Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Rachunek zysków i strat

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Charakterystyka

Rachunek zysków i strat pokazuje dokonania jednostki w danym okresie. Zawiera istotną informację o rentowności jednostki. Jego istota polega na przeciwstawieniu przychodom ( i zyskom nadzwyczajnym) z różnych rodzajów działalności współmiernych do nich kosztów (i strat nadzwyczajnych), uzyskując w efekcie wynik finansowy (zysk lub stratę) brutto, który skorygowany o obowiązkowe zmniejszenia wyniku brutto (np. podatek dochodowy) pozwala na uzyskanie kwoty wyniku netto za dany okres [E. Śnieżek, 2003, str. 161].

Rachunek zysków i strat w Polsce może być sporządzony w wersji porównawczej lub kalkulacyjnej. W obu wariantach rachunek zysków i strat sporządzony jest metodą drobinkową charakteryzującą się tym, że od każdego rodzaju przychodu odejmowany jest koszt tego samego typu. W świetle ustawy o rachunkowości jednostka gospodarcza ma do wyboru sporządzenie rachunku zysku i strat w wariancie porównawczym, czy też kalkulacyjnym. [A. Dziuba-Burczyk, 2003, str.95]

Rachunek zysków i strat - wariant kalkulacyjny

  • A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów, w tym:
    • od jednostek powiązanych
      1. Przychody netto ze sprzedaży produktów
      2. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów

  • B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów, w tym:
    • jednostkom powiązanym
      1. Koszt wytworzenia sprzedanych produktów
      2. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
  • C. Zysk (strata) brutto ze sprzedaży ( A - B )
  • D. Koszty sprzedaży
  • E. Koszty ogólnego zarządu
  • F. Zysk (strata) ze sprzedaży ( C ? D - E )
  • G. Pozostałe przychody operacyjne
    1. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
    2. Dotacje
    3. Inne przychody operacyjne
  • H. Pozostałe koszty operacyjne
    1. Strata ze zbycia niefinasowych aktywów trwałych
    2. Aktualizacja wartości aktywów niefinasowych
    3. Inne koszty operacyjne
  • I. Zysk (strata) z działalności operacyjnej ( F + G - H )
  • J. Przychody finansowe
    1. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:
      • od jednostek powiązanych
    2. Odsetki, w tym:
      • od jednostek powiązanych
    3. Zysk ze zbycia inwestycji
    4. Aktualizacja wartości inwestycji
    5. Inne
  • K. Koszty finansowe
    1. Odsetki, w tym:
      • dla jednostek powiązanych
    2. Strata ze zbycia inwestycji
    3. Aktualizacja wartości inwestycji
    4. Inne
  • L. Zysk (strata) z działalności gospodarczej ( I + J - K )
  • M. Wynik zdarzeń nadzwyczajnych ( M.I. - M.II. )
    1. Zyski nadzwyczajne
    2. Straty nadzwyczajne
  • N. Zysk (strata) brutto ( L ? M )
  • O. Podatek dochodowy
  • P. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)
  • R. Zysk (strata) netto ( N - O ? P )

Rachunek zysków i strat -wariant porównawczy

  • A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi, w tym:
    • od jednostek powiązanych
    1. Przychody netto ze sprzedaży produktów
    2. Zmiana stanu produktów ( zwiększenie - wartość dodatnia, zmniejszenia - wartość ujemna)
    3. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki
    4. Przychody netto ze sprzedaży towarów i materiałów
  • B. Koszty działalności operacyjnej
    1. Amortyzacja
    2. Zużycie materiałów i energii
    3. Usługi obce
    4. Podatki i opłaty, w tym:
    5. Wynagrodzenia
    6. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia
    7. Pozostałe koszty rodzajowe
    8. Wartość sprzedanych towarów i materiałów
  • C. Zysk (strata) ze sprzedaży ( A ? B )
  • D. Pozostałe przychody operacyjne
    1. Zysk ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
    2. Dotacje
    3. Inne przychody operacyjne
  • E. Pozostałe koszty operacyjne
    1. Strata ze zbycia niefinansowych aktywów trwałych
    2. Aktualizacja wartości aktywów niefinansowych
    3. Inne koszty operacyjne
  • F. Zysk (strata) z działalności operacyjnej ( C + D - E )
  • G. Przychody finansowe
    1. Dywidendy i udziały w zyskach, w tym:
      • od jednostek powiązanych
    2. Odsetki, w tym:
      • od jednostek powiązanych
    3. Zysk ze zbycia inwestycji
    4. Aktualizacja wartości inwestycji
    5. Inne
  • H. Koszty finansowe
    1. Odsetki, w tym:
      • dla jednostek powiązanych
    2. Strata ze zbycia inwestycji
    3. Aktualizacja wartości inwestycji
    4. Inne
  • I. Zysk (strata) z działalności gospodarczej ( F + G - H )
  • J. wynik zdarzeń nadzwyczajnych ( J.I. - J.II. )
    1. Zyski nadzwyczajne
    2. Straty nadzwyczajne
  • K. Zysk (strata) brutto ( I ? J )
  • L. Podatek dochodowy
  • M. Pozostałe obowiązkowe zmniejszenia zysku (zwiększenia straty)
  • N. Zysk (strata) netto ( K - L ? M )

Omówienie różnic między wariantami

Różnica między wariantami dotyczy sposobu ujęcia kosztów wytworzenia sprzedanych produktów.

  • W wariancie porównawczym prezentowane są koszty według rodzaju z uwzględnieniem zmiany stanu produktów.
  • W wariancie kalkulacyjnym koszty wytworzenia ustala się dla sprzedanych produktów doliczając do nich koszty sprzedaży i ogólnego zarządu. [E. Śnieżek, 2003, str. 162]

Elementy rachunku zysków i strat

Przychody i zyski

to uprawdopodobnione powstanie w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zwiększenia wartości aktywów lub zmniejszenia wartości zobowiązań, które doprowadzą do wzrostu kapitału własnego lub zmniejszenia jego niedoboru w inny sposób niż wniesienie środków przez udziałowców lub właścicieli. Przychody dzielimy na:

  • przychody z działalności operacyjnej,
  • pozostałe przychody operacyjne,
  • przychody finansowe.

Koszty i straty

to uprawdopodobnione zmniejszenia w okresie sprawozdawczym korzyści ekonomicznych, o wiarygodnie określonej wartości, w formie zmniejszenia wartości aktywów, albo zwiększenia wartości zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego lub zwiększenia jego niedoboru w inny sposób niż wycofanie środków przez udziałowców lub właścicieli. Koszty dzielimy na:

  • koszty z działalności operacyjnej,
  • pozostałe koszty operacyjne,
  • koszty finansowe.

Przychody z działalności operacyjnej

są rezultatem statutowej działalności jednostki gospodarczej i dzielimy je na:

  • przychody ze sprzedaży produktów (dotyczą sprzedaży wyrobów gotowych, półproduktów lub usług i robót),
  • przychody ze sprzedaży towarów ? powstają w placówkach handlowych (dotyczą prowizji ze sprzedaży, sprzedaży detalicznej, hurtowej, komisowej i na raty, towarów),
  • przychody ze sprzedaży materiałów ? powstają w celu upłynnienia nadmiernych i zbędnych zapasów materiałów, zbycia odpadów użytkowych i lepszego wykorzystania powierzchni magazynowych.

Koszty działalności operacyjnej

są kosztami zasadniczej działalności, określonej statusem przedsiębiorstwa. W Wariancie porównawczym występują koszty rodzajowe, a kalkulacyjnym koszty wytworzenia. ( koszty dzielimy analogicznie jak przychody z dział. operacyjnej)

Pozostałe przychody i koszty operacyjne

są związane tylko pośrednio z działalnością operacyjną jednostki, a w szczególności koszty i przychody związane:

  • z działalnością socjalną,
  • ze zbyciem środków trwałych, środków trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych,
  • z odpisaniem należności i zobowiązań przedawnionych, nieściągalnych,
  • z odszkodowaniami, karami i grzywnami,
  • z przekazaniem darowizn.

[K. Winiarska, 2001]

Przychody finansowe

  • zyski należne z tytułu zbycia inwestycji: sprzedaży aktywów finansowych: udziałów, akcji i innych papierów wartościowych, inwestycji w nieruchomości,
  • aktualizacji wartości inwestycji,
  • przychody z tytułu posiadania udziałów w innych jedn. gospodarczych - z tytułu dywidend,
  • odsetki należne z tytułu oprocentowania lokat bankowych, a także odsetki od udzielonych pożyczek,
  • odsetki od zwłoki,
  • dodatnie różnice kursowe,
  • dyskonto przy zakupie weksli i czeków obcych.

Koszty finansowe

  • należne innej jednostce odsetki,
  • straty z tytułu zbycia inwestycji,
  • ujemny wynik aktualizacji inwestycji,
  • nadwyżki ujemnych różnic kursowych nad dodatnimi.

Straty i zyski nadzwyczajne

powstają na skutek zdarzeń losowych trudnych do przewidzenia, poza działalnością operacyjną jednostki i nie związane z ogólnym ryzykiem jej prowadzenia (powódź, pożar, grad i inne żywiły natury lub skutki zaniechania lub likwidacji działalności, na skutek decyzji uprawnionych do tego organów). Powstałe z tego tytułu szkody wraz z skutkami usuwania skutków należy zaliczyć do strat nadzwyczajnych a uzyskane odszkodowania do zysków nadzwyczajnych.[A. Dziuba - Burczyk, 2003]

Bibliografia

  • Dziuba-Burczyk A., Podstawy rachunkowości w świetle międzynarodowych standardów Krakowskie Towarzystwo Edukacyjne sp. z o.o., Kraków 2003 str.94-102
  • Gierusz B., Podręcznik samodzielnej nauki księgowania Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o., Gdańsk 2001, str.110-113
  • Śnieżek E., Jaroszczak A., Mazuchowska B., Stępień-Andzrzejewska J., Żurawska J. Wprowadzenie do rachunkowości - przykłady, zadania, testy, komentarze Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, Warszawa 2003, str. 161-164
  • Winiarska K., Podstawy rachunkowości Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 2001, str. 73-80
  • Ustawa o rachunkowości - najnowsze zmiany stan prawny na dzień 1 stycznia 2002 r., stan ustawodawstwa 1 styczeń 2001 r. Redaktor: D. Leginowicz, Wydawnictwo Wszechnicy Podatkowej str. 96-99.

Autor: Agnieszka Gancarczyk

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 74/100 (głosów: 104)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować