Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Aktywa

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Charakterystyka

Najogólniej definiując aktywa to "majątek jednostki rozpatrywany z rzeczowego punktu widzenia".

Zgodnie art. 3 ust. 1 pkt. 12 ustawy z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 18.12.2000 r., Nr 113, poz. 1186), aktywa są to "kontrolowane przez jednostkę zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych". Aktywa tworzą majątek jednostki gospodarczej, które dzielimy na majątek trwały tzw. aktywa trwałe i majątek obrotowy tzw. aktywa obrotowe.

Aktywa trwałe tworzą składniki o małej płynności, czyli szybkiej zamianie na inne dobro. Jest to związane zwykle z tym, że majątek trwały tworzą rzeczy o znacznej wartości jednostkowej dla przedsiębiorstwa, oraz długotrwałym użytkowaniu i szybka zamiana ich na aktywa finansowe jest trudna. Ustawa o rachunkowości definiuje bardzo ogólnie aktywa trwałe w art. 3 ust. 1. pkt. 13, że rozumie się je jako "aktywa jednostki, które nie są zaliczane do aktywów obrotowych". Jeszcze jedną cechą rozróżniającą majątek trwały od obrotowego jest okres użyteczności. W przypadku majątku trwałego jest on użytkowany powyżej jednego roku a w przypadku majątku obrotowego poniżej jednego roku.

Aktywa jednostki to kontrolowane przez nią zasoby majątkowe o wiarygodnie określonej wartości, powstałe w wyniku przeszłych zdarzeń, które spowodują w przyszłości wpływ do jednostki korzyści ekonomicznych.

Korzyści ekonomiczne mogą być przez jednostkę uzyskane na wiele sposobów, np:

  • składnik aktywów może być wykorzystany do wytwarzania produktów lub usług przeznaczonych do sprzedaży,
  • zamieniony na inne aktywa,
  • wykorzystany do uregulowania zobowiązań,
  • rozdzielony pomiędzy właścicieli jednostki.

Zasoby, które nie przynoszą jednostce żadnych korzyści, nie spełniają definicji aktywów, a więc nie mogą być wykazane w bilansie (np. materiały, które uległy zepsuciu, maszyna, która utraciła przydatność z powodu fizycznego zużycia).

Aktywa powstają w wyniku przeszłych zdarzeń - głównie zakupu lub wytworzenia, a więc np. materiały, które jednostka zamierza nabyć nie spełniają warunku podanej definicji.

Aktywa to zasoby kontrolowane przez jednostkę. Jednostka kontroluje dany składnik aktywów, jeżeli jest uprawniona do uzyskiwania przyszłych korzyści ekonomicznych z danego środowiska i jest w stanie ograniczyć dostęp do tych korzyści osobom trzecim. Zdolność jednostki do sprawowania kontroli jest zazwyczaj wynikiem posiadania tytułu prawnego, w tym prawa własności. Nie jest to jednak warunek konieczny, a więc ulepszenie technologii, gdy jednostka kontroluje korzyści, które według przewidywań osiągnie, spełnia kryteria zaliczania do aktywów.

Struktura bilansu

Struktura aktywów trwałych to:

  • 1. Koszty zakończonych prac rozwojowych
  • 2. Wartość firmy (art. 33, ust. 4)
  • 3. Inne wartości niematerialne i prawne
  • 4. Zaliczki na wartości niematerialne i prawne
  • II. Rzeczowe aktywa trwałe
  • 1 Środki trwale (art. 3 ust. 1, pkt 15)
    • a) grunty (w tym prawo użytkowania wieczystego gruntu)
    • b) budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej
    • c) urządzenia techniczne i maszyny
    • d) środki transportu
    • e) inne środki trwałe
  • 2. Środki trwale w budowie (art. 3 ust. 1, pkt 16)
  • 3. Zaliczki na środki trwałe w budowie
  • III. Należności długoterminowe
  • 1. Od jednostek powiązanych
  • 2. Od pozostałych jednostek
  • IV. Inwestycje (art. 3, ust. 1 pkt 17) długoterminowe
  • 1. Nieruchomości
  • 2. Wartości niematerialne i prawne
  • 3. Długoterminowe aktywa finansowe (art. 3, ust. 1, pkt 24)
    • a) w jednostkach powiązanych
    • b) w pozostałych jednostkach
      • udziały lub akcje
      • inne papiery wartościowe
      • udzielone pożyczki
      • inne długoterminowe aktywa finansowe
  • 4. Inne inwestycje długoterminowe
  • V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe
  • 1. Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego
  • 2. inne rozliczenia międzyokresowe

Aktywa obrotowe

W przypadku tych składników istotne znaczenie ma fakt, że - jak wspomnia­no - zostały one nabyte dla osiągnięcia korzyści, a nie w celu użytkowania przez jednostkę.

"Aktywa obrotowe (majątek obrotowy) różnią się od aktywów trwałych przede wszystkim tym, że w stosunkowo krótkim czasie następuje zmiana ich naturalnej postaci. Przeobrażenie majątku obrotowego jest następstwem prowadzonej przez przedsiębiorstwo działalności gospodarczej w toku, której majątek ten przechodzi przez różne jej stadia i przyjmuje coraz to inną postać; przeobrażenia tego majątku mają więc cha­rakter ciągły. Aktywa obrotowe znajdują się w ciągłym ruchu (w ciągłym obrocie), stąd zresztą bierze swój rodowód ich nazwa. Do tej części majątku przedsiębiorstwa zalicza się (kolejność według zasady wzrastającej płynności)":

  • B. Aktywa obrotowe - (art. 3, ust. 1)
  • I. Zapasy (aktywa rzeczowe) (art. 3, ust. 1, pkt 19)
  • 1. Materiały
  • 2. Półprodukty i produkty w toku
  • 3. Produkty gotowe
  • 4. Towary
  • 5. Zaliczki na dostawy
  • II. Należności krótkoterminowe (art. 3, ust. 1, pkt 18c)
  • 1. Należności od jednostek powiązanych
    • a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
      • do 12 miesięcy
      • powyżej 12 miesięcy
    • b) inne
  • 2. Należności od pozostałych jednostek
  • a) z tytułu dostaw i usług, o okresie spłaty:
      • do 12 miesięcy
      • powyżej 12 miesięcy
    • b) z tytułu podatków, dotacji, ceł, ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych oraz innych świadczeń
    • c) inne
    • d) dochodzone na drodze sądowej
  • III. Inwestycje krótkoterminowe (aktywa finansowe) (art. 3, ust. 1, pkt 24)
  • 1. Krótkoterminowe aktywa finansowe
    • a) w jednostkach powiązanych
      • udziały lub akcje
      • inne papiery wartościowe
      • udzielone pożyczki
      • inne krótkoterminowe aktywa finansowe
    • b) w pozostałych jednostkach
      • udziały lub akcje
      • inne papiery wartościowe
      • udzielone pożyczki
      • inne krótkoterminowe aktywa finansowe
    • c) środki pieniężne i inne aktywa pieniężne
      • środki pieniężne w kasie i na rachunkach
      • inne środki pieniężne
      • inne aktywa pieniężne
  • 2. Inne inwestycje krótkoterminowe
  • IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe (art. 3, ust. 1, pkt 18d)

Ważne jest, aby umieć właściwie rozróżniać i klasyfikować aktywa trwałe i obrotowe, ponieważ każdy ze składników pełni inną funkcję charakterystyczną dla niego. Podawane wyżej artykuły dotyczą wyłącznie ustawy o rachunkowości i są one ich definicją jaką proponuje ustawodawca.

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Bibliografia

  • E. Roszczynialska Z. Wydymus, Rachunkowość według standardów Unii Europejskiej, TEXT, Kraków 2001.
  • Z. Messner, Podstawy rachunkowości, WUAE, Katowice 2001.
  • Rachunkowość finansowa pod red. K. Sawickiego, PWE, Warszawa 2004.
  • Z. Messner, Rachunkowość finansowa, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2004.
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 roku o rachunkowości (Dz. U. z 18.12.2000 r., Nr 113, poz. 1186).
  • Barabara Gierusz, Podręcznik samodzielnej nauki ksiegowania, ODDK, Gdańsk 2004
  • Mieczysław Dobija, Rachunkowość zarządcza i controlling, PWN, Warszawa 2005

Autor: Dawid Wróblewski, Marta Nestorowicz

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 55/100 (głosów: 33)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować