Innowacja

Innowacja (od. łac. innovatio, czyli odnowienie), to ciąg działań, prowadzących do zmian, ulepszeń i aktualizacji, istniejących już produktów, procesów technologicznych lub systemów organizacyjnych, jak i tworzenia nowych i łatwiejszych rozwiązań. Termin ten do ekonomii wprowadził J. A. Schumpeter.


Cechy innowacji

  • Innowacje są ciężką, celową, skoncentrowaną pracą wymagającą wiedzy, pilności, wytrwałości, zaangażowania: wymagają od innowatorów wykorzystania swoich najsilniejszych stron i są one skutkiem wywołanym w gospodarce i społeczeństwie, powodują bowiem zmianę zachowań tak przedsiębiorców jak i konsumentów.
  • Innowacje są w stanie ułatwiać jak i utrudniać nasze życie, przez ciągłe komplikowanie otoczenia. W ujęciu innowacji sensu stricte pomija się innowacje związane ze zmianami społecznymi i organizacyjnymi, koncentrując się na innowacjach technicznych i technologicznych. Innowacja technologiczna ma miejsce wtedy, gdy nowy lub zmodernizowany wyrób zostaje wprowadzony na rynek albo gdy nowy lub zmieniony proces zostaje zastosowany w produkcji.
  • Innowacje technologiczne powstają w wyniku działalności innowacyjnej obejmującej wiele działań o charakterze badawczym, technicznym, organizacyjnym, finansowym i handlowym.
  • Innowacje zorientowane na proces będą dotyczyć rozwoju nowych metod, instrumentów i podejść jak również poprawy istniejących metod.
  • Innowacje zorientowane na cel skoncentrują się wokół formułowania nowych celów oraz podejść w celu zidentyfikowania nowych i obiecujących kwalifikacji oraz tworzeniu nowych obszarów zatrudnienia na rynku pracy.
  • Innowacje zorientowane na kontekst odnoszą się do struktur politycznych i instytucjonalnych. Będą one dotyczyć rozwoju systemu na rynku pracy.


Problem innowacyjności a UE

"Dążenie do lepszego wykorzystania istniejącego potencjału, m.in. pracy, wiedzy i kapitału, a także budowanie nowych form przewagi konkurencyjnej poprzez wzrost nakładów na działania prorozwojowe, tj. badania i rozwój, edukację, infrastrukturę społeczeństwa informacyjnego oraz metod ich skutecznego wykorzystania dla celów gospodarczych jest jedynym słusznym rozwiązaniem. Dlatego też coraz częściej wyrażana jest opinia, że innowacja stanowi dla krajów członkowskich UE podstawę trwałego wzrostu gospodarczego oraz poprawę warunków ekonomicznych i społecznych. Przyjmuje się, że polityka pomocy państwa w sferze badań i innowacji, może się przyczynić do zwiększenia innowacyjności gospodarki, nie tylko przez ochronę konkurencyjności rynkowej produktów jako stymulatora innowacyjności, ale również przez ustanowienie ram ułatwiających Państwom Członkowskim opracowanie skutecznych form pomocy na rzecz innowacji" (E.K.Chyłek, 2006)

Unia Europejska od dawna zwraca dużą uwagę na innowacyjność własnej gospodarki. Już w Traktacie powołującym Wspólnotę Węgla i Stali (1951r.) możemy zaobserwować zalążki polityki w sferze innowacji. Mianowicie Traktat EWWiS miał na celu rozwój wspólnego rynku surowcowego i produktów przemysłu węglowego i stalowego. Natomiast w Traktacie powołującym Europejską Wspólnotę Gospodarczą (1957) wprowadzone zostały następujące działania: wspieranie badań naukowych i technologicznych, prowadzenie polityki współpracy w dziedzinie rozwoju oraz stwarzanie warunków podnoszenia poziomu edukacji i szkoleń. Uzupełnienie Traktatu EWG stanowił Euratom, który był odpowiedzią na europejski kryzys energetyczny lat 50-ch oraz miał wspomóc rozwój przemysłów atomowych w krajach członkowskich.

W roku 1986 został przyjęty Jednolity Akt Europejski, który określił problem konkurencyjności europejskich towarów jako jeden z priorytetów polityki Wspólnoty. Kolejne Traktaty rozszerzyły listę dziedzin, które mają być objęte polityką proinnowacyjną.

Ostatni traktat, tzw. Traktat z Lizbony, ugruntował problem innowacyjności jako jeden z najważniejszych kierunków polityki unijnej. Przykładem jak ważne są innowacje w UE może być art. 179 Traktatu z Lizbony:

"Unia ma na celu wzmacnianie swojej bazy naukowej i technologicznej przez utworzenie europejskiej przestrzeni badawczej, w której naukowcy, wiedza naukowa i technologie podlegają swobodnej wymianie, oraz sprzyjanie rozwojowi swojej konkurencyjności, także w przemyśle, a także promowanie działalności badawczej..."

Bibliografia

  • Begg D., Fisher S., Dornbush R. (1997), Makroekonomia, PWE, Warszawa.
  • Chyłek E.K. (2006), Problematyka innowacji w Unii Europejskiej, Financing Polish Science, Herba Polonica, vol. 52.
  • Drucker P.F. (1992), Innowacja i przedsiębiorczość. Praktyka i zasady, PWE, Warszawa.
  • Muszyński M. (2008), Traktaty o Unii Europejskiej, o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, EURATOM. Teksty skonsolidowane po zmianach wprowadzonych Traktatem z Lizbony, STO, Warszawa.
  • Okoń-Horodyńska E., wykłady Polityka innowacyjna UE.
  • Stawasz E. (1999), Innowacje a mała firma, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego.
  • Świtalski W. (2005), Innowacje i konkurencyjność, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego.


Autor: Magdalena Poroś, Wiktor Ziemskow,