Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Mierzenie i normowanie czasu pracy

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania


Mierzenie i normowanie czasu pracy jest rozumiane jako systematyczne ustalanie aktualnego czasu wykonywania ruchów roboczych, czynności, operacji i realizacji określonych procedur administracyjno-biurowych oraz wyznaczanie struktury zużycia czasu pracy stanowiska przy wykorzystaniu technik mierzenia czasu pracy. Za pionierów tej dziedziny uważa się F.W. Taylora oraz F.B. Gilbreth, którzy jednak zajmowali się głównie sferą produkcyjną. Pierwsze próby oceny wykorzystania czasu pracy w biurach miały miejsce w latach 40-stych, a w Polsce - 70-tych. Wówczas to zaczęto stosować fotografię dnia roboczego, obserwacje migawkowe, chronometraż i niektóre z innych metod dostosowanych do potrzeb administracji (Metody... 1997, s. 119), (Z. Martyniak 1996, s. 178 i nast.).

Jak zauważa W. Wdowiak prace administracyjno-biurowe rzadko mają charakter ściśle powtarzalny, co powoduje znaczne utrudnienia w badaniu pracy. Pewnym rozwiązaniem może być analizowanie wydzielonych elementów pracy w przekroju specyficznym i uniwersalnym. Elementy specyficzne są charakterystyczne dla konkretnej komórki lub stanowiska, natomiast uniwersalne opisywane są w tablicach czasów i ruchów elementarnych lub są to typowe czynności administracyjne występujące w większości biur (Techniki... 1985, s.199). Przegląd wybranych technik prezentuje tab. 1.

Tab. 1. Przegląd wybranych technik mierzenia i normowania czasu pracy administracyjno-biurowej

Technika Opis
fotografia dnia roboczego ciągłe badanie grup długotrwałych prac administracyjno-biurowych w celu określenia czasu ich trwania, struktury wykorzystania czasu pracy, wykrycia przyczyn strat czasu
obserwacje migawkowe narzędzie ilościowej analizy wykorzystania czasu pracy przez pracowników z wykorzystaniem dużej liczby losowo przeprowadzanych obserwacji
chronometraż technika mierzenia i normowania czasu pracy na podstawie rejestracji tempa i czasu wykonania w celu zracjonalizowania tych parametrów
Office MODAPTS odmiana metody MODAPTS dostosowana do potrzeb prac administracyjno-biurowych polegająca na analizie każdego zasadniczego elementu pracy z uwzględnieniem cech wykonywanych ruchów oraz warunków wykonania

Źródło: opracowanie własne na podstawie (Techniki... 1985, s. 202-224)

Niewątpliwy wpływ na sprawność wykonywania prac administracyjno-biurowych mają metody koordynowania pracy w czasie. Złożoność procedur i zadań administracji sprawia, że bez właściwego organizowania pracy w czasie nie można osiągnąć wysokiego poziomu sprawności. Koordynację należy rozumieć jako działanie zmierzające do celowego i logicznie uporządkowanego układu różnych elementów występujących w odpowiednio dobranych proporcjach (J. Kwejt 1970, s.188). Do głównych metod tej grupy zaliczyć należy harmonogram Adamieckiego, wykres Gantta, wykresy sieciowe oraz teorię kolejek.

Oparte o teorię harmonii harmonogramy Adamieckiego są wykorzystywane głównie w zadaniach zespołowych wielopodmiotowych, podczas gdy takich działań w pracach administracyjno-biurowych jest stosunkowo niewiele. W urzędach występuje głównie praca indywidualna, a wykonywane zadania mimo zaklasyfikowania do jednej kategorii mogą się znacznie różnić stopniem skomplikowania oraz czasem załatwienia. W związku z tym zastosowanie tej metody jest dość ograniczone, a w małych jednostkach praktycznie niemożliwe.

Szersze zastosowanie znajdują w pracy administracyjno-biurowej wykresy Gantta, które są stosowane głównie do planowania dużych przedsięwzięć o charakterze jednorazowym. Wzrastająca liczba projektów finansowanych z funduszy Unii Europejskiej i ścisłe rygory ich prowadzenia wymuszają stosowanie metod koordynacji zadań w czasie.

Zazwyczaj wykresy Gantta są stosowane równocześnie z wykresami sieciowymi ze względu na wzajemne uzupełnianie się tych metod. Wykresy sieciowe mogą również znaleźć zastosowanie w długotrwałych, lecz powtarzalnych działaniach, jak opracowywanie budżetu czy aktualizacja strategii.

Teoria kolejek może znaleźć zastosowanie w koordynowaniu pracy administracyjno-biurowej w większych urzędach, gdzie liczba dziennie przyjmowanych klientów znacznie przekracza liczbę pracowników. Metoda ta polega na ustaleniu liczby miejsc kontaktu z klientem (np. okienek) na poziomie zapewniającym minimalizację kosztów ponoszonych przez klientów i urząd. Jest to szczególnie istotne w przypadku urzędów uruchamiających centralne punkty obsługi w miejsce zwyczaju przyjmowania klientów w wielu pomieszczeniach.

Bibliografia

Autor: Sławomir Wawak

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 74/100 (głosów: 18)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować

Źródło „http://mfiles.pl/pl/index.php?title=Mierzenie_i_normowanie_czasu_pracy&oldid=16503