Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Koszt a wydatek

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Definicja

Koszt jest to wyrażone wartościowo niezbędne zużycie zasobów jednostki gospodarczej w celu uzyskania określonego efektu użytecznego. Poruszając się w obrębie terminów charakterystycznych dla rachunkowości możemy za koszt uznać zmniejszenie w okresie sprawozdawczym korzyści o wiarygodnie określonej wartości w formie zmniejszenia aktywów lub zwiększenia zobowiązań i rezerw, które doprowadzą do zmniejszenia kapitału własnego w inny sposób niż wycofanie tych środków przez udziałowców bądź właścicieli.

Wydatek jest to rozchód środków pieniężnych w formie gotówkowej (z kasy) lub bezgotówkowej (z rachunku bankowego), posiadający zdolność do likwidowania zobowiązań jednostki gospodarczej wobec innych podmiotów gospodarczych (osób fizycznych lub prawnych). Wydatek występując w sferze obiegu pieniędzy wiąże się więc w sposób bezpośredni z przebiegiem procesów finansowych. Pojęcie wydatków wiąże się również z rozmaitymi transakcjami gospodarczymi takimi jak zakupy zasobów rzeczowych czy też praca.

Szersze spojrzenie na koszty

W świetle założeń koncepcyjnych KMDR, koszt to zmniejszenia korzyści ekonomicznych w trakcie okresu obrotowego w formie rozchodu lub spadku wartości aktywów albo powstanie zobowiązań, powodujące zmniejszenie kapitału własnego, z wyjątkiem podziału kapitału na rzecz właścicieli (Międzynarodowe Standardy Rachunkowości 2001, s.72)

Podział koztów

Koszty możemy podzielić na:

  1. Koszty operacyjne:
  2. Koszty finansowe.


Koszty operacyjne działalności zasadniczej są to koszty związane z działalnością zasadniczą jednostki np.: działalność produkcyjna, handlowa czy usługowa.

Pozostałe koszty operacyjne są to koszty związane ze sprzedażą i likwidacją środków trwałych jak również wartości niematerialnych i prawnych; przekazane przez firmy darowizny; zapłacone przez firmy kary, grzywny i odszkodowania; koszty związane z działalnością socjalną.

Koszty finansowe są to koszty tj.: wartość sprzedanych papierów wartościowych w cenie zakupu; dyskonto potrącone przez nabycie przy sprzedaży czeków, kredytów, weksli obcych; odsetki kredytów, prowizje od zaciągniętych kredytów, pożyczek; odsetki za zwłokę przy spłacie zobowiązań.

Cechy charakterystyczne kosztów

  • Wiarygodne określenie ich wartości - w jednostkach pieniężnych,
  • dotyczą danego (bieżącego) okresu sprawozdawczego, więc nie stanowią kosztów przyszłych, czy też przyszłych okresów,
  • powodują uszczuplenie korzyści ekonomicznych jednostki gospodarczej w wyniku:
    • zmniejszenia wartości aktywów (np. zużycie surowców do produkcji, wypłata wynagrodzenia),
    • bądź zwiększenia zobowiązań i rezerw, których uregulowanie doprowadzi do przekazania lub wykorzystania bieżących lub przyszłych aktywów (np. otrzymana faktura za zużycie energii elektrycznej)
  • zmniejszenia wartości kapitału własnego lub powiększenie jego niedoboru.

Relacje między wydatkiem a kosztem

Prawidłowe określenie zależności między kosztami a wydatkami ma decydujące znaczenie dla poprawnego sporządzenia sprawozdania finansowego - rachunku przepływów pieniężnych i rachunku zysków i strat. W prowadzonej przez daną jednostkę działalności gospodarczej wydatek i koszt mogą występować równocześnie np.: zakup paliwa - w momencie zapłaty mamy do czynienia z wydatkiem, natomiast zużycie tego paliwa to koszt. Może występować koszt, z którym w ogóle nie wiąże się wydatek np. zużycie zasobów otrzymanych nieodpłatnie. Kolejnym przykładem jest pożyczka bankowa: spłata odsetek od pożyczki (wydatek) stanowi równocześnie koszt działalności finansowej. Może występować również rozbieżność czasowa między kosztem a wydatkiem np.: amortyzacja samochodu (koszt) a kwota zapłacona za samochód (wydatek). Wydatek, np. zapłata za zakup materiałów, może nastąpić przed kosztem w postaci np. zużycia tych materiałów w przyszłości.

Wydatek

Koszt

Wydatek

Wydatek = koszt

Koszt

Rys.1. Relacje między wydatkiem a kosztem

Źródło: Opracowanie B. Micherdy.

Uwaga: proporcje wielkości poszczególnych elementów nie mają tu znaczenia.

Bibliografia

  • A. Dziuba-Burczyk, Podstawy rachunkowości w świetle międzynarodowych standardów, KTE, Kraków 2003, str.102-103
  • B. Micherda, Podstawy rachunkowości, wydawnictwo AE, Kraków 2002, str. 131-132
  • International Accounting Standards Bard, tł. z ang. A. Ostaszewicz, T. Ostaszewicz, D. Wyczółkowska, Międzynarodowe standardy rachunkowości 2001, Stowarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa 2001, str.72.

Autor: Piotr Ludwiczak

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 67/100 (głosów: 105)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować