Krzywoprzysięstwo

Krzywoprzysięstwo
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Krzywoprzysięstwo – przestępstwo skierowane przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, polegające na zeznawaniu nieprawdy lub zatajaniu prawdy przy składaniu zeznań mających służyć za dowód w postępowaniu sądowym (karnym, cywilnym, administracyjnym) lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy (np. podatkowym, dyscyplinarnym, egzekucyjnym czy windykacyjnym).[1]

Krzywoprzysięstwo jest określeniem potocznym, znanym w terminologii prawniczej jako fałszywe zeznania. Przestępstwo to jest klasyfikowane w nauce prawa karnego jako występek, czyli czyn zabroniony, popełniony umyślnie, zagrożony karą ograniczenia bądź pozbawienia wolności na okres dłuższy niż miesiąc.[2]

Fałszywe zeznanie polega na tym, że opisuje okoliczności, których nie było, bądź okoliczności, które były w rzeczywistości, ale w formie istotnie odmiennej, lub na tym, że przemilcza ono okoliczności bądź zaprzecza okolicznościom, które rzeczywiście były.[3]

Przestępstwem jest składanie zeznań nieprawdziwych lub ich zatajenie zarówno w swobodnej relacji przesłuchiwanego jak i w fazie odpowiedzi na pytania. Przy czym proces dowodzenia w przypadku ukrywania przez świadka posiadanej wiedzy jest znacznie trudniejszy w poszukiwaniu dowodów aniżeli w przypadku przedstawienia zdarzeń niezgodnych z prawdą. Według Z. Kukuły jest to najistotniejsza różnica pomiędzy zeznaniem niepełnym, a fałszywym.[4]

Warunkiem koniecznym do spełnienia znamion przestępstwa składania fałszywych zeznań jest uprzednie pouczenie składającego zeznania przez Sąd o:

  • grożącej mu za krzywoprzysięstwo odpowiedzialności karnej
  • prawie odmowy składania zeznań
  • prawie odmowy odpowiedzi na poszczególne pytania[5]

W przeciwnym wypadku składający fałszywe zeznanie nie może podlegać odpowiedzialności karnej.


Odpowiedzialność karna

Rodzaj popełnionego przestępstwa Kara
Zeznanie nieprawdy bądź zatajenie prawdy w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy[6] Pozbawienie wolności od 6 miesięcy do 8 lat
Zeznanie nieprawdy bądź zatajenie prawdy w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy z obawy przed odpowiedzialnością karną grożącą sprawcy czynu bądź jego najbliższym[7] Pozbawienie wolności od 3 miesięcy do 5 lat
Przedstawienie fałszywej opinii lub ekspertyzy przez biegłego rzeczoznawce mającą służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy[8] Pozbawienie wolności od roku do 10 lat
Przedstawienie fałszywego tłumaczenia przez tłumacza mającego służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy[9] Pozbawienie wolności od roku do 10 lat
Przedstawienie fałszywej opinii lub ekspertyzy przez biegłego rzeczoznawce mającej służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy, nieumyślnie narażając na istotną szkodę interes publiczny[10] Pozbawienie wolności od roku do 3 lat
Przedstawienie fałszywego tłumaczenia przez tłumacza mające służyć jako dowód w postępowaniu sądowym lub na podstawie ustawy, nieumyślnie narażając na istotną szkodę interes publiczny[11] Pozbawienie wolności od roku do 3 lat

Sąd może zastosować nadzwyczajne złagodzenie, a nawet odstąpienie od wyżej wymienionych kar w przypadku:

  • składania fałszywych zeznań, które nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy
  • gdy sprawca dobrowolnie sprostuje fałszywe zeznania zanim sprawa rozstanie rozstrzygnięta[12]


Bibliografia

Przypisy

  1. Kodeks karny 1997, art. 233 § 1
  2. Kodeks karny 1997, art. 7 § 3
  3. A. Malinowski 2014, s.1
  4. Z. Kukuła 2014, s.1
  5. Kodeks karny 1997, art. 233 § 2, § 3
  6. Kodeks karny 1997, art. 233 § 1
  7. Kodeks karny 1997, art. 233 § 1a
  8. Kodeks karny 1997, art. 233 § 4
  9. Kodeks karny 1997, art. 233 § 4
  10. Kodeks karny 1997, art. 233 § 4a
  11. Kodeks karny 1997, art. 233 § 4a
  12. Kodeks karny 1997, art. 233 § 5

Autor: Karolina Mączek