Portal moze zapisywać w przeglądarce uzytkownika informacje związane z logowaniem oraz statystykami oglądalności. Jeśli nie zgadzasz się z tym, opuść stronę.

Podstawa opodatkowania

Z Encyklopedia Zarządzania
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania

[edytuj] Wprowadzenie

Podstawą opodatkowania nazywamy tą wielkość, która jest podstawą do obliczania wymiaru podatku zgodnie z określoną formułą obliczenia podatku. Może być ona wyrażona w pieniądzu bądź w innej jednostce miary np. m², cm³, litrach, sztukach, kwintalach, hektarach. A zatem potocznie mówiąc, podstawę opodatkowania stanowi to, od czego płacimy podatek.

Najczęściej jako podstawę opodatkowania wymienia się dochód - w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych i prawnych, natomiast w odniesieniu do podatku VAT, podstawą opodatkowania jest wartość netto towaru lub usługi, inaczej obrót, czyli kwota należna z tytułu sprzedaży pomniejszona o kwotę należnego podatku od towarów i usług. Przykładowo w odniesieniu do podatków majątkowych, podstawą opodatkowania jest wartość majątku będącego przedmiotem transakcji podlegającej opodatkowaniu. Podatek akcyzowy płacony od alkoholu zależy od ilości tegoż alkoholu wyrażonej w litrach a od papierosów od ich ilości w sztukach. Gdy podatek dotyczy czynności cywilnoprawnych, jego podstawą jest wówczas wartość przedmiotu umowy.

[edytuj] Charakterystyka

Podatek dochodowy od osób fizycznych jest podatkiem od dochodów osobistych osiąganych przez osoby fizyczne. Funkcjonujący obecnie w Polsce podatek dochodowy od osób fizycznych, regulowany jest ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. z późniejszymi jego zmianami. Ponadto, prawa i obowiązki podatnika tego podatku wynikają z szeregu postanowień Konstytucji RP, a także wielu innych ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz rozporządzeń wykonawczych.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody (wszelkie wpływy osoby fizycznej, osiągane bez ograniczenia jej majątku i zaciągania pożyczek), które podatnik może uzyskiwać z różnych źródeł. W świetle ustawy, do dochodu wlicza się wszelkie przychody, świadczenia pieniężne osób trzecich, spadki, dary i zyski loteryjne, od których potrąca się odsetki od długów i straty majątkowe. Podstawą opodatkowania jest więc łączna suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów, inaczej nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w danym roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekroczą sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Podatnicy w celu osiągnięcia przychodów, z reguły muszą ponieść pewne koszty. Zgodnie z ustawą, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów.

Podatnicy, mogą też odliczyć od dochodu przed opodatkowaniem, kwoty przeznaczone na darowizny, wydatki na dokształcanie, na cele mieszkaniowe i inne. W zakresie tych odliczeń, jest oczywiście określona granica kwot, które można odpisać od dochodu, zanim zostanie opodatkowany.

Dla podatku dochodowego od osób fizycznych charakterystyczne są stawki progresywne. Z punktu widzenia podatnika istotna jest początkowa i najwyższa stawka podatkowa oraz liczba tzw. progów podatkowych.

W większości krajów, podatek dochodowy uznawany jest na podstawie zeznań podatkowych. W Polsce druki urzędowe udostępniane przez Ministerstwo Finansów, na których podatnicy składają swoje roczne deklaracje rozliczeniowe dotyczące podatku od dochodów osobistych, nazywają się "PIT".

Podatek dochodowy od osób prawnych regulowany jest ustawą z dnia 15 lutego 1992 r. Zgodnie z przepisami tej ustawy podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych są: osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, z tym że podatnikami są spółki kapitałowe w organizacji, podatkowe grupy kapitałowe (grupy składające się z co najmniej dwóch spółek prawa handlowego mających osobowość prawną, które funkcjonują w związkach kapitałowych i spełniają określone w ustawie warunki), spółki niemające osobowości prawnej mające siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Czyli podatnicy którzy mają siedzibę w Polsce, a dochody osiągają i w kraju i w obcym państwie, łączą dochody uzyskane w kraju z dochodami uzyskanymi za granicą. Podatnicy, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej siedziby lub zarządu, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych stanowi dochód, bez względu na rodzaj źródeł przychodów z jakich został osiągnięty. Przepisy w/w ustawy nie mają zastosowania jedynie do przychodów z działalności rolnej, leśnej czy też przychodów obciążonych podatkiem od spadków i darowizn oraz do tych, które wynikają z czynności, które nie mogą stanowić prawnie skutecznego przedmiotu umowy. W przypadku przychodów z udziału w zyskach osób prawnych (np. dywidend) oraz przychodów podmiotów zagranicznych z tytułu tzw. należności licencyjnych (np. z odsetek) - przedmiotem opodatkowania jest przychód. Przedmiotem podatku od osób prawnych mogą być również przychody z praw autorskich, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, a także ze sprzedaży tych praw.

W rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodami podatkowymi są nie tylko otrzymane pieniądze, ale również inne wartości, np. różnice kursowe, wartość nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy, praw lub innych świadczeń (np. w naturze).

Aby osiągnąć przychody, przedsiębiorstwa i inne jednostki organizacyjne muszą ponosić wydatki, określane mianem kosztów uzyskania przychodu. Zaliczeniu do kosztów podatkowych podlegają więc różnego rodzaju ogólne wydatki związane z funkcjonowaniem firmy (np. nakłady ponoszone na zakup surowców, materiałów, energii itp., wydatki na płace pracowników, czynsze, amortyzacja środków trwałych itd.), a szczególnie takie, które jedynie pośrednio związane są z osiąganymi przez podatnika przychodami (np. kary umowne).

Od sumy dochodów uzyskanych z poszczególnych źródeł, z których dochód jest opodatkowany, odlicza się ewentualne straty wyłącznie ze źródeł przychodów, z których dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza to, że straty ze źródeł, z których dochód nie podlega opodatkowaniu, a także ze źródeł, z których dochód jest wolny od podatku, nie mogą zmniejszać dochodu do opodatkowania.

Stawka podatku dochodowego od osób prawnych wynosi 19% podstawy opodatkowania. Podatnicy mają obowiązek złożenia zeznania o wysokości dochodu (straty) osiągniętego w roku podatkowym do końca trzeciego miesiąca roku następnego i w tym terminie wpłacić podatek należny albo różnicę między podatkiem należnym od dochodu wykazanego w zeznaniu a sumą należnych zaliczek za okres od początku roku.

[edytuj] Bibliografia

1.Kalinowski M., Współczesne systemy podatkowe, Toruń 1996 2.Komar A., Systemy podatkowe krajów Unii Europejskiej, PWE, Warszawa 1996 3.Kunicki J., Krawczyk A., Sokół P., Leksykon podatkowy, PWE, Warszawa 1998 4.Ożóg I., Podatek dochodowy od osób prawnych, Difin, Warszawa 1992 5.Sokołowski J., Zarządzanie przez podatki, PWN, Warszawa 1995 6.Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) 7.Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.)

Autor: Edyta Gwóźdź

Oceń treść artykułu

Aktualna ocena artykułu: 58/100 (głosów: 10)
 Musisz włączyć JavaScript, aby głosować

Źródło „http://mfiles.pl/pl/index.php?title=Podstawa_opodatkowania&oldid=15925
Osobiste
Przestrzenie nazw
Warianty
Działania
encyklopedia
Narzędzia