Pilling

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Pilling
Polecane artykuły


  • Zjawisko samorzutnego formatowania się na powierzchni użytkowanego wyrobu włókienniczego włóknistych guzełków, z których każdy jest zespolony z podłożem jednym lub kilkoma powiązaniami. Pilling pojawia się na wyrobach z włókien chemicznych lub z ich udziałem, niekiedy na dzianinach wełnianych. Obniża on estetykę wyrobu i zależnie od nasilenia może spowodować jego wycofanie z użytkowania. Część główną guzełka (pilli), tzw. głownię, tworzą włókna wyrobu, na którym występuje pilling; mogą też w jej skład wchodzić włókna innych materiałów, będących w kontakcie z danym wyrobem, oraz ciała obce, niewłókniste. Mechanizm powstawania pillingu nie jest w pełni znany. Stwierdzono doświadczalnie, że powodują go czynniki związane zarówno ze składem surowcowym i określonymi właściwościami włókien, jak i strukturą przędzy i wyrobu, a także warunki użytkowania. Decydującą rolę mija właściwości włókien odstających od trzonu przędzy; włókna te w warunkach działania sił ścierania wyrobu tworzą pętle zakleszczające inne włókna, a także ciała obce. Gromadzeniu i zakleszczaniu różnych cząstek sprzyja zjawisko elektryzowania się włókien. Dość liczne laboratoryjne metody badania odporności wyrobu na pilling polegają na poddaniu próbki intensywnym obciążeniom, m.in. ścierającym, w celu przyspieszonego wywołania tego zjawiska. Ocena według kilkustopniowej skali odporności odbywa się na podstawie liczby powstałych pilli lub na porównaniu ze wzorcem [H. Najberg 1986 s. 782-783].
  • Zmieniony pierwotny wygląd wyrobu włókienniczego w miejscach narażonych na tarcie, charakteryzujący się wystąpieniem wystających ponad powierzchnię tkaniny czy dzianiny splątanych skupień włókien w postaci kosmyków, supełków lub kuleczek [S. Pfeifer, R. Salerno-Kochan 2001, s. 97]. Nie dotyczy to tkanin i dzianin drapanych, tkanin z udziałem przędz fantazyjnych i tkanin o luźnych przeplotach [E. Klimm, J. Stanecki 1991, s. 318].
  • Zjawisko występujące w trakcie użytkowania wyrobów włókienniczych z mieszanek włókien naturalnych z syntetycznymi. Objawia się w postaci nadmiernego, swoistego mechacenia się ich powierzchni, tworzenia się charakterystycznych pęczków włókien, zwanych pilami, mniej lub bardziej trwale umocowanych w podłożu. Przyczyną zjawiska pillingu jest wysoka wytrzymałość na rozciąganie włókna syntetycznego i jego skłonność do kumulowania ładunków elektrostatycznych. Wskutek tego silnie trzymające się podłoża wyciągnięte pojedyncze włókna syntetyczne przyciągają do siebie odłamane fragmenty włókien sąsiednich a także innych z otoczenia, w efekcie tworzą się pile niekiedy odmiennej barwy w stosunku do podłoża [S. Cybula, I. Duda 1994 s. 121].
  • Powstawanie kłębków na powierzchni tkaniny podczas jej użytkowania, gdy pojedyncze włókna wysuwają się na skutek tarcia i sczepiają się; badania odporności na pilling dokonuje się za pomocą wzorców fotograficznych [S.Czerni 1984 s. 661].

Bibliografia

  • Najberg H. i in., Encyklopedia Techniki; Tom Przemysł Lekki, wyd. Naukowo-Techniczne, Warszawa, 1986
  • Pfeifer S., Salerno-Kochan R., Towaroznawstwo włókiennicze; materiały do ćwiczeń, wyd. Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków, 2001
  • Cybula S., Duda J., Słownik pojęć towaroznawczych, wyd. uczelniane Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków, 1994
  • Czerni S. i in., Leksykon naukowo-techniczny, wyd. Naukowo-techniczne, Warszawa, 1984
  • Klimm E., Stanecki J., Pracownia włókiennicza, wyd. WSiP, Warszawa, 1991

Autor: Sowa Wojciech