Mapa grup strategicznych

Grupa strategiczna to zbiór przedsiębiorstw danego sektora, które realizują podobną strategię konkurencyjną. Ta podobna strategia może być wyznaczana poprzez kluczowe czynniki sukcesu [Leksykon Zarządzania 2004, s. 285]. Są to czynniki wspólne dla danej branży (jak np. specjalizacja, marka, kanały dystrybucji, jakość wyrobów, przywództwo techniczne, integracja pionowa, usługi, cena itd.) aczkolwiek występują one w poszczególnych przedsiębiorstwach w innej formie. Mapa grup strategicznych jest narzędziem analizy konkurencji w danym sektorze, a tym samym pozwala obserwować relacje jakie zachodzą w grupach i między nimi. [A.Stabryła 2000, s. 158].

Etapy tworzenia

Tworząc mapę należy:

  • Wybrać determinanty (wymiary strategiczne), które w opisywanym sektorze są istotne, a jednocześnie różnicują przedsiębiorstwa w określonej branży.
  • Wybrać parę takich czynników, które najlepiej różnicują przedsiębiorstwa w analizowanej branży.
  • Nanieść wybrane cechy na osie współrzędnych X i Y.
  • Umieścić przedsiębiorstwa w przestrzeni wg siły występowania danych cech.
  • Zaznaczyć okręgami punkty obrazujące przedsiębiorstwa znajdujące się najbliżej siebie. Owe punkty to grupy strategiczne.

Aby analiza była dokładniejsza należy również wykreślić znaki graficzne (kwadrat, prostokąt), który obrazuje obszar najbardziej konkurencyjny, czyli obszar, w którym zastosowana kombinacja strategii jest najbardziej efektywna. Należy również wykreślić linie oznaczające barierę mobilności, która wyznacza przedsiębiorstwa znajdujące się blisko tej najefektywniejszej kombinacji strategii i te, które muszą zmodyfikować swoje strategie, jeśli chcą zwiększać swoją konkurencyjność.

Zasady sporządzania

W celu efektywnego badania sektora należy przestrzegać kilku zasad podczas budowy map: [dr Cabała - wykłady 06.12.2005]

  • Wymiary strategiczne nie powinny być silnie ze sobą skorelowane.
  • Wymiary strategiczne powinny wyznaczać równocześnie bariery mobilności wewnątrz branży.
  • Wymiary strategiczne powinny być mierzalne.

Poza tym zaleca się również budowę kilku map opartych na różnych czynnikach, jak również okresowe powtarzanie wykreślania map opartych na tych samych czynnikach w celu obserwacji dynamiki zmian w branży.

Korzyści wynikające ze znajomości mapy grup strategicznych

  • przedstawia do jakiej grupy strategicznej należy dane przedsiębiorstwo,
  • ukazuje przedsiębiorstwa konkurencyjne,
  • przedstawia jakie strategie realizuje konkurencja,
  • przedstawia czynniki analiz strukturalnych powodujące największe zmiany w intensywności konkurujących firm,
  • ukazuje jaka jest atrakcyjność danych grup strategicznych,
  • ukazuje szanse i zagrożenia dla przedsiębiorstwa pozostającego w danej grupie strategicznej,
  • może pomóc w odnalezieniu niszy rynkowej.

Opcje strategiczne

W wyniku analizy stworzonych grup map strategicznych przedsiębiorstwo może obrać jedną z trzech podstawowych strategii:

  • wzmocnienie pozycji firmy w grupie, co może doprowadzić do łączenia się przedsiębiorstw,
  • przejście do innej grupy zmieniając jednocześnie własną strategię,
  • stworzenie innej grupy, wykorzystując znalezioną przez przedsiębiorstwo lukę.

Bibliografia

  • Leksykon Zarządzania, Difin, 2004
  • A. Stabryła, Zarządzanie strategiczne w teorii i praktyce firmy, PWN, Warszawa 2000
  • P. Cabała, wykłady z dnia 06,12,2005

Autor: Katarzyna Domańska