Skonsolidowane sprawozdania finansowe

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Skonsolidowane sprawozdania finansowe
Polecane artykuły


Skonsolidowane sprawozdania finansowego to sprawozdania finansowe sporządzone dla grupy przedsiębiorstw ukazujące przedstawienie każdego przedsiębiorstwa oddzielnie, transakcje wewnątrz grupy oraz sytuację po konsolidacji; użyteczne dla właścicieli grupy, którym zależy na zapoznaniu się z pełnym obrazem grupy.

W praktyce gospodarczej jednostki gospodarcze prowadzą działalność operacyjną także poprzez inwestycje strategiczne w inne jednostki. MSSF a także krajowe standardy rachunkowości rozróżniają trzy rodzaje takich inwestycji

  • jednostki kontrolowane przez jednostkę sprawozdawczą (zależne)
  • jednostki kontrolowane wspólnie przez jednostkę sprawozdawczą oraz przez jeden lub kilka innych podmiotów (wspólne przedsięwzięcia)
  • jednostki, które choć nie są kontrolowane ani współkontrolowane, są jednak pod jej istotnym wpływem (jednostki stowarzyszone)

Cele, zakres i metody sporządzania

Celem tego sprawozdania jest jasne i rzetelne zaprezentowanie sytuacji finansowej i majątkowej grupy kapitałowej, tak jakby była ona jedną jednostką gospodarczą. Wynika z tego, że podczas procesu konsolidacji tego rodzaju sprawozdania ważną rolę pełni zasada wyższości treści ekonomicznej nad formą prawną.

Cel, zakres i metody sporządzania sprawozdań finansowych jednostek powiązanych reguluje rozdział 6 znowelizowanej Ustawy o rachunkowości w artykułach 55­-63d.

Konsolidacja

Definicja konsolidacji (art. 3 ust. 1. pt. 45) określona jest jako łączenie sprawozdań finansowych jednostek tworzących grupę kapitałową przez sumowanie odpowiednich pozycji sprawozdań finansowych jednostki dominującej, jednostek zależnych i nie będących spółkami handlowymi jednostek współzależnych z uwzględnieniem niezbędnych wyłączeń i korekt. Konsolidacja nie obejmuje jednostek stowarzyszonych oraz jednostek współzależnych będących spółkami handlowymi. Zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym ujmuje się

  • jednostkę dominującą oraz jednostki zależne - metodą konsolidacji pełnej z zaznaczaniem udziałów właścicieli mniejszościowych w jednostkach zależnych (MSR 27)
  • jednostki stowarzyszone - za pomocą konsolidacji metoda praw własności (MSR 28)
  • wspólne przedsięwzięcia - jako udziały we wspólnych przedsięwzięciach (joint ventures) za pomocą różnych metod w zależności od ich struktury. Najczęściej jest to metoda konsolidacji proporcjonalnej ukazująca jedynie udziały we wspólnych przedsięwzięciach (MSR 31)

Obowiązek stosowania

Obowiązek sporządzania skonsolidowanego sprawozdania finansowego i jego zakres (art. 55 ust 1 i 3)

Jednostka dominująca, mająca siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, sporządza roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe grupy kapitałowej, obejmujące dane jednostki dominującej i jednostek od niej zależnych wszystkich szczebli bez względu na to, w jakim państwie znajduje się ich siedziba, zestawione w taki sposób jakby grupa kapitałowa stanowiła jedną jednostkę.

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe sporządza się również na inny dzień bilansowy, jeżeli obowiązek taki wynika z odrębnych przepisów.

Przepisy dotyczące sporządzania sprawozdań skonsolidowanych w okre­sach śródrocznych dotyczą np. jednostek, których akcje znajdują się w publicznym obrocie.

Zwolnienia i wyłączenia w procesie konsolidacji sprawozdań finansowych

Jednostka dominująca może nie sporządzać sprawozdania skonsolidowanego, gdy:(art. 56 ust. 1, 2 i 3)

  • na dzień bilansowy roku obrotowego oraz na dzień bilansowy roku poprzedzającego rok obrotowy łączne dane jednostki dominującej oraz wszystkich jednostek zależnych każdego szczebla, przed dokonaniem wyłączeń konsolidacyjnych, spełniają co najmniej dwa z następujących warunków:

a) nie przekroczyły 38.400.000 zł - w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego, a po dokonaniu wyłączeń 32.000.000 zł.

b) nie przekroczyły 76.800.000 zł - w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy, a po dokonaniu wyłączeń 64.000.000 zł.

c) średnioroczne zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty wyniosło nie więcej niż 250 osób, również po dokonaniu wyłączeń konsolidacyjnych

  • jest zależna od innej jednostki, mającej siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jeżeli:

1) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada 100% udziałów tej jednostki, przy czym nie są brane pod uwagę udziały w tej jednostce posiadane przez członków jej organów administrujących, zarządzających lub nadzorujących z mocy prawa lub z tytułu zobowiązania określonego w jej statucie lub umowie, lub

2) jednostka dominująca wyższego szczebla posiada co najmniej 90% udziałów tej jednostki, a pozostali udziałowcy tej jednostki zatwierdzili decyzję o niesporządzaniu skonsolidowanego sprawozdania finansowego.

Z konsolidacji wyłącza się spółki zależne, gdy: (art. 57)

  • ich udziały zostały nabyte, zakupione lub pozyskane w innej formie, do odsprzedaży w okresie do jednego roku
  • występują poważne długoterminowe ograniczenia w sprawowaniu kontroli nad jednostką
  • brak możliwości uzyskania niezbędnych informacji do sporządzenia sprawozdania bez ponoszenia wysokich kosztów (zastosowanie w wyjątkowych przypadkach)
  • dane finansowe jednostki są nieistotne (art. 58 ust. 1)

Elementy składowe

Elementy skonsolidowanego sprawozdania finansowego (art. 55 ust. 2)

Skonsolidowane sprawozdanie finansowe składa się z:

  • skonsolidowanego bilansu,
  • skonsolidowanego rachunku zysków i strat,
  • skonsolidowanego rachunku przepływów pieniężnych,
  • zestawienia zmian w skonsolidowanym kapitale własnym,
  • informacji dodatkowej obejmującej wprowadzenie do skonsolidowanego sprawozdania finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.

Do rocznego skonsolidowanego sprawozdania finansowego grupy kapi­tałowej dołącza się sprawozdanie z jej działalności sporządzone odpowied­nio według zasad, o których mowa w art. 49 ust. 2.

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.

Bibliografia

  • Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości (Dz. U. z 2002r., Nr 76, poz. 694 ze zm.)
  • Ustawa z dnia 29.09.1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2017 r., Nr 0, poz. 1089)
  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie (Dz. U. Nr 213 poz. 2155)
  • Bonham Mike, (2006) Międzynarodowe Standardy Sprawozdawczości Finansowej w interpretacjach i przykładach. T. 2, Sprawozdania skonsolidowane i jednostkowe, połączenia Warszawa: Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, str. 19 - 43
  • Patterson Robert, (2002)Kompendium terminów z zakresu rachunkowości i finansów po polsku i po angielskuWarszawa, Fundacja Rozwoju Rachunkowości w Polsce, s. 157-161
  • Remlein M. (2010) Skonsolidowane sprawozdania finansowe według polskich i międzynarodowych standardów rachunkowości , Stwoarzyszenie Księgowych w Polsce, Warszawa
  • Wędzki D. (2014) Sprawozdanie finansowe przedsiębiortswa według polskiego prawa bilansowego , Wolters Kluwer, Warszawa
  • praca zbiorowa / pod red. Ewy Jakubczyk-Cały,(2001) "Rachunkowość i plan kont dla spółek kapitałowych po zmianie ustawy o rachunkowości i kodeksu spółek handlowych" Warszawa, Difin, str. 289 - 295
  • Szychta A. (2011), Wynik całościowy w sprawozdaniach finansowych spółek publicznych , "Rachunkowość, audyt i kontrola w zarządzaniu"
  • Mioduchowska-Jaroszewicz E. (2011), METODY KONSOLIDACJI SPRAWOZDAŃ FINANSOWYCH W ANALIZIE FINANSOWEJ GRUPY KAPITAŁOWEJ, "FINANSE, RYNKI FINANSOWE, UBEZPIECZENIA ", Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecinskiego, nr 686
  • Świetla K., Toborek-Mazur J. (2012), Sprawozdanie grupy kapitałowej jako przedmiot badania biegłego rewidenta, "Zeszyty Naukowe", Polskie Towarzystwo Ekonomiczne, nr 12

Autor: Jakub Krupnik, Karolina Miodek