Unia walutowa: Różnice pomiędzy wersjami

(Utworzył nową stronę ...== Charakterystyka == Unia walutowa jest jednym z najbardziej zaawansowanych etapów w procesie integracji gospodarczej, gdyż zakłada istnienie wspólnego rynku, koo... )
 
Linia 1: Linia 1:
 
== Charakterystyka ==
 
== Charakterystyka ==
  
Unia walutowa jest jednym z najbardziej zaawansowanych etapów w procesie integracji gospodarczej, gdyż zakłada istnienie wspólnego rynku, koordynację polityki gospodarczej i monetarnej, posiadanie wspólnej waluty przez kraje członkowskie oraz istnienie jednej, wspólnej instytucji regulującej działanie rynku pieniężnego.
+
[[Unia]] walutowa jest jednym z najbardziej zaawansowanych etapów w procesie integracji gospodarczej, gdyż zakłada istnienie wspólnego rynku, koordynację polityki gospodarczej i monetarnej, posiadanie wspólnej waluty przez kraje członkowskie oraz istnienie jednej, wspólnej instytucji regulującej działanie rynku pieniężnego.
  
 
== Unia Gospodarczo-Walutowa ==
 
== Unia Gospodarczo-Walutowa ==
  
Najbardziej znanym przykładem unii walutowej jest Unia Gospodarczo-Walutowa (UGW) zawiązana przez członków Wspólnoty Europejskiej, która powstała w efekcie wejścia w życie Traktatu z Maastricht w 1992 roku. Opracowaniem podstawy działania i planu wprowadzenia UGW zajął się komitet powstały w 1988 r. pod przewodnictwem ówczesnego przewodniczącego Komisji EWG Jacquesa Delorsa. Zwieńczeniem prac komitetu był opublikowany w 1989 r. raport zw. Raportem Delorsa, w którym stwierdzono, że unia gospodarcza i walutowa to "dwie integralne części jednej całości, dlatego powinny być wprowadzane równolegle"<ref>Katarzyna Kołodziejczyk-Konarska, Unia Europejska w zarysie, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2003, s.72</ref>.  
+
Najbardziej znanym przykładem unii walutowej jest Unia Gospodarczo-Walutowa (UGW) zawiązana przez członków Wspólnoty Europejskiej, która powstała w efekcie wejścia w życie Traktatu z Maastricht w 1992 roku. Opracowaniem podstawy działania i planu wprowadzenia UGW zajął się komitet powstały w 1988 r. pod przewodnictwem ówczesnego przewodniczącego Komisji [[EWG]] Jacquesa Delorsa. Zwieńczeniem prac komitetu był opublikowany w 1989 r. raport zw. Raportem Delorsa, w którym stwierdzono, że unia gospodarcza i walutowa to "dwie integralne części jednej całości, dlatego powinny być wprowadzane równolegle"<ref>Katarzyna Kołodziejczyk-Konarska, [[Unia Europejska]] w zarysie, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2003, s.72</ref>.  
 
   
 
   
W Traktacie z Maastricht zostały ustalone podstawy prawne UGW, harmonogram jej wprowadzania oraz kryteria stawiane krajom członkowskim powstałej Unii Europejskiej zw. kryteriami konwergencji.  
+
W Traktacie z Maastricht zostały ustalone podstawy prawne UGW, [[harmonogram]] jej wprowadzania oraz kryteria stawiane krajom członkowskim powstałej Unii Europejskiej zw. kryteriami konwergencji.  
  
W przypadku UGW istnieje wspólny rynek towarów i usług oraz koordynacja polityk gospodarczych jej członków m.in. poprzez multilateralny nadzór i obserwację. Z kolei Europejski Bank Centralny (EBC), główna instytucja rynku pieniężnego krajów posiadających walutę euro, koordynuje wspólną politykę monetarną. Polityka ta jest kreowana przez Europejski System Banków Centralnych tj. wspólnie EBC oraz narodowe banki centralne państw członkowskich.
+
W przypadku UGW istnieje wspólny [[rynek]] [[towar]]ów i usług oraz koordynacja polityk gospodarczych jej członków m.in. poprzez multilateralny nadzór i obserwację. Z kolei [[Europejski Bank Centralny]] ([[EBC]]), główna instytucja rynku pieniężnego krajów posiadających walutę euro, koordynuje wspólną politykę monetarną. Polityka ta jest kreowana przez [[Europejski System Banków Centralnych]] tj. wspólnie EBC oraz narodowe banki centralne państw członkowskich.
 
<google>ban728t</google>
 
<google>ban728t</google>
 
== Harmonogram wprowadzania UGW ==
 
== Harmonogram wprowadzania UGW ==
Linia 21: Linia 21:
 
- etap III - termin rozpoczęcia i zakończenia tego etapu nie został ustalony, gdyż uzależniony był od spełnienia przez kraje członkowskie kryteriów konwergencji.
 
- etap III - termin rozpoczęcia i zakończenia tego etapu nie został ustalony, gdyż uzależniony był od spełnienia przez kraje członkowskie kryteriów konwergencji.
  
Jak się później okazało z dniem 1 czerwca 1998 roku rozpoczął działalność Europejski Bank Centralny, a od 1 stycznia 1999 roku nową walutę euro wprowadzono do obiegu bezgotówkowego. Z dniem 1 stycznia 2001 roku wprowadzono euro do obiegu gotówkowego we wszystkich krajach UGW.
+
Jak się później okazało z dniem 1 czerwca 1998 roku rozpoczął działalność Europejski [[Bank Centralny]], a od 1 stycznia 1999 roku nową walutę euro wprowadzono do obiegu bezgotówkowego. Z dniem 1 stycznia 2001 roku wprowadzono euro do obiegu gotówkowego we wszystkich krajach UGW.
  
 
== Członkowie UGW ==
 
== Członkowie UGW ==
Linia 34: Linia 34:
 
Kryteria konwergencji dotyczą:
 
Kryteria konwergencji dotyczą:
  
1. deficytu budżetowego nie większego niż 3% PKB
+
1. deficytu budżetowego nie większego niż 3% [[PKB]]
  
 
2. długu publicznego nie większego niż 60% PKB
 
2. długu publicznego nie większego niż 60% PKB

Wersja z 06:59, 1 lut 2014

Charakterystyka

Unia walutowa jest jednym z najbardziej zaawansowanych etapów w procesie integracji gospodarczej, gdyż zakłada istnienie wspólnego rynku, koordynację polityki gospodarczej i monetarnej, posiadanie wspólnej waluty przez kraje członkowskie oraz istnienie jednej, wspólnej instytucji regulującej działanie rynku pieniężnego.

Unia Gospodarczo-Walutowa

Najbardziej znanym przykładem unii walutowej jest Unia Gospodarczo-Walutowa (UGW) zawiązana przez członków Wspólnoty Europejskiej, która powstała w efekcie wejścia w życie Traktatu z Maastricht w 1992 roku. Opracowaniem podstawy działania i planu wprowadzenia UGW zajął się komitet powstały w 1988 r. pod przewodnictwem ówczesnego przewodniczącego Komisji EWG Jacquesa Delorsa. Zwieńczeniem prac komitetu był opublikowany w 1989 r. raport zw. Raportem Delorsa, w którym stwierdzono, że unia gospodarcza i walutowa to "dwie integralne części jednej całości, dlatego powinny być wprowadzane równolegle"[1].

W Traktacie z Maastricht zostały ustalone podstawy prawne UGW, harmonogram jej wprowadzania oraz kryteria stawiane krajom członkowskim powstałej Unii Europejskiej zw. kryteriami konwergencji.

W przypadku UGW istnieje wspólny rynek towarów i usług oraz koordynacja polityk gospodarczych jej członków m.in. poprzez multilateralny nadzór i obserwację. Z kolei Europejski Bank Centralny (EBC), główna instytucja rynku pieniężnego krajów posiadających walutę euro, koordynuje wspólną politykę monetarną. Polityka ta jest kreowana przez Europejski System Banków Centralnych tj. wspólnie EBC oraz narodowe banki centralne państw członkowskich.

Harmonogram wprowadzania UGW

Zgodnie z harmonogramem program wprowadzania UGW został podzielony na trzy etapy:

- etap I - trwał od 1 lipca 1990 r. do 31 grudnia 1993 r.

- etap II - od 1 stycznia 1994 r. do 31 grudnia 1996 r.

- etap III - termin rozpoczęcia i zakończenia tego etapu nie został ustalony, gdyż uzależniony był od spełnienia przez kraje członkowskie kryteriów konwergencji.

Jak się później okazało z dniem 1 czerwca 1998 roku rozpoczął działalność Europejski Bank Centralny, a od 1 stycznia 1999 roku nową walutę euro wprowadzono do obiegu bezgotówkowego. Z dniem 1 stycznia 2001 roku wprowadzono euro do obiegu gotówkowego we wszystkich krajach UGW.

Członkowie UGW

Członkami UGW z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się wszystkie kraje UE poza Wielką Brytanią, Szwecją, Danią oraz Grecją. Trzy pierwsze kraje nie weszły do UGW z przyczyn politycznych. Z kolei Grecja jako jedyny kraj nie była w stanie spełnić kryteriów konwergencji i wszedł do UGW dopiero z chwilą wprowadzenia euro do obiegu gotówkowego tj. 1 stycznia 2001 r.

Z grupy krajów, które weszły do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. Słowenia przyjęła euro 1 stycznia 2007 roku, Malta i Cypr 1 stycznia 2008 roku i Słowacja 1 stycznia 2009 roku.

Kryteria konwergencji

Kryteria konwergencji dotyczą:

1. deficytu budżetowego nie większego niż 3% PKB

2. długu publicznego nie większego niż 60% PKB

3. stopy inflacji nie większej niż 1,5 punktu procentowego w porównaniu do średniej dla trzech krajów o najniższej stopie inflacji.

4. długoterminowej stopy procentowej nie przekraczającej 2 punktów procentowych w porównaniu do średniej dla trzech krajów o najniższej stopie inflacji.

5. pozostawania kursu walutowego kraju w zakresie nie przekraczającym +/- 2,25% bez przeprowadzania dewaluacji przez okres co najmniej 2 lat przed dokonaniem oceny.

Bibliografia

1. Susan Senior Nello, The European Union. Economics, Policies and History, McGraw-Hill, Berkshire 2005, s.182-190.

2. Katarzyna Kołodziejczyk-Konarska, Unia Europejska w zarysie, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2003, s.70-76

3. Unia Europejska, pod red. Lucjan Ciamaga, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1997, s.263-310

Przypisy

  1. Katarzyna Kołodziejczyk-Konarska, Unia Europejska w zarysie, Wydawnictwo TRIO, Warszawa 2003, s.72

Autor: Przemysław Żur