Motywy utrzymywania gotówki

Wersja z dnia 10:01, 9 lut 2010 autorstwa Zybex (dyskusja | edycje) (Utworzył nową stronę ...==Charakterystyka== Zasób pieniądza to ilość pieniędzy w obiegu oraz suma wkładów bankowych posiadanych w danym momencie. Pieniądze trzymamy po to, aby móc je ... )
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)

Charakterystyka

Zasób pieniądza to ilość pieniędzy w obiegu oraz suma wkładów bankowych posiadanych w danym momencie. Pieniądze trzymamy po to, aby móc je wydać w przyszłości. Jako, że pieniądz jest zasadniczym środkiem wymiany musi spełniać funkcję środka przechowywania wartości (tezauryzacji). Mają tek może być gromadzony w różnej postaci - w formie pieniędzy, ale także weksli, obligacji, akcji czy nieruchomości. Dla uproszczenia w teorii ekonomii przyjmuje się, że istnieją tylko dwa rodzaje aktywów: pieniądz jako środek wymiany, który nie przynosi dochodów w postaci odsetek, oraz obligacje, które symbolizują wszystkie pozostałe aktywa, które nie są bezpośrednio środkiem płatności ale przynoszą odsetki. Wraz ze wzrostem dochodów powiększają się majątki ludzi. Z kolei wydatki wpływają na zmniejszenie majątku. Ludzie będą trzymać pieniądze tylko wtedy, kiedy dostrzegą w tym korzyści, które zrównoważą koszt alternatywny utrzymywania pieniądza - czyli odsetki utracone w wyniku trzymania aktywów finansowych w postaci gotówki, a nie w formie oprocentowanych obligacji.

Korzyści z utrzymywania pieniądza wynikają z trzech podstawowych motywów:

Motyw transakcyjny

Jest to potrzeba posiadania gotówki wynikająca z niedoskonałej synchronizacji wpływów i wydatków w czasie. To konieczność posiadania środków pieniężnych "pod ręką", aby zapłacić bieżące rachunki. Potrzeba tego rodzaju związana jest z działalnością operacyjną firmy. Wydatki gotówkowe przedsiębiorstwa obejmują płace, zakupy dóbr i usług, podatki i dywidendy. Źródłami gotówki są przychody ze sprzedaży, sprzedaż aktywów oraz zaciąganie zobowiązań. Wpływy i wydatki gotówkowe nie są dokładnie zsynchronizowane w czasie, więc pewna rezerwa gotówki służy jako margines bezpieczeństwa. Gotówka jest doskonale płynna, więc idealnie nadaje się do realizacji wszelkich płatności. Wielkość rezerwy gotówkowej zależy od dwóch czynników: wartości zawieranych transakcji oraz stopnia synchronizacji wpływów i wydatków. Pieniądz jest zmienną o charakterze nominalnym, a nie wielkością realną. Jeżeli wszystkie ceny podwoją się, to również wpływy i wydatki wzrosną dwukrotnie i aby dokonać tych samych transakcji co poprzednio, będzie trzeba zgromadzić dwa razy tyle pieniędzy. Aby przeprowadzić określoną liczbę transakcji , potrzeba więc określonej ilości pieniądza w ujęciu realnym, tj. pieniądza nominalnego skorygowanego o zmiany poziomu cen. Ludzie utrzymują realne zasoby pieniężne, ponieważ chcą dokonywać transakcji. Dobrym przybliżeniem całkowitej wartości transakcji w wyrażeniu realnym jest dochód narodowy w ujęciu realnym. W związku z tym można przyjąć, że motyw transakcyjny utrzymywania realnych zasobów pieniężnych zwiększa swą siłę oddziaływania wraz ze wzrostem realnego dochodu narodowego. Ze względu na szybki rozwój elektronicznych przelewów pieniężnych oraz innych technicznych środków przekazywania pieniędzy niewykluczone jest, że motyw transakcyjny wkrótce zniknie całkowicie. Ale nawet jeśli tak się stanie, i tak istnieć będzie potrzeba zarządzania płynnością i efektywnego wykorzystania środków pieniężnych.

Motyw spekulacyjny (motyw przezorności)

Jest to potrzeba posiadania gotówki w celu pokrycia nieprzewidzianych wydatków, których dokładnego rodzaju nie jesteśmy jeszcze w stanie przewidzieć. Mogą to być okazje rynkowe jak możliwość realizacji tanich zakupów, gdzie decyzję należy podjąć jak najszybciej, jak również sytuacje takie jak zapobieżenie nieoczekiwanym kłopotom, poprzez natychmiastowe uregulowanie zobowiązań finansowych. Motyw spekulacyjny powoduje, że ludzie rezygnują z odsetek i noszą pieniądze przy sobie, aby wykorzystać takie właśnie nieprzewidziane okazje.

Motyw ostrożnościowy (motyw portfelowy)

Jest to utrzymywanie gotówki spowodowane niechęcią do ryzyka. Ludzie są skłonni poświęcić wyższą przeciętnie stopę zwrotu dla zapewnienia sobie bezpieczeństwa lokat, tj. takiego portfela inwestycyjnego, który przyniesie niższą, ale dającą się łatwiej przewidzieć stopę zysku.

Jednak z powodu tego, że instrumenty rynku pieniężnego są stosunkowo pewne, za s instrumenty takie jak bony skarbowe również bardzo płynne, tak naprawdę nie jest konieczne utrzymywanie wysokiego poziomu środków pieniężnych.


Bibliografia

  • Stephen A. Ross, Randolph W. Westerfield, Bradford D. Jordan, Finanse przedsiębiorstw, Dom Wydawniczy ABC, Warszawa 1999, s.641-642
  • David Begg, Stanley Fischer, Rudiger Dornbusch, Makroekonomia, wydanie II zmienione, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999, s.134-138


Autor: Anna Rusinek