Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Potrzeby

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Charakterystyka

Potrzeba to biologiczny lub psychiczny stan motywacyjny, który ukierunkowuje zachowania jednostki na pewien cel. Potrzeby motywują zachowania ludzkie.

Hierarchia potrzeb Maslowa

Teoria potrzeb amerykańskiego psychologa Abrahama Maslowa stanowi inspirację dla wielu badaczy i jest chyba najsłynniejszą teorią dotyczącą tego zagadnienia. Według Maslowa istnieje pięć rodzajów potrzeb (fizjologiczne, bezpieczeństwa, przynależności i miłości, uznania oraz samorealizacji), spośród których każda ma swoją hierarchię. Realizacja potrzeby z każdego kolejnego poziomu hierarchii jest możliwa dopiero po zaspokojeniu potrzeb z poziomu niższego. Ponadto jeśli zagrożona jest któraś z silniejszych potrzeb, człowiek będzie starał się walczyć o jej zaspokojenie. Jeśli natomiast tracimy którąś z potrzeb niższych, nie zależy nam już tak na zaspokojeniu wyższych np. gdy głodujemy uznanie innych nie jest dla nas istotne. Następnie, zaspokojona potrzeba już nie motywuje, więc gdy zaspokoimy jedną potrzebę, uświadamiamy sobie istnienie nowych, które to zaczynają nas motywować. Funkcjonowanie człowieka i jego rozwój są realizacją kolejnych szczebli "piramidy" potrzeb. Maslow podzielił jeszcze potrzeby na dwie grupy: potrzeby niedoboru oraz wzrostu. Potrzeby wzrostu nie ujawniają się u osób chorych, ponieważ niezaspokojona jest jedna lub więcej potrzeb niedoboru.

Maslow.jpg

Rys. 1 Piramida potrzeb wg Maslowa
Źródło: opracowanie własne na podstawie Strelau J., 2007


  • Potrzeby fizjologiczne - najniższe w hierarchii, są to przede wszystkim potrzeby niezbędne do utrzymania człowieka przy życiu, takie jak głód, pragnienie, sen,
  • Potrzeby bezpieczeństwa - dominują u niemowląt (np. potrzeba ochrony przed nagłym hałasem lub ukojeniem strachu przed osobami obcymi), ale są też obecne u dorosłych, zwłaszcza w czasie wojny, choroby czy katastrofy,
  • Potrzeby przynależności i miłości opisać można jako pragnienie uczuciowych związków z innymi ludźmi, należenia do społeczności, akceptacji ze strony innych, przyjaźni i zrozumienia,
  • Potrzeby uznania są potrzebami samoakceptacji i doznawania szacunku ze strony innych osób. Do tej grupy zaliczamy potrzeby: dominacji, uznania, prestiżu, zyskiwania znaczącej pozycji społecznej itp. Zaspokojenie ich pozwala rozwinąć poczucie własnej wartości oraz zaufania do samego siebie,
  • Potrzeby samorealizacji - znajdują się najwyżej w hierarchii. Jako jedyne należą do potrzeb wzrostu.(metapotrzeb) i w przeciwieństwie do potrzeb niedoboru (podstawowych):
- im więcej potrzeb wzrostu tym lepiej,
- dostarczają pozytywnych emocji,
- koncentrują osobę na przedmiocie potrzeby,
- ich realizacja jest procesem długotrwałym, względnie niezależnym od otoczenia,
- zapewniają zdrowie fizyczne i psychiczne.

Bibliografia

  • Strelau J., Psychologia. Podręcznik akademicki Tom 2 Psychologia ogólna, Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, Gdańsk 2007, s. 641-643.
  • Webber R., Zasady zarządzania organizacjami, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1990, s. 38-57.
  • Zimbardo P., Psychologia i życie, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, s. 676.

Autor: Iwona Wasilczyk

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 75/100 (głosów: 23)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować