Lokaty

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Lokaty
Polecane artykuły


Lokaty to operacje finansowe oparte na ulokowaniu środków pieniężnych w poszczególne instrumenty finansowe lub materialne po to, aby zabezpieczyć kapitał przed utratą jego wartości i tym samym czerpać z niego określony przychód. Lokaty to prosta, powszechna forma oszczędności dla konsumentów, które można zdeponować poprzez: lokaty bankowe, inwestycje finansowe, inwestycje rzeczowe czy poprzez nabycie dzieł sztuki.

Najbardziej popularne wśród gospodarstw domowych są lokaty terminowe. Lokaty terminowe to lokaty, które zostają ulokowane w instytucji na wcześniej ustalony okres czasu. Zdeponowana kwota pieniężna ma na celu zwiększyć swoją wartość w zależności od oprocentowania, natomiast ewentualny dochód z lokaty może zostać wypłacony dopiero po wyznaczonym okresie jej trwania. Zerwanie lokaty grozi sankcjami, najczęściej utratą wszystkich lub części zgromadzonych pieniędzy z oprocentowania. Zaletami lokat terminowych jest przewidywalność i stabilność, ponieważ przeważnie konsumenci są w stanie przewidzieć jaką kwotą i kiedy będą dysponować po upływie czasu trwania lokaty (E. Milic-Czerniak 2016, s. 127).

Rodzaje lokat

I. Lokaty terminowe (A. Bień, W. Bień 2009, s. 63; E. Bogacka-Kisiel 2012, s. 136; S. Owsiak 2015, s. 232-233):

  • Lokaty długoterminowe - charakteryzują się ulokowaniem środków pieniężnych na okres przynajmniej jednego roku w papiery wartościowe/depozyty bankowe/fundusze inwestycyjne/dobra materialne, aby powiększyć kapitał i tym samym uchronić wartość majątku przed inflacją,
  • Lokaty krótkoterminowe - charakteryzują się ulokowaniem środków pieniężnych na czas krótszy niż jeden rok w placówkach bankowych lub w krótkoterminowych papierach dłużnych, aby utrzymać wartość kapitału na tym samym lub wyższym poziomie. Do nich możemy zaliczyć również operacje spekulacyjne, które są dokonywane na giełdzie;
  • Lokaty jednodniowe (lokaty overnight) - są to transakcje polegające na pożyczeniu przez bank środków pieniężnych innej placówce bankowej, która ma 24 godziny na spłatę długu od wykonanej akcji,
  • Lokaty call, czyli takie, z których w każdej chwili można wycofać ulokowane pieniądze za powiadomieniem i na żądanie właściciela lokaty,
  • Lokaty typu skarbonka, które wyróżniają się od innych, ponieważ posiadają możliwość dopłacania środków pieniężnych przez cały okres trwania lokaty,
  • Lokaty a vista, które nie mają wyznaczonego z góry czasu obowiązywania.

II. Lokaty spełniające inne parametry (E. Bogacka-Kisiel 2012, s. 137):

  • Wysokość oprocentowania - do nich zaliczane są lokaty o oprocentowaniu stałym lub zmiennym, a także lokaty dynamiczne, które możemy podzielić na progresywne i degresywne (w przypadku zerwania takiej lokaty zazwyczaj kapitał zostanie pomniejszony lub utracony o odsetki nabyte tylko w ostatnim okresie rozliczeniowym),
  • Metodę naliczenia oprocentowania- najczęściej w placówkach bankowych odsetki z lokaty naliczane są "z dołu”, co oznacza, że kwota z oprocentowania naliczana jest do kapitału na końcu okresów,
  • Sposób wypłaty naliczonych odsetek- istnieje możliwość bieżącego powiększania obecnego kapitału o naliczane odsetki lub przelanie ich na określony wcześniej rachunek bankowy, co nosi nazwę lokat rentierskich,
  • Rodzaj waluty w jakiej zostaje zawarta lokata,
  • Negocjowanie wysokości oprocentowania lokaty- często możliwe przy lokowaniu większego kapitału, tak zwane lokaty negocjowane,
  • Określenie typu sankcji w przypadku wcześniejszego zerwania lokaty,
  • Wymóg posiadania minimalnego kapitału własnego do zawarcia danej lokaty,
  • Możliwość kolejnego przedłużenia okresu lokaty z opcją dopisania naliczonych odsetek do kapitału, określane mianem lokat odnawialnych.

III. Lokaty połączone z produktami innych placówek finansowych:

  • Lokata z funduszem inwestycyjnym- polega na inwestowaniu pewnej części kapitału w fundusze inwestycyjne, natomiast druga część jest przeznaczana jest na tradycyjną lokatę bankową (najczęściej 25%-50% z dysponowanej kwoty),
  • Lokaty/depozyty strukturyzowane- muszą być złożone przynajmniej z dwóch instrumentów finansowych o charakterze oszczędnościowym oraz inwestycyjnym. To zestawienie z jednej strony ma uchronić konsumenta przed utartą środków pieniężnych, tak więc z reguły przeznacza on przynajmniej 70% kapitału na tradycyjną lokatę, za to pozostałe środki inwestuje w celu osiągnięcia zysku,
  • Lokaty z polisą- w swojej strukturze przypominają odnawialną lokatę terminową o stałym oprocentowaniu, natomiast są poszerzone o możliwość uzyskania świadczenia ubezpieczeniowego.

W wyniku połączenia lokat z produktami innych placówek finansowych ukształtowały różnią się od lokat tradycyjnych tym, że instytucje bankowe są ich dystrybutorami, a ich struktura nie daje gwarancji depozytów bankowych (E. Milic-Czerniak 2016, s. 128-129).

Bibliografia

Autor: Aleksandra Steg