Samorząd terytorialny: Różnice pomiędzy wersjami

Linia 1: Linia 1:
=Definicja=
 
 
 
Jest wynikiem [[Decentralizacja|decentralizacji]] finansów publicznych do szczebla lokalnego, w wyniku której następują zmiany jakościowe chronione najwyższym aktem prawnym - Konstytucją. Jest podstawą formą organizacji władz lokalnych. W ogólnym znaczeniu, istotą samorządu jest powierzenie zarządu sprawami publicznymi samym zainteresowanym - czyli, z mocy prawa, odpowiednio zorganizowanemu zrzeszeniu [[Obywatel|obywateli]]. W odniesieniu do samorządu terytorialnego polega to na utworzeniu i akceptacji przez państwo, autonomicznego względem niego, systemu organów i [[wyposażenie]] ich w odpowiednie [[kompetencje]] władcze. Istotnym warunkiem powstania takich organów jest akceptacja przez państwo odrębności sfery interesów społeczności lokalnej i regionalnej, przy jednoczesnym istnieniu interesów całego [[Społeczeństwo|społeczeństwa]]. Ta odrębność interesów ma wyraz prawny, w postaci nadania związkom samorządowym [[Osobowość prawna|osobowości prawnej]] oraz ekonomicznej, w postaci ich uwłaszczenia. Samorząd terytorialny jest, zatem wyodrębnionym w strukturze państwa związkiem terytorialnej społeczności, powoływanym do samodzielnego wykonywania [[Administracja publiczna|administracji publicznej]], wyposażonym w materialne środki umożliwiające realizację nałożonych nań zadań. Z faktu wyodrębnienia terytorialnych związków samorządowych wynika ich względna niezależność od innych części aparatu państwowego (organów rządowych), a w konsekwencji możliwość kształtowania własnej, wewnętrznej [[Organizacja|organizacji]], wybór organów przedstawicielskich oraz uprawnienia do stanowienia prawa miejscowego.  
 
Jest wynikiem [[Decentralizacja|decentralizacji]] finansów publicznych do szczebla lokalnego, w wyniku której następują zmiany jakościowe chronione najwyższym aktem prawnym - Konstytucją. Jest podstawą formą organizacji władz lokalnych. W ogólnym znaczeniu, istotą samorządu jest powierzenie zarządu sprawami publicznymi samym zainteresowanym - czyli, z mocy prawa, odpowiednio zorganizowanemu zrzeszeniu [[Obywatel|obywateli]]. W odniesieniu do samorządu terytorialnego polega to na utworzeniu i akceptacji przez państwo, autonomicznego względem niego, systemu organów i [[wyposażenie]] ich w odpowiednie [[kompetencje]] władcze. Istotnym warunkiem powstania takich organów jest akceptacja przez państwo odrębności sfery interesów społeczności lokalnej i regionalnej, przy jednoczesnym istnieniu interesów całego [[Społeczeństwo|społeczeństwa]]. Ta odrębność interesów ma wyraz prawny, w postaci nadania związkom samorządowym [[Osobowość prawna|osobowości prawnej]] oraz ekonomicznej, w postaci ich uwłaszczenia. Samorząd terytorialny jest, zatem wyodrębnionym w strukturze państwa związkiem terytorialnej społeczności, powoływanym do samodzielnego wykonywania [[Administracja publiczna|administracji publicznej]], wyposażonym w materialne środki umożliwiające realizację nałożonych nań zadań. Z faktu wyodrębnienia terytorialnych związków samorządowych wynika ich względna niezależność od innych części aparatu państwowego (organów rządowych), a w konsekwencji możliwość kształtowania własnej, wewnętrznej [[Organizacja|organizacji]], wybór organów przedstawicielskich oraz uprawnienia do stanowienia prawa miejscowego.  
 
<google>ban728t</google>
 
<google>ban728t</google>
=Charakterystyka=
 
  
 
[[Misja]] samorządu terytorialnego jest tożsama z:
 
[[Misja]] samorządu terytorialnego jest tożsama z:
Linia 12: Linia 9:
  
 
3) racjonalizację działania władz publicznych, które muszą mieć na uwadze [[potrzeby]] społeczności, a których spełnienie jest ograniczone w możliwościach ich zaspokajania na szczeblu jednostek podziału terytorialnego
 
3) racjonalizację działania władz publicznych, które muszą mieć na uwadze [[potrzeby]] społeczności, a których spełnienie jest ograniczone w możliwościach ich zaspokajania na szczeblu jednostek podziału terytorialnego
 
  
  
Linia 25: Linia 21:
 
W Polsce funkcjonują dwa rodzaje samorządu lokalnego (gmina i powiat), oraz samorząd województwa (samorząd regionalny). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej traktuje samorząd terytorialny jako element organizacji państwa, odrębny i niezależny od administracji rządowej.  
 
W Polsce funkcjonują dwa rodzaje samorządu lokalnego (gmina i powiat), oraz samorząd województwa (samorząd regionalny). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej traktuje samorząd terytorialny jako element organizacji państwa, odrębny i niezależny od administracji rządowej.  
  
=Bibliografia=
+
==Bibliografia==
 
 
 
* Owsiak S., [[Finanse publiczne]] teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 140, 432-434
 
* Owsiak S., [[Finanse publiczne]] teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 140, 432-434
 
* Konstytucja RP, rozdział VII
 
* Konstytucja RP, rozdział VII
  
 
{{a|Agata Migdał}}
 
{{a|Agata Migdał}}
 +
{{msg:law}}
 
[[Kategoria:Administracja publiczna]]
 
[[Kategoria:Administracja publiczna]]
 +
[[en:Local government]]

Wersja z 14:58, 22 mar 2015

Jest wynikiem decentralizacji finansów publicznych do szczebla lokalnego, w wyniku której następują zmiany jakościowe chronione najwyższym aktem prawnym - Konstytucją. Jest podstawą formą organizacji władz lokalnych. W ogólnym znaczeniu, istotą samorządu jest powierzenie zarządu sprawami publicznymi samym zainteresowanym - czyli, z mocy prawa, odpowiednio zorganizowanemu zrzeszeniu obywateli. W odniesieniu do samorządu terytorialnego polega to na utworzeniu i akceptacji przez państwo, autonomicznego względem niego, systemu organów i wyposażenie ich w odpowiednie kompetencje władcze. Istotnym warunkiem powstania takich organów jest akceptacja przez państwo odrębności sfery interesów społeczności lokalnej i regionalnej, przy jednoczesnym istnieniu interesów całego społeczeństwa. Ta odrębność interesów ma wyraz prawny, w postaci nadania związkom samorządowym osobowości prawnej oraz ekonomicznej, w postaci ich uwłaszczenia. Samorząd terytorialny jest, zatem wyodrębnionym w strukturze państwa związkiem terytorialnej społeczności, powoływanym do samodzielnego wykonywania administracji publicznej, wyposażonym w materialne środki umożliwiające realizację nałożonych nań zadań. Z faktu wyodrębnienia terytorialnych związków samorządowych wynika ich względna niezależność od innych części aparatu państwowego (organów rządowych), a w konsekwencji możliwość kształtowania własnej, wewnętrznej organizacji, wybór organów przedstawicielskich oraz uprawnienia do stanowienia prawa miejscowego.

Misja samorządu terytorialnego jest tożsama z:

1) realizacją idei samorządności, która wyzwala w społeczności zmiany w mentalności, polegające na utożsamianiu się społeczności z władzą samorządową. Jest to wynik demokratycznego trybu wyłaniającego odpowiednie organy integrujące społeczność terytorialną

2) aktywizacją społeczności terytorialnej, oznaczającą inspirację dla społeczności do działań na rzecz swojego lokalnego środowiska

3) racjonalizację działania władz publicznych, które muszą mieć na uwadze potrzeby społeczności, a których spełnienie jest ograniczone w możliwościach ich zaspokajania na szczeblu jednostek podziału terytorialnego


Władze samorządowe i publiczne tworzą system władzy i pewną kategorię własności w odniesieniu do otoczenia, z której wynikają ważne konsekwencje:

1) działalność władz musi być koordynowana względem gospodarstw domowych, oraz przedsiębiorstw

2) wyżej wymieniona koordynacja musi dotyczyć sfery podatkowej i polityki wydatkowej

3) odpowiedzialność za sprawy publiczne

W Polsce funkcjonują dwa rodzaje samorządu lokalnego (gmina i powiat), oraz samorząd województwa (samorząd regionalny). Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej traktuje samorząd terytorialny jako element organizacji państwa, odrębny i niezależny od administracji rządowej.

Bibliografia

  • Owsiak S., Finanse publiczne teoria i praktyka, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2005, s. 140, 432-434
  • Konstytucja RP, rozdział VII

Autor: Agata Migdał

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.