Różnorodność biologiczna: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Zarządzania
m (Infobox update)
 
(LinkTitles.)
Linia 13: Linia 13:
</ul>
</ul>
}}
}}
'''Różnorodność biologiczna (ang. Biodiversity)-''' to bogactwo i rozmaitość form życia. Pojęcie to jest ogólne i elastyczne, dlatego pasuje do opisania różnych problemów i badań. Bioróżnorodność jest użyteczna w organizowaniu działań ochronnych każdego szczebla. (B. Dobrzańska, G. Dobrzański, D. Kiełczewski 2009, s. 116)
'''[[Różnorodność]] biologiczna (ang. Biodiversity)-''' to bogactwo i rozmaitość form życia. Pojęcie to jest ogólne i elastyczne, dlatego pasuje do opisania różnych problemów i badań. Bioróżnorodność jest użyteczna w organizowaniu działań ochronnych każdego szczebla. (B. Dobrzańska, G. Dobrzański, D. Kiełczewski 2009, s. 116)


„Obejmuje wielorakość gatunków, biocenoz, ekosystemów, krajobrazów oraz genów. Jest czynnikiem kształtującym biosferę, a jej istnienie zapewnia prawidłowe funkcjonowanie przyrody i bezpośrednio wpływa na warunki bytowania człowieka.” (G. Łabno 2007, s. 330)
„Obejmuje wielorakość gatunków, biocenoz, ekosystemów, krajobrazów oraz genów. Jest czynnikiem kształtującym biosferę, a jej istnienie zapewnia prawidłowe funkcjonowanie przyrody i bezpośrednio wpływa na warunki bytowania człowieka.” (G. Łabno 2007, s. 330)
Linia 33: Linia 33:


==Ochrona różnorodności biologicznej w Unii Europejskiej==
==Ochrona różnorodności biologicznej w Unii Europejskiej==
Ochrona bioróżnorodności to jeden z czterech głównych zakresów działania Unii Europejskiej od kilku lat. Jednak pomimo tego do 2010 r. nie zatrzymano procesów utraty różnorodności biologicznej. Dlatego też, właśnie wtedy powstała Strategia: '''„Nasze ubezpieczenie na życie i nasz kapitał naturalny- Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020”''', której głównym celem jest zatrzymanie procesów straty bioróżnorodności oraz zniszczenia zastosowania ekosystemów w państwach Unii Europejskiej do 2020 r. Wiążę się to z szybszym przejściem UE na gospodarkę, która jest proekologiczna (korzysta z zasobów naturalnych) oraz odbudową ekosystemów.
Ochrona bioróżnorodności to jeden z czterech głównych zakresów działania Unii Europejskiej od kilku lat. Jednak pomimo tego do 2010 r. nie zatrzymano procesów utraty różnorodności biologicznej. Dlatego też, właśnie wtedy powstała [[Strategia]]: '''„Nasze [[ubezpieczenie]] na życie i nasz [[kapitał]] naturalny- Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020”''', której głównym celem jest zatrzymanie procesów straty bioróżnorodności oraz zniszczenia zastosowania ekosystemów w państwach Unii Europejskiej do 2020 r. Wiążę się to z szybszym przejściem UE na gospodarkę, która jest proekologiczna (korzysta z zasobów naturalnych) oraz odbudową ekosystemów.


Nowa Strategia uświadamia nam, że coraz poważniej myślimy o '''ochronie bioróżnorodności''', gdyż jest to pierwsze takie ujęcie, w którym wyznaczone są konkretne daty oraz mierzalne korzyści z celów, które zostaną osiągnięte.
Nowa Strategia uświadamia nam, że coraz poważniej myślimy o '''ochronie bioróżnorodności''', gdyż jest to pierwsze takie ujęcie, w którym wyznaczone są konkretne daty oraz mierzalne korzyści z celów, które zostaną osiągnięte.


Uwzględnia Ona również, że bioróżnorodność poza wartością samą w sobie, posiada także istotną wartość gospodarczą, która bardzo rzadko jest brana pod uwagę w rachunku ekonomicznym.
Uwzględnia Ona również, że bioróżnorodność poza wartością samą w sobie, posiada także istotną [[wartość]] gospodarczą, która bardzo rzadko jest brana pod uwagę w rachunku ekonomicznym.


Strategia ta jest wraz z Programem Natura 2000 czołowym narzędziem UE pomagającym działać przeciw stratom bioróżnorodności (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-50).
Strategia ta jest wraz z Programem Natura 2000 czołowym narzędziem UE pomagającym działać przeciw stratom bioróżnorodności (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-50).
Linia 46: Linia 46:
Ubytki bioróżnorodności wywołują załamanie wielu czynności ekosystemów o zasadniczej wadze dla podtrzymania zdrowia ludności, tj. bezpieczeństwo żywnościowe, woda pitna, czyste powietrze oraz środki lecznicze.  
Ubytki bioróżnorodności wywołują załamanie wielu czynności ekosystemów o zasadniczej wadze dla podtrzymania zdrowia ludności, tj. bezpieczeństwo żywnościowe, woda pitna, czyste powietrze oraz środki lecznicze.  


Strata różnorodności biologicznej wpływa również na zatrudnienie, gdyż jedna szósta miejsc zatrudnienia w Europie jest w różnoraki sposób powiązana z przyrodą oraz bioróżnorodnością (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-46).
[[Strata]] różnorodności biologicznej wpływa również na [[zatrudnienie]], gdyż jedna szósta miejsc zatrudnienia w Europie jest w różnoraki sposób powiązana z przyrodą oraz bioróżnorodnością (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-46).


Wyginięcie któregokolwiek gatunku na Ziemi powoduje trwały ubytek w różnorodności biologicznej, gdyż umiera gatunek, a wraz z nim kombinacja genów. Skutkiem tego jest mniej zrównoważony ekosystem. Dlatego też konstruuje się programy zatrzymania gatunków, które są zagrożone wyginięciem:
Wyginięcie któregokolwiek gatunku na Ziemi powoduje trwały ubytek w różnorodności biologicznej, gdyż umiera gatunek, a wraz z nim kombinacja genów. Skutkiem tego jest mniej zrównoważony [[ekosystem]]. Dlatego też konstruuje się programy zatrzymania gatunków, które są zagrożone wyginięciem:
* In situ (w środowisku życia)
* In situ (w środowisku życia)
* Ex situ (poza środowiskiem życia)
* Ex situ (poza środowiskiem życia)
Linia 56: Linia 56:
* Dobrzańska B., Dobrzański G., Kiełczewski D. (2009), ''Ochrona środowiska przyrodniczego'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Dobrzańska B., Dobrzański G., Kiełczewski D. (2009), ''Ochrona środowiska przyrodniczego'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* ''Encyklopedia Gazety Wyborczej'', (2005), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* ''Encyklopedia Gazety Wyborczej'', (2005), Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Grzywacz, A. (2015), ''[http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.agro-00d28ac2-56dc-4434-b181-9db88dab5072/c/Grzywacz_2_gatunkowa.pdf Gatunkowa różnorodność biologiczna grzybów terenów leśnych]'', "Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej", zeszyt 44, s. 239-253.
* Grzywacz, A. (2015), ''[http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.agro-00d28ac2-56dc-4434-b181-9db88dab5072/c/Grzywacz_2_gatunkowa.pdf Gatunkowa różnorodność biologiczna grzybów terenów leśnych]'', "Studia i [[Materiały]] Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej", zeszyt 44, s. 239-253.
* Kalinowska A. (2015), ''[http://adaptcity.pl/wp-content/uploads/2015/11/MIA.IDEAOSTAT_WER.-i-DRUKOWANIE.pdf#page=63 Różnorodność biologiczna w miastach–„ofiara” czy „beneficjent” zmian klimatu?]'', "Miasto Idealne–Miasto Zrównoważone", s. 61-69.
* Kalinowska A. (2015), ''[http://adaptcity.pl/wp-content/uploads/2015/11/MIA.IDEAOSTAT_WER.-i-DRUKOWANIE.pdf#page=63 Różnorodność biologiczna w miastach–„ofiara” czy „beneficjent” zmian klimatu?]'', "Miasto Idealne–Miasto Zrównoważone", s. 61-69.
* Łabno G. (2007), ''Ekologia słownik encyklopedyczny'', Wydawnictwo Europa, Wrocław
* Łabno G. (2007), ''[[Ekologia]] słownik encyklopedyczny'', Wydawnictwo Europa, Wrocław
* Marczak D., Pepłowska-Marczak D., Masiarz J., Tyburski Ł. (2018), ''[http://www.researchgate.net/profile/Dawid_Marczak/publication/330449059_Forest_fires_and_jewel_beetles_Phaenops_as_factors_shaping_the_biodiversity_of_pine_forests_in_Kampinos_National_Park/links/5c407be0299bf12be3cf2509/Forest-fires-and-jewel-beetles-Phaenops-as-factors-shaping-the-biodiversity-of-pine-forests-in-Kampinos-National-Park.pdf Pożar i przypłaszczek jako czynniki kształtujące różnorodność biologiczną borów sosnowych w Kampinoskim Parku Narodowym]'', "Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej", zeszyt 54
* Marczak D., Pepłowska-Marczak D., Masiarz J., Tyburski Ł. (2018), ''[http://www.researchgate.net/profile/Dawid_Marczak/publication/330449059_Forest_fires_and_jewel_beetles_Phaenops_as_factors_shaping_the_biodiversity_of_pine_forests_in_Kampinos_National_Park/links/5c407be0299bf12be3cf2509/Forest-fires-and-jewel-beetles-Phaenops-as-factors-shaping-the-biodiversity-of-pine-forests-in-Kampinos-National-Park.pdf Pożar i przypłaszczek jako czynniki kształtujące różnorodność biologiczną borów sosnowych w Kampinoskim Parku Narodowym]'', "Studia i Materiały Centrum Edukacji Przyrodniczo-Leśnej", zeszyt 54
* Sienkiewicz J. (2013), ''[http://www.iung.pulawy.pl/PJA/wydane/14/PJA14_5.pdf Ochrona różnorodności biologicznej w krajach UE do 2020 r.–nowa strategia europejska.]'', "Polish Journal of Agronomy", nr 14, s. 45-52.
* Sienkiewicz J. (2013), ''[http://www.iung.pulawy.pl/PJA/wydane/14/PJA14_5.pdf Ochrona różnorodności biologicznej w krajach UE do 2020 r.–nowa strategia europejska.]'', "Polish Journal of Agronomy", nr 14, s. 45-52.

Wersja z 23:14, 21 maj 2020

Różnorodność biologiczna
Polecane artykuły

Różnorodność biologiczna (ang. Biodiversity)- to bogactwo i rozmaitość form życia. Pojęcie to jest ogólne i elastyczne, dlatego pasuje do opisania różnych problemów i badań. Bioróżnorodność jest użyteczna w organizowaniu działań ochronnych każdego szczebla. (B. Dobrzańska, G. Dobrzański, D. Kiełczewski 2009, s. 116)

„Obejmuje wielorakość gatunków, biocenoz, ekosystemów, krajobrazów oraz genów. Jest czynnikiem kształtującym biosferę, a jej istnienie zapewnia prawidłowe funkcjonowanie przyrody i bezpośrednio wpływa na warunki bytowania człowieka.” (G. Łabno 2007, s. 330)

„Do różnorodności biologicznej zalicza się także odmiany i rasy gatunków wytworzonych przez człowieka w ramach hodowli.” (Encyklopedia Gazety Wyborczej 2005, s. 140)

Poziomy bioróżnorodności

Różnorodność biologiczną (nazywaną również bioróżnorodnością) możemy rozpatrywać na różnych poziomach systemu żywej materii. Głównie omawia się niżej wymienione poziomy bioróżnorodności:

  1. Genetyczny- różnorodność genetyczna znajdująca się wewnątrz gatunku lub populacji, wyrażana przeważnie przez poziom heterozygotyczności;
  2. Gatunkowy- ilość gatunków przypadająca na jednostkę obszaru lub ich liczba w tym środowisku;
  3. Ekosystemalno-siedliskowy (ekologiczny)- dotyczy systemów ekologicznych, jest to wielorakość oraz odmienność siedlisk, utrzymująca różnorodność zasiedlonych w nich grup organizmów oraz ich biocenoz (B. Dobrzańska, G. Dobrzański, D. Kiełczewski 2009, s. 116-117).

Różnorodność biologiczna w Polsce

Bioróżnorodność w Polsce jest wystarczająco dobrze znana. Na jej terenie istnieje ok. 70 tys. gatunków, obejmujących:

  • gatunki roślin naczyniowych – ok. 2,7 tys.
  • gatunki zwierząt – 33-45 tys. (w tym gatunki kręgowców – ok. 600).

Różnorodność biologiczna w Polsce jest dość duża, gdyż zajmuje obszary morskie, nadmorskie, nizinne i górskie. Na jej terytorium sporo gatunków posiada własne granice zasięgów (północne, południowe, wschodnie i zachodnie), ponieważ Polska usytuowana jest na pograniczu dwóch klimatów: kontynentalnego oraz atlantyckiego (Encyklopedia Gazety Wyborczej 2005, s. 141).

Ochrona różnorodności biologicznej w Unii Europejskiej

Ochrona bioróżnorodności to jeden z czterech głównych zakresów działania Unii Europejskiej od kilku lat. Jednak pomimo tego do 2010 r. nie zatrzymano procesów utraty różnorodności biologicznej. Dlatego też, właśnie wtedy powstała Strategia: „Nasze ubezpieczenie na życie i nasz kapitał naturalny- Unijna strategia ochrony różnorodności biologicznej na okres do 2020”, której głównym celem jest zatrzymanie procesów straty bioróżnorodności oraz zniszczenia zastosowania ekosystemów w państwach Unii Europejskiej do 2020 r. Wiążę się to z szybszym przejściem UE na gospodarkę, która jest proekologiczna (korzysta z zasobów naturalnych) oraz odbudową ekosystemów.

Nowa Strategia uświadamia nam, że coraz poważniej myślimy o ochronie bioróżnorodności, gdyż jest to pierwsze takie ujęcie, w którym wyznaczone są konkretne daty oraz mierzalne korzyści z celów, które zostaną osiągnięte.

Uwzględnia Ona również, że bioróżnorodność poza wartością samą w sobie, posiada także istotną wartość gospodarczą, która bardzo rzadko jest brana pod uwagę w rachunku ekonomicznym.

Strategia ta jest wraz z Programem Natura 2000 czołowym narzędziem UE pomagającym działać przeciw stratom bioróżnorodności (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-50).

Utrata bioróżnorodności

Utrata różnorodności biologicznej powoduje znaczące skutki w: środowisku, gospodarce i społeczeństwie na całym świecie.

Ubytki bioróżnorodności wywołują załamanie wielu czynności ekosystemów o zasadniczej wadze dla podtrzymania zdrowia ludności, tj. bezpieczeństwo żywnościowe, woda pitna, czyste powietrze oraz środki lecznicze.

Strata różnorodności biologicznej wpływa również na zatrudnienie, gdyż jedna szósta miejsc zatrudnienia w Europie jest w różnoraki sposób powiązana z przyrodą oraz bioróżnorodnością (J. Sienkiewicz 2013, s. 45-46).

Wyginięcie któregokolwiek gatunku na Ziemi powoduje trwały ubytek w różnorodności biologicznej, gdyż umiera gatunek, a wraz z nim kombinacja genów. Skutkiem tego jest mniej zrównoważony ekosystem. Dlatego też konstruuje się programy zatrzymania gatunków, które są zagrożone wyginięciem:

  • In situ (w środowisku życia)
  • Ex situ (poza środowiskiem życia)
(Encyklopedia Gazety Wyborczej 2005, s. 141).

Bibliografia

Autor: Aleksandra Zięba