Strategiczna jednostka gospodarcza

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Strategiczna jednostka gospodarcza
Polecane artykuły


Strategiczna jednostka gospodarcza (SJG), (ang. Strategic Business Unit - SBU) to wyodrębniony w przedsiębiorstwie podsystem, wyspecjalizowany przedmiotowo, który działa jako samodzielny zakład i w danym środowisku konkurencyjnym. (Stabryła A, 2005, s 61). Po raz pierwszy SJG zastosowana została przez amerykański koncern General Electric. SJG to małe przedsiębiorstwa (MŚP), które są podsystemami przedsiębiorstwa o dużej autonomii funkcjonalnej i decyzyjnej. Jednostki takie mogą, ale nie muszą ściśle współpracować z firmami, z których zostały wydzielone lub też nawiązywać do jej struktury formalnej. SJB mogą być zastosowane do określenia strategii firmy zdywersyfikowanej. Podstawową przyczyną wyodrębnienia SJB jest chęć połączenia w jednej strukturze organizacyjnej wielu różnorodnych form działalności w celu osiągnięcia niezbędnej przewagi konkurencyjnej.

Strategie dziedzin gospodarowania na poziomie SJG:

Aspekty Opisowe Poziom SJG
Przedział działania Dziedzina działalności: Wybór przedsięwzięć rynkowych

Strategia rozwojowa: dywersyfikacja koncentryczna

Cele Cele wiodące Strategicznych jednostek gospodarczych, z odniesieniem do działań rynkowych danego biznesu.

Kryteria efektywności wyboru celu wiodącego dla biznesu:

Alokacja środków pieniężnych Alokacja między poszczególne przedsięwzięcia w ramach danej SJG

Finansowanie działów funkcjonalnych SJG

Czynniki przewagi konkurencyjnej Szerokie zastosowanie strategii konkurencji, posiadanie bardzo bogatych zasobów oraz umiejętności przez daną SJG
Sposób generowania efektu synergicznego Scalenie środków pieniężnych z umiejętnościami i ukierunkowanie na działania rynkowe danego sektora

Źródło: (Stabryła A.,2010, s 56-57)

Cechy SJG

Głównymi cechami SJG są:

  • umiejscowienie w strukturze przedsiębiorstwa,
  • są to jednostki organizacyjne bez osobowości prawnej,
  • formułą wedle której funkcjonują jest: "produkt-rynek",
  • rodzaj działalności przez nie wykonywanej ma zasadnicze i rozstrzygające znaczenie dla całego przedsiębiorstwa,
  • autonomia funkcjonalna i decyzyjna obejmuje: badania laboratoryjne, techniczne przygotowanie produkcji, produkcję, finanse, rachunkowość i marketing,
  • SJG ma dywizjonalną strukturę, która oprócz tego że jest zdeterminowana tak przez wymiar produkcyjny, tak przez technikę i badania, finanse i rachunkowość, ale najbardziej przez marketing.

Elementy SJB

System zarządzania strategicznego - model (Sławomir Wawak)

W SJB skupia się:

  • Badania i rozwój.
  • Potencjał wytwórczy.
  • Technologię.
  • Marketing dotyczący jednorodnych grup produktów.

Analiza grup produktów odbywa się pod kątem:

  • potrzeb zaspokajanych przez dane produkty,
  • technologii ich wytwarzania,
  • wartości użytkowych,
  • miejsca w portfelu produkcji.

W/w kryteria są podstawą dla łączenia produktów w jednorodne grupy asortymentowe i stwarzaniu dla nich strategicznych jednostek organizacyjnych, ponieważ zidentyfikowanie SBU umożliwia poprawę skuteczności identyfikacji:

Zalety SJG

Do głównych zalet SJG można zaliczyć przede wszystkim to że są czynnikiem wspierającym współpracę między wydziałami przedsiębiorstwa które charakteryzuje podobny zakres działania, usprawniają one:

  • działalność zarządzania strategicznego,
  • czynności ewidencyjne,
  • czynności rozliczeniowe.
  • sprawiają że wykonanie prac analitycznych jest łatwiejsze na wszystkich poziomach systemu planowania.

Wady SJG

  • utrudniony jest kontakt zarządu korporacji ze sferą operacyjną danych jednostek strategicznych,
  • mogą być przyczyną powstawania wewnętrznych napięć w związku z utrudnionym dostępem do wewnętrznych i zewnętrznych źródeł finansowania,
  • utworzenie Grupy SJG - wyodrębnionego formalnie obiektu - może być przyczyną powstania nieklarownej sytuacji w związku z dyrektorem owej Grupy, który jest kolejnym szczeblem w hierarchii, może także pojawić się sprzeczność interesów tego dyrektora i kierownictwa kolejnych strategicznych jednostek gospodarczych.

Bibliografia

Autor: Anna Graboń, Ewa Skorupska, Dawid Fijak, Mariola Paś