Rachunek kosztów rzeczywistych: Różnice pomiędzy wersjami

m (Infobox update)
 
(LinkTitles.)
 
Linia 16: Linia 16:
  
  
'''Rachunek kosztów rzeczywistych''' to taki [[rachunek kosztów|rachunek]], w którym ujmowane są tylko [[koszty]] faktycznie poniesione przez [[przedsiębiorstwo]] w danym okresie, inaczej [[koszt historyczny|koszty historyczne]]. Charakter tego rachunku jest ex post i opiera się na rozumieniu kosztów produkcji w sposób tradycyjny, czyli koszty stanowią iloczyn rzeczywistych cen i rzeczywistego zużycia ilościowego czynników produkcji.
+
'''[[Rachunek]] kosztów rzeczywistych''' to taki [[rachunek kosztów|rachunek]], w którym ujmowane są tylko [[koszty]] faktycznie poniesione przez [[przedsiębiorstwo]] w danym okresie, inaczej [[koszt historyczny|koszty historyczne]]. Charakter tego rachunku jest ex post i opiera się na rozumieniu kosztów produkcji w sposób tradycyjny, czyli koszty stanowią iloczyn rzeczywistych cen i rzeczywistego zużycia ilościowego czynników produkcji.
  
Rachunek kosztów rzeczywistych, rachunek kosztów normalnych i rachunek kosztów postulowanych to rachunki wyodrębnione ze względu na zasięg czasowy. Każdy rachunek kosztów według kryterium czasu może być realizowany jako [[rachunek kosztów pełnych]] i [[rachunek kosztów zmiennych]].
+
[[Rachunek kosztów]] rzeczywistych, rachunek kosztów normalnych i rachunek kosztów postulowanych to rachunki wyodrębnione ze względu na zasięg czasowy. Każdy rachunek kosztów według kryterium czasu może być realizowany jako [[rachunek kosztów pełnych]] i [[rachunek kosztów zmiennych]].
  
''Z historycznego punktu widzenia rachunek kosztów wyodrębnił się pierwszy w stosunku do zarządzania kosztami. Początki rachunku kosztów sięgają do okresu rewolucji przemysłowej, a jego pierwotnym zadaniem była kalkulacja rzeczywistego pełnego kosztu jednostkowego produktów. Od tego czasu następował dynamiczny rozwój rachunku kosztów, którego przejawem było wykształcenie się różnych jego modeli i odmian.'' (E. Nowak 2015, s. 2)
+
''Z historycznego punktu widzenia rachunek kosztów wyodrębnił się pierwszy w stosunku do zarządzania kosztami. Początki rachunku kosztów sięgają do okresu rewolucji przemysłowej, a jego pierwotnym zadaniem była kalkulacja rzeczywistego pełnego kosztu jednostkowego produktów. Od tego czasu następował dynamiczny [[rozwój]] rachunku kosztów, którego przejawem było [[wykształcenie]] się różnych jego modeli i odmian.'' (E. Nowak 2015, s. 2)
  
 
Rachunek [[koszt rzeczywisty|kosztów rzeczywistych]] jest jednym z wielu modeli rachunku kosztów.
 
Rachunek [[koszt rzeczywisty|kosztów rzeczywistych]] jest jednym z wielu modeli rachunku kosztów.
''Modelem rachunku kosztów nazywa się zbiór zasad i procedur, według których dokonuje się transformacji informacji o kosztach dotyczących rozpatrywanych obiektów, do których odnoszą się dane koszty. Transformacji dokonuje się w celu zaspokojenia specyficznych potrzeb informacyjnych interesariuszy jednostki gospodarczej.'' (E. Nowak 2010, s. 19)
+
''Modelem rachunku kosztów nazywa się zbiór zasad i procedur, według których dokonuje się transformacji informacji o kosztach dotyczących rozpatrywanych obiektów, do których odnoszą się [[dane]] koszty. Transformacji dokonuje się w celu zaspokojenia specyficznych potrzeb informacyjnych interesariuszy jednostki gospodarczej.'' (E. Nowak 2010, s. 19)
  
 
<google>text</google>
 
<google>text</google>
  
Pierwotnie przy wycenie zużytych do produkcji czynników stosowano rzeczywiste ceny nabycia. W miarę upływu lat modyfikacja tego rachunku doprowadziła do zastąpienia cen rzeczywistych cenami ewidencyjnymi zużywanych czynników. Co z kolei powoduje odchylenia od cen ewidencyjnych, które na koniec okresu korygują wartość zużytych czynników produkcji, które są wyceniane w toku produkcji w cenach stałych.
+
Pierwotnie przy wycenie zużytych do produkcji czynników stosowano rzeczywiste ceny nabycia. W miarę upływu lat modyfikacja tego rachunku doprowadziła do zastąpienia cen rzeczywistych cenami ewidencyjnymi zużywanych czynników. Co z kolei powoduje odchylenia od cen ewidencyjnych, które na koniec okresu korygują [[wartość]] zużytych czynników produkcji, które są wyceniane w toku produkcji w cenach stałych.
  
 
'''Zalety rachunku kosztów rzeczywistych'''
 
'''Zalety rachunku kosztów rzeczywistych'''
  
Zdecydowaną zaletą tego rachunku kosztów jest fakt, że jest on wiarygodny, dokładny i rzetelny. Charakteryzuje się również małą pracochłonnością i prostotą wykonania. Jest to uproszczona technika rachunku. W rachunku kosztów rzeczywistych występuje jednoznaczność przyporządkowania kosztów do poszczególnych okresów i produktów wytworzonych w tych okresach.
+
Zdecydowaną zaletą tego rachunku kosztów jest fakt, że jest on wiarygodny, dokładny i rzetelny. Charakteryzuje się również małą pracochłonnością i prostotą wykonania. Jest to uproszczona [[technika]] rachunku. W rachunku kosztów rzeczywistych występuje jednoznaczność przyporządkowania kosztów do poszczególnych okresów i produktów wytworzonych w tych okresach.
  
 
'''Wady rachunku kosztów rzeczywistych'''
 
'''Wady rachunku kosztów rzeczywistych'''
  
Rachunek kosztów rzeczywistych można stosować w sytuacjach gdy [[koszty pośrednie]] ponoszone są równomiernie w ciągu roku, a wielkość produkcji utrzymuje się na stabilnym poziomie. Problem pojawia się w momencie, kiedy trzeba przeanalizować kilka okresów rozrachunkowych. Wówczas każdy taki okres ma inne stopy narzutów i inne koszty własne. Wadą jest również brak możliwości monitorowania kosztów i bieżących odchyleń. Kolejnym minusem jest zbyt późne pozyskiwanie informacji o ponoszonych kosztach, często są one znane dopiero pod koniec roku obrachunkowego.  
+
Rachunek kosztów rzeczywistych można stosować w sytuacjach gdy [[koszty pośrednie]] ponoszone są równomiernie w ciągu roku, a wielkość produkcji utrzymuje się na stabilnym poziomie. Problem pojawia się w momencie, kiedy trzeba przeanalizować kilka okresów rozrachunkowych. Wówczas każdy taki okres ma inne stopy narzutów i inne koszty własne. Wadą jest również brak możliwości monitorowania kosztów i bieżących odchyleń. Kolejnym minusem jest [[zbyt]] późne pozyskiwanie informacji o ponoszonych kosztach, często są one znane dopiero pod koniec roku obrachunkowego.  
  
 
==Ewidencja kosztów==
 
==Ewidencja kosztów==
 
W ramach kosztów rzeczywistych wyodrębnione były podstawowe struktury kosztów:
 
W ramach kosztów rzeczywistych wyodrębnione były podstawowe struktury kosztów:
* rodzajowa: informacje o kosztach są ujednolicone pod względem treści pozycji
+
* rodzajowa: [[informacje]] o kosztach są ujednolicone pod względem treści pozycji
 
* podmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty działalności operacyjnej, pogrupowane według miejsc ich powstawania
 
* podmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty działalności operacyjnej, pogrupowane według miejsc ich powstawania
 
* przedmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty wytworzenia poszczególnych produktów, jest to uszczegółowienie przedmiotowe kosztów produkcji
 
* przedmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty wytworzenia poszczególnych produktów, jest to uszczegółowienie przedmiotowe kosztów produkcji
  
 
''Przedsiębiorstwo stosując tradycyjny rachunek kosztów, który oparty jest na pełnych kosztach rzeczywistych, może ewidencjonować koszty podstawowej działalności operacyjnej w:
 
''Przedsiębiorstwo stosując tradycyjny rachunek kosztów, który oparty jest na pełnych kosztach rzeczywistych, może ewidencjonować koszty podstawowej działalności operacyjnej w:
* Wyłącznie na kontach układu rodzajowego (zespół 4)
+
* Wyłącznie na kontach układu rodzajowego ([[zespół]] 4)
 
* Wyłącznie na kontach miejsc powstawania kosztów (zespół 5)
 
* Wyłącznie na kontach miejsc powstawania kosztów (zespół 5)
 
* W obu układach jednocześnie (zespół 4 i 5)''  
 
* W obu układach jednocześnie (zespół 4 i 5)''  
Linia 51: Linia 51:
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
* Nowak E. (2015) [https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/216132?id=216132 Rachunek kosztów a zarządzanie kosztami. Rozważania o relacjach], "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach"
 
* Nowak E. (2015) [https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/216132?id=216132 Rachunek kosztów a zarządzanie kosztami. Rozważania o relacjach], "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach"
* Nowak E., Wierzbiński M. (2010) ''Rachunek kosztów: modele i zastosowania'', PWE, Warszawa  
+
* Nowak E., Wierzbiński M. (2010) ''Rachunek kosztów: [[modele]] i zastosowania'', PWE, Warszawa  
* Pioch S., Gabryszak R. (2008) ''Ekonomia Menadżerska dla MSP'', Difi, Warszawa
+
* Pioch S., Gabryszak R. (2008) ''[[Ekonomia]] Menadżerska dla MSP'', Difi, Warszawa
 
* Skulmowski M. (2014) [http://wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/70-2014/FRFU-70-147.pdf Rachunek kosztów w zarządzaniu kosztami przedsiębiorstw budowlano-montażowych], "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego"
 
* Skulmowski M. (2014) [http://wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/70-2014/FRFU-70-147.pdf Rachunek kosztów w zarządzaniu kosztami przedsiębiorstw budowlano-montażowych], "Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego"
* Sobańska I. (2006) ''Rachunek kosztów i rachunkowość zarządcza'', Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa
+
* Sobańska I. (2006) ''Rachunek kosztów i [[rachunkowość]] zarządcza'', Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa
  
 
{{a|Katarzyna Ciępka, Monika Sulik}}
 
{{a|Katarzyna Ciępka, Monika Sulik}}
 
[[Kategoria:Rachunkowość]]
 
[[Kategoria:Rachunkowość]]

Aktualna wersja na dzień 20:40, 21 maj 2020

Rachunek kosztów rzeczywistych
Polecane artykuły


Rachunek kosztów rzeczywistych to taki rachunek, w którym ujmowane są tylko koszty faktycznie poniesione przez przedsiębiorstwo w danym okresie, inaczej koszty historyczne. Charakter tego rachunku jest ex post i opiera się na rozumieniu kosztów produkcji w sposób tradycyjny, czyli koszty stanowią iloczyn rzeczywistych cen i rzeczywistego zużycia ilościowego czynników produkcji.

Rachunek kosztów rzeczywistych, rachunek kosztów normalnych i rachunek kosztów postulowanych to rachunki wyodrębnione ze względu na zasięg czasowy. Każdy rachunek kosztów według kryterium czasu może być realizowany jako rachunek kosztów pełnych i rachunek kosztów zmiennych.

Z historycznego punktu widzenia rachunek kosztów wyodrębnił się pierwszy w stosunku do zarządzania kosztami. Początki rachunku kosztów sięgają do okresu rewolucji przemysłowej, a jego pierwotnym zadaniem była kalkulacja rzeczywistego pełnego kosztu jednostkowego produktów. Od tego czasu następował dynamiczny rozwój rachunku kosztów, którego przejawem było wykształcenie się różnych jego modeli i odmian. (E. Nowak 2015, s. 2)

Rachunek kosztów rzeczywistych jest jednym z wielu modeli rachunku kosztów. Modelem rachunku kosztów nazywa się zbiór zasad i procedur, według których dokonuje się transformacji informacji o kosztach dotyczących rozpatrywanych obiektów, do których odnoszą się dane koszty. Transformacji dokonuje się w celu zaspokojenia specyficznych potrzeb informacyjnych interesariuszy jednostki gospodarczej. (E. Nowak 2010, s. 19)

Pierwotnie przy wycenie zużytych do produkcji czynników stosowano rzeczywiste ceny nabycia. W miarę upływu lat modyfikacja tego rachunku doprowadziła do zastąpienia cen rzeczywistych cenami ewidencyjnymi zużywanych czynników. Co z kolei powoduje odchylenia od cen ewidencyjnych, które na koniec okresu korygują wartość zużytych czynników produkcji, które są wyceniane w toku produkcji w cenach stałych.

Zalety rachunku kosztów rzeczywistych

Zdecydowaną zaletą tego rachunku kosztów jest fakt, że jest on wiarygodny, dokładny i rzetelny. Charakteryzuje się również małą pracochłonnością i prostotą wykonania. Jest to uproszczona technika rachunku. W rachunku kosztów rzeczywistych występuje jednoznaczność przyporządkowania kosztów do poszczególnych okresów i produktów wytworzonych w tych okresach.

Wady rachunku kosztów rzeczywistych

Rachunek kosztów rzeczywistych można stosować w sytuacjach gdy koszty pośrednie ponoszone są równomiernie w ciągu roku, a wielkość produkcji utrzymuje się na stabilnym poziomie. Problem pojawia się w momencie, kiedy trzeba przeanalizować kilka okresów rozrachunkowych. Wówczas każdy taki okres ma inne stopy narzutów i inne koszty własne. Wadą jest również brak możliwości monitorowania kosztów i bieżących odchyleń. Kolejnym minusem jest zbyt późne pozyskiwanie informacji o ponoszonych kosztach, często są one znane dopiero pod koniec roku obrachunkowego.

Ewidencja kosztów

W ramach kosztów rzeczywistych wyodrębnione były podstawowe struktury kosztów:

  • rodzajowa: informacje o kosztach są ujednolicone pod względem treści pozycji
  • podmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty działalności operacyjnej, pogrupowane według miejsc ich powstawania
  • przedmiotowa: przedmiotem ewidencji są koszty wytworzenia poszczególnych produktów, jest to uszczegółowienie przedmiotowe kosztów produkcji

Przedsiębiorstwo stosując tradycyjny rachunek kosztów, który oparty jest na pełnych kosztach rzeczywistych, może ewidencjonować koszty podstawowej działalności operacyjnej w:

  • Wyłącznie na kontach układu rodzajowego (zespół 4)
  • Wyłącznie na kontach miejsc powstawania kosztów (zespół 5)
  • W obu układach jednocześnie (zespół 4 i 5)

(M. Skulmowski 2014, s. 3)

Bibliografia

Autor: Katarzyna Ciępka, Monika Sulik