Koncepcja systemu idealnego G. Nadlera: Różnice pomiędzy wersjami

(Bibliografia: interwiki, replaced: en:G. Nadler ideal system concept → <!--en:G. Nadler ideal system concept-->)
Linia 18: Linia 18:
 
Otóż rozważania oparte są na analizie kosztu jednostkowego produkcji w przedsiębiorstwie. W tym konkretnym przypadku system idealny stanowi taki stan systemu, gdzie [[Kalkulacja cen na podstawie kosztu jednostkowego|koszt jednostkowy]] jest równy zeru. System ten umiejscawia się na wierzchołku trójkąta i nosi on nazwę systemu idealnego teoretycznie. W rzeczywistości trudno sobie wyobrazić zaistniała sytuację (trudno rozpatrywać system o zerowych [[Koszty|kosztach]] i/lub [[Nakłady|nakładach]]), jednak nakreślenie takiej idealnej koncepcji, ma stanowić odnośnik do możliwości jakie niosą ze sobą różne warianty rozwiązania, które (jak w tym konkretnym przypadku) dążą do minimalizacji kosztu jednostkowego. Ponadto Nadler definiuje w szczególnym przypadku system idealny jako taki system, który może zostać wyeliminowany bez skutków dla funkcjonowania całości.
 
Otóż rozważania oparte są na analizie kosztu jednostkowego produkcji w przedsiębiorstwie. W tym konkretnym przypadku system idealny stanowi taki stan systemu, gdzie [[Kalkulacja cen na podstawie kosztu jednostkowego|koszt jednostkowy]] jest równy zeru. System ten umiejscawia się na wierzchołku trójkąta i nosi on nazwę systemu idealnego teoretycznie. W rzeczywistości trudno sobie wyobrazić zaistniała sytuację (trudno rozpatrywać system o zerowych [[Koszty|kosztach]] i/lub [[Nakłady|nakładach]]), jednak nakreślenie takiej idealnej koncepcji, ma stanowić odnośnik do możliwości jakie niosą ze sobą różne warianty rozwiązania, które (jak w tym konkretnym przypadku) dążą do minimalizacji kosztu jednostkowego. Ponadto Nadler definiuje w szczególnym przypadku system idealny jako taki system, który może zostać wyeliminowany bez skutków dla funkcjonowania całości.
  
[[Grafika:trojkat nadlera.jpg]]
+
'''Sprzężenie zwrotne'''- część systemu kontroli, w której informacje o rezultacie wykonania konkretnego działania są przekazane danej jednostce, dając możliwość analizy i korygowania pracy.
 
+
[[Grafika:trojkat nadlera.jpg|alt=Trójkąt Nadlera|thumb|Rys. 1. Trójkąt Nadlera]]
 
W przypadku braku takiej możliwości projektuje się system idealny perspektywicznie. Zakłada on idealne warunki jego funkcjonowania w oparciu o najnowocześniejsze osiągnięcia nauki i techniki.
 
W przypadku braku takiej możliwości projektuje się system idealny perspektywicznie. Zakłada on idealne warunki jego funkcjonowania w oparciu o najnowocześniejsze osiągnięcia nauki i techniki.
  
Linia 27: Linia 27:
  
 
Ponadto jak twierdził Nadler metoda ta jest znacznie efektywniejsza (weryfikuje poszczególne rozwiązania), aniżeli koncepcja "systemu ulepszonego", który powstaje w drodze postępowania diagnostycznego, a więc biegnącego niejako "od dołu".
 
Ponadto jak twierdził Nadler metoda ta jest znacznie efektywniejsza (weryfikuje poszczególne rozwiązania), aniżeli koncepcja "systemu ulepszonego", który powstaje w drodze postępowania diagnostycznego, a więc biegnącego niejako "od dołu".
 +
 +
'''Zobacz też:'''
 +
* [[Szkoła systemowa]]
 +
* [[Podejście systemowe]]
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==

Wersja z 12:47, 4 sty 2017

Koncepcja systemu idealnego G. Nadlera wywarła znaczący wpływ na metodologię badań organizatorskich. Znaczącym jest fakt wskazania, że system według Nadlera nie jest sumą składników systemu, gdyż (jak wskazuje teoria systemów) właściwości całości nie sprowadzają się do właściwości części i każdy system stanowi coś swoistego.

Zaproponowana metoda zwana jest metodą "wzorującą" i w przeciwieństwie do zaproponowanej przez klasyków metody "ulepszania" opierającej się na podstawie aktualnych obserwacji i analiz, ma za zadanie wyjście od systemu idealnego, a następnie stopniowe zbliżanie się do koncepcji, która spełnia narzucone warunki ograniczające, wyrażające istotę określonego procesu.

W podejściu Nadlera nie jest istotnym poszukiwanie poszczególnych usprawnień wariantów, lecz poszukuje się całościowej koncepcji rozpatrywanego procesu.

Ogólna charakterystyka systemu według Nadlera obejmuje wskazanie:

  1. Funkcji
  2. Wejść
  3. Procesu
  4. Otoczenia
  5. Wyposażenia
  6. Wielkości zasobów ludzkich

Według koncepcji takie sformułowanie systemu powoduje możliwość przekształceń strumieni wejściowych, takich jak materiały, informacje czy osoby, do formułowania konkretnych produktów czy usług. Istnienie danego systemu upatruje się jako jego funkcje, ujętą w kategorii celu, któremu ma służyć konkretny system. Ponadto jako otoczenie systemu Nadler definiuje ogół czynników fizycznych (np. temperatura, czy oświetlenie), ekonomicznych (np. poziom cen), i socjologicznych (stosunki między ludzkie), które wspólnie tworzą środowisko systemu organizacyjnego.

Otóż rozważania oparte są na analizie kosztu jednostkowego produkcji w przedsiębiorstwie. W tym konkretnym przypadku system idealny stanowi taki stan systemu, gdzie koszt jednostkowy jest równy zeru. System ten umiejscawia się na wierzchołku trójkąta i nosi on nazwę systemu idealnego teoretycznie. W rzeczywistości trudno sobie wyobrazić zaistniała sytuację (trudno rozpatrywać system o zerowych kosztach i/lub nakładach), jednak nakreślenie takiej idealnej koncepcji, ma stanowić odnośnik do możliwości jakie niosą ze sobą różne warianty rozwiązania, które (jak w tym konkretnym przypadku) dążą do minimalizacji kosztu jednostkowego. Ponadto Nadler definiuje w szczególnym przypadku system idealny jako taki system, który może zostać wyeliminowany bez skutków dla funkcjonowania całości.

Sprzężenie zwrotne- część systemu kontroli, w której informacje o rezultacie wykonania konkretnego działania są przekazane danej jednostce, dając możliwość analizy i korygowania pracy.

Trójkąt Nadlera
Rys. 1. Trójkąt Nadlera

W przypadku braku takiej możliwości projektuje się system idealny perspektywicznie. Zakłada on idealne warunki jego funkcjonowania w oparciu o najnowocześniejsze osiągnięcia nauki i techniki.

Kolejne etapy tej metody mają za zadanie "urzeczywistnienia" idealnego systemu. Wyróżnia się tutaj poziom systemu idealnego realizowanego technologicznie, powstałego w oparciu o już zaimplementowane rozwiązania w sferze organizacyjno-technicznej, wykazujące się wysoką efektywnością (jego skonstruowanie wynika z częstego braku możliwości zastosowania najefektywniejszych metod organizatorskich w konkretnym przedsiębiorstwie). Ostatnim etapem jest przejście do systemu proponowanego (uwzględnia wszystkie warunki wynikające z otoczenia, jak i wnętrza organizacji oraz uwydatnia konkretne zmiany i kierunki tych - z założenia efektywnych - zmian). U podstaw przedstawionego trójkąta leży system istniejący.

Metoda ta znajduje szerokie zastosowanie. Jej niewątpliwą zaletą jest to, iż nie wymaga znacznych nakładów na wykonywanie analiz stanu obecnego, ale jednak niewątpliwie jest metodą trudniejszą i wymagającą wysokich zdolności prognostycznego myślenia.

Ponadto jak twierdził Nadler metoda ta jest znacznie efektywniejsza (weryfikuje poszczególne rozwiązania), aniżeli koncepcja "systemu ulepszonego", który powstaje w drodze postępowania diagnostycznego, a więc biegnącego niejako "od dołu".

Zobacz też:

Bibliografia

  • Z. Martyniak, "Organizacja i zarządzanie. 50 problemów teorii i praktyki", wyd. III, Książka i wiedza, Warszawa 1986
  • M. Bieniok, "Metody skutecznego zarządzania"
  • Praca zbiorowa pod redakcją A. Stabryły i J. Trzecienieckiego, "Organizacja i zarządzanie", Kraków 1982

Autor: Jacek Piotrowski