Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

Charakterystyka

Europejski Trybunał Sprawiedliwości (ETS) powstał na mocy Traktatu paryskiego z 1951r. ustanawiającego Europejską Wspólnotę Węgla i Stali, jako jeden z organów tej Wspólnoty.

Na mocy postanowień konwencji w sprawie niektórych instytucji wspólnych dla trzech Wspólnot z 1957r., stał się on podobnie jak Parlament Europejski organem wspólnym dla trzech Wspólnot (EWWiS, EWG i Euratom).

Siedziba ETS mieści się w Luksemburgu.

Celem funkcjonowania Trybunału jest zapewnienie poszanowania prawa przy interpretacji i wykonywaniu traktatów.

Prawo zwrócenia się do Trybunału Sprawiedliwości przysługuje zarówno państwom członkowskim UE, organom UE jak i osobom prawnym i fizycznym (pod warunkiem, że są bezpośrednimi adresatami zaskarżanych uchwał). W ostatnim przypadku sprawę rozpatruje Sąd Pierwszej Instancji.

Skład

W skład Trybunału wchodzi:

  • po jednym sędzim z każdego państwa członkowskiego
  • 8 rzeczników generalnych (ich ilość można zwiększyć decyzją Rady UE)

Organem pomocniczym ETS jest Sąd Pierwszej Instancji- SPI (od wejścia w życie traktatu nicejskiego jest to oddzielny organ).

Rzecznicy generalni opracowują "uzasadnione opinie".

Starszym urzędnikiem ETS jest Rejestrator.

Sędziowie i rzecznicy wywodzą się z grona osób gwarantujących niezależność, posiadających kwalifikacje do pełnienia najwyższych stanowisk w sądownictwie oraz będących wybitnymi specjalistami w dziedzinie prawa. Mają oni status funkcjonariuszy międzynarodowych, co sprawia, że są niezależni od państw, których są obywatelami.

Kadencja sędziów i rzeczników generalnych trwa 6 lat (co trzy lata jest częściowo odnawiana).

Kompetencje

Obszary jurysdykcji:

  • Niedopełnienie obowiązków wynikających z Traktatów
  • Opinia sądowa- ETS orzeka o legalności uchwał podejmowanych przez Parlament Europejski i Radę Unii, a także Komisję Europejską i Europejski Bank Centralny. Przedmiotem orzeczenia są wyłącznie rozporządzenia, dyrektywy i decyzje. Ponadto Trybunał pełni również funkcję doradczą orzekając, np. w sprawie zgodności z traktatem umowy jaką Wspólnoty mają zamiar zawrzeć z państwami trzecimi.
  • Zaniechanie działania
  • Orzeczenia wstępne- na wniosek sądów krajowych, dotyczące interpretacji przepisów.

Trybunał Sprawiedliwości pełni funkcję sądu:

  • Międzynarodowego (rozstrzyga spory między państwami członkowskimi UE)
  • Konstytucyjnego (rozstrzyga spory kompetencyjne)
  • Administracyjnego (kontroluje legalność aktów prawa wspólnotowego)
  • Apelacyjnego (w odniesieniu do orzeczeń SPI i części decyzji KE)

Jest to ostateczny arbiter w sporach dotyczących przestrzegania Traktatów Wspólnoty i ustawodawstwa na nich opartego. Ponadto rozstrzyga spory wnoszone przez unijnych urzędników przeciwko instytucjom unijnym.

Orzeczenia

Sposoby obradowania:

  • Posiedzenia plenarne (minimum 11 sędziów)
  • Wielka izba (11 sędziów lub minimum 9)
  • Izba (3 lub 5 sędziów)

Trybunał może orzec:

  • Legalność uchwał
  • Nielegalność uchwał (uchwały zostają anulowane)
  • Naruszenie prawa przez zaniechanie działania

ETS nie posiada aparatu wykonawczego. Egzekucja wyroku na osobie innej niż państwo odbywa się z udziałem aparatu wykonawczego i na warunkach obowiązujących w danym państwie. Od decyzji trybunału nie przysługuje odwołanie.

Orzeczenia ETS są periodycznie publikowane w Europejskich Raportach Sądowniczych i obowiązują od daty ich wydania.

Bibliografia

  • Unia Europejska, pod red. K. Michałowskiej-Gorywody, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, 1997, s. 85-89
  • Integracja europejska. Wstęp, pod red. K.A. Wojtaszczyka, Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, Warszawa, 2006, s.116-119
  • T. Brainbridge, A. Teasdale, Leksykon Unii Europejskiej, wyd. Platan, Kraków, 1998, s.315-317

Autor: Anna Wojtowicz

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 39/100 (głosów: 7)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować