Majątkowe metody wyceny przedsiębiorstw
Z Encyklopedia Zarządzania
Spis treści |
Charakterystyka
Istotą wyceny przedsiębiorstwa jest podanie jego wartości wyrażonej w określonych jednostkach pieniężnych za pomocą ustalonych ocen, reguł i analiz. Znajduje ona szerokie zastosowanie przy okazji:
- zmiany formy prawnej działalności przedsiębiorstwa,
- zmiany stosunków użytkowania(leasing, dzierżawa)
- wewnętrznymi nieporozumieniami lub rozliczeniami.
- łączenia i podziału przedsiębiorstwa
Funkcje wyceny
Wyróżniamy 4 funkcje wyceny wynikające z powodów jej dokonywania:
- funkcja doradcza,
- funkcja argumentacyjna(uzasadniająca),
- funkcja mediacyjna,
- funkcja komunikacyjna.
Klasyfikacja metod
Najbardziej uniwersalna klasyfikacja jest podział metod wyceny na:
- metody majątkowe,
- metody dochodowe,
- metody porównawcze (mnożnikowa, wskaźnikowa),
- metody mieszane.
Wybór danej metody wyceny zależy od ich pozycji na rynku, stanu finansowego oraz zdolności do generowania dochodów.
Metody majątkowe
Metody majątkowe (assets based methods,) są metodami najbardziej rozpowszechnionymi i historycznie najstarszymi. Podmiotem wyceny jest majątek przedsiębiorstwa, czyli różnica pomiędzy całością aktywów a pasywami obcymi.
Rodzaje metod majątkowych
W literaturze przedmiotu, a także w praktyce możemy się spotka z następującymi rodzajami metod majątkowych wyceny:
- metodę księgową (ang.book value metod,fr.methode de valeur comptable,niem.buchwertmetode)
- metodę odtworzeniową (ang.replacement value metod,fr.methode de valeur de remplacement,niem.Wiederbeschaffungwertmethode)
- metodę likwidacyjną czyli metodę upłynnienia.
Metoda wartości księgowej
Wartość księgowa majątku przedsiębiorstwa zawarta jest w każdym bilansie, jej ustalenie polega na zmniejszeniu aktywów o wszelkiego rodzaju zobowiązania.(krotko i długookresowe). Metoda ta rzadko odzwierciedla rzeczywista wartość przedsiębiorstwa z powodu:
- historycznego charakteru cen (inflacja sprawia ze ceny nabycia środków trwałych nie uwzględniają zmian siły nabywczej pieniądza)
- różnicy pomiędzy zużyciem ewidencyjnym a zużyciem fizycznym i ekonomicznym
- szacowania wartości majątku w sposób arbitralny przez zespoły dokonujące wyceny
Metoda wartości odtworzeniowej
Metoda ta polega na określeniu kosztów, jakie należy ponieść, aby odtworzyć majątek wycenianego przedsiębiorstwa. Dlatego alternatywą do zakupu jakiegoś przedsiębiorstwa jest wybudowanie od podstaw nowego i nowocześniejszego.
Wyznaczenie wartości odtworzeniowej w ujęciu szczegółowym wymaga ustalenia aktualnych cen poszczególnych składników majątku trwałego oraz rzeczywistych wskaźników ich zużycia. W ujęciu wskaźnikowym natomiast niezbędne jest ustalenie wskaźników wzrostu cen.(R.Borowiecki s.47)
Metoda wartości likwidacyjnej
Wartość likwidacyjna majątku to suma cen, jakie można byłoby uzyskać na rynku ze sprzedaży poszczególnych składników przedsiębiorstwa.
Następnie od sumy przychodów uzyskanych ze sprzedaży należy odjąć koszty i zobowiązania związane z likwidacja firmy.
Powodem likwidacji przedsiębiorstwa jest zazwyczaj jego upadłość, co oznacza brak kontynuacjijego działalności.
Wady i zalety metod majątkowych
Metody majątkowe posiadają zarówno wady i zalety. Ich zaleta jest fakt, iż aktywa trwałe można łatwo oszacować, gdyż są ściśle sformalizowane i szeroko udokumentowane.
Główną wada tych metod jest fakt, iż wycena nie obejmuje powiązanych ze składnikami majątkowym składników niematerialnych (intangible) firmy takich jak reputacja firmy (good will),pozycja firmy na rynku, kwalifikacje pracowników.
Bibliografia
- Praca zbiorowa pod redakcją R.Borowieckiego "Wycena przedsiębiorstw,metody,procedury,przykłady" Akademia Ekonomiczna w Krakowie, Warszawa-Kraków 1992 (str.40)
- U.Malinowska "Wycena przedsiębiorstwa w warunkach polskich" Difin, Warszawa 2001 (str.50)
- Praca pod redakcja J.Lichtarskiego "Podstawy nauki o przedsiębiorstwie" wy.Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu,Wrocław 2003 (str.170)
Autor: Justyna Chruślicka
