', „Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy”, nr 47, 3/2016.
* Cameron R., Neal L. (2004), ''Historia gospodarcza świata. Od paleolitu do czasów najnowszych'', Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa
* Dobija M. (2002), ''Struktura i koszt kapitału ludzkiego'', „ZN Akademii Ekonomicznej w Krakowie”, nr 562, Kraków, https://r.uek.krakow.pl/jspui/bitstream/123456789/2067/1/13641.pdf.
* Dobija M. (2002), ''Struktura i koszt kapitału ludzkiego'', Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 562
* Dobija M. (2007), ''Rachunkowość a gospodarka towarowo-pieniężna'', „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie”, nr 752, Kraków, https://r.uek.krakow.pl/jspui/bitstream/123456789/2440/1/153747699.pdf
* Dobija M. (2007), ''Rachunkowość a gospodarka towarowo-pieniężna'', Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 752
* Dobija M. (2010), ''Rachunkowość pracy jako podstawa gospodarki towarowo-pieniężnej'', „Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości”, t.56 (112), Warszawa.
* Dobija M. (2010), ''Rachunkowość pracy jako podstawa gospodarki towarowo-pieniężnej'', Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 56 (112)
* Ratajczak M. (2014), ''Ekonomia w dobie finansyzacji gospodarki'', „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny”, t. 76, z.2.
* Dobija M. (2016), ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-428e8f99-ef16-49bb-8200-b3bc4de38d07 Ekonomia pracy, godziwych wynagrodzeń i racjonalnych nierówności – laboryzm]'', Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 47
* Rolski M. (2014), ''Początki polityki pieniężnej na ziemiach polskich'', „Studia Ekonomiczne”, nr 176, https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/11_M.Rolski_Poczatki_polityki_pienieznej....pdf
* Ratajczak M. (2014), ''Ekonomia w dobie finansyzacji gospodarki'', Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, t. 76, z.2
* Topolski J. (2003), ''Narodziny kapitalizmu w Europie XIV XVII wiek'', Wydawnictwo Poznańskie, Poznań..
* Rolski M. (2014), ''[https://www.ue.katowice.pl/fileadmin/_migrated/content_uploads/11_M.Rolski_Poczatki_polityki_pienieznej....pdf Początki polityki pieniężnej na ziemiach polskich]'', Studia Ekonomiczne, nr 176
* Topolski J. (2003), ''Narodziny kapitalizmu w Europie XIV - XVII wiek'', Wydawnictwo Poznańskie, Poznań
</noautolinks>


{{a|Tomasz Mirocha}}
{{a|Tomasz Mirocha}}
[[Kategoria:Pieniądz]]
[[Kategoria:Pieniądz]]
{{#metamaster:description|Gospodarka towarowo-pieniężna związaną jest z rozwojem kontaktów handlowych w codziennym życiu gospodarczym, a efektem jest pojawienie się i kształtowanie się rynku siły roboczej.}}

Aktualna wersja na dzień 01:40, 5 sty 2024

Gospodarka towarowo-pieniężna - gospodarka towarowo-pieniężna związaną jest z rozwojem kontaktów handlowych w codziennym życiu gospodarczym, a efektem jest pojawienie się i kształtowanie się rynku siły roboczej (tj. gospodarki towarowo-pieniężnej wraz z rynkiem siły roboczej), co z kolei umożliwia funkcjonowanie i rozwój przedsiębiorstw korzystających z siły najemnej (J. Topolski 2003, s. 22-23). Na gospodarkę towarowo-pieniężną składa się kompleks elementów powodujących aktywność rynku towarowo-pieniężnego (J. Topolski 2003, s. 29). W tego rodzaju gospodarce pieniądz traktowany jest jako pośrednik w wymianie dóbr, a w praktyce często staje się gospodarką pieniężno-towarową, gdzie towar jest środkiem dojścia od mniejszych do większych zasobów pieniądza (M. Ratajczak 2014, s.262).

Historia i przyczyny powstania

Gospodarka towarowo-pieniężna formowała się już od ok. XII i XIII wieku, kiedy to miernikiem wartości towarów i relacji handlowych coraz częściej stawał się pieniądz. Gospodarka towarowo pieniężna była jednym z etapów rozwoju między feudalizmem, a rodzącym się kapitalizmem. Rozwój związany był przede wszystkim z udoskonaleniem bankowości i giełd na poziomie ekonomicznym i finansowym, a na poziomie społecznym wynikał ze wzrostu demograficznego, postępu techniczny oraz wzrost wymiany gospodarczej i handlowej. Istotny stał się również wzrost napływu kruszców i metali szlachetnych (wskutek również odkryć geograficznych i eksploatacji kolonii i terytoriów zamorskich). Główną istotą gospodarki towarowo-pieniężnej jest wymiana dóbr (towarów) pomiędzy stroną sprzedającą, a stroną kupującą, gdzie miernikiem wartości oraz jednocześnie środkiem płatniczym jest pieniądz. Przekształcenie gospodarki naturalnej w gospodarkę towarowo-pieniężną możliwe było m.in. dzięki podziałowi pracy, rozwoju produkcji oraz producentów (J. Topolski 2003, s. 15-85).

Specyfika gospodarki towarowo-pieniężnej

W ramach gospodarki towarowo-pieniężnej płace określają dwa strumienie, tj. produktów (zawierają koszty pracy i zużyte zasoby oraz aktywa) oraz pieniądze czyli ekwiwalent z tytułu wykonanej pracy. Strumienie te konfrontują się w ramach wymiany wolnorynkowej i opisać je można w sposób ilościowy z uwzględnieniem funkcji produkcji i kreacji pieniądza kredytowego, a także poprzez analizę rynkowej równowagi, co umożliwia zrozumienie wartości jednostki pieniądza (M. Dobija 2002, s. 23).

  • Dualizm gospodarki towarowo-pieniężnej związany jest z głównymi obszarami, których podstawą jest kapitał ludzki i wykonywana przez niego praca. W sensie ekonomicznym praca mierzona jest kosztami, które wraz z wykorzystywanymi aktywami i zasobami tworzą produkt, a także stanowią ekwiwalent za wykonaną pracę.
  • Podstawą gospodarki towarowo-pieniężnej jest proces wymiany towarów na pieniądze oraz konfrontacja dwóch obszarów opisanych powyżej, czego skutkiem jest kształtowanie się cen produktów i należności z tytułu wykonywanej pracy.
  • Źródłem pozyskiwania pieniędzy w proces wymiany gospodarczej jest wykonywana praca (J. Barburski 2007, s. 11). Produkty powstają wskutek wykonywanej pracy i posiadanych aktywów. W ramach wymiany rynkowej dochodzi do wymiany produktów na pieniądze. Wówczas ostatecznie kształtuje się wartość pieniędzy tj. należności za pracę tworzącą produkty. Praca przyczynia się do pozyskiwania większej ilości pieniędzy, a w sytuacji gdy jest dobrze zorganizowana i produktywna prowadzi do bogactwa i rozwoju (M. Dobija 2010, s. 42-43).


Gospodarka towarowo-pieniężnaartykuły polecane
Międzynarodowy podział pracyJean Baptiste SayInflacja kredytowaGospodarka otwartaTeoria internalizacjiNierównowaga w bilansie płatniczymDualizm ekonomicznyRozwój gospodarczyInflacja kosztowa

Bibliografia

  • Barburski J. (2007), Ocena poziomu wynagradzania oraz zarządzania przedsiębiorstw na podstawie nieparametrycznej funkcji produkcji, Zagadnienia teorii i metodologii rachunkowości, kontroli i analizy, nr 2 (8)
  • Cameron R., Neal L. (2004), Historia gospodarcza świata. Od paleolitu do czasów najnowszych, Wydawnictwo Książka i Wiedza, Warszawa
  • Dobija M. (2002), Struktura i koszt kapitału ludzkiego, Zeszyty Naukowe Akademii Ekonomicznej w Krakowie, nr 562
  • Dobija M. (2007), Rachunkowość a gospodarka towarowo-pieniężna, Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, nr 752
  • Dobija M. (2010), Rachunkowość pracy jako podstawa gospodarki towarowo-pieniężnej, Zeszyty Teoretyczne Rachunkowości, t. 56 (112)
  • Dobija M. (2016), Ekonomia pracy, godziwych wynagrodzeń i racjonalnych nierówności – laboryzm, Nierówności Społeczne a Wzrost Gospodarczy, nr 47
  • Ratajczak M. (2014), Ekonomia w dobie finansyzacji gospodarki, Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny, t. 76, z.2
  • Rolski M. (2014), Początki polityki pieniężnej na ziemiach polskich, Studia Ekonomiczne, nr 176
  • Topolski J. (2003), Narodziny kapitalizmu w Europie XIV - XVII wiek, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań


Autor: Tomasz Mirocha