Inflacja krocząca

Inflacja krocząca
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Inflacja to zjawisko ekonomiczne, które polega na wzroście przeciętnego poziomu cen towarów oraz usług oferowanych w gospodarce. Wzrost ten prezentowany jest za pomocą stopy wzrostu, czyli procentową zmianą wskaźnika CPI, która określana jest w ujęciu rocznym, półrocznym, kwartalnym oraz miesięcznym.

Poziom inflacji może wzrastać w różnym tempie. Umiarkowany wzrost cen jest zjawiskiem, które z punktu widzenia makroekonomicznego może być korzystne, ponieważ świadczy o rozwoju konkurencyjności gospodarki. Natomiast inflacja, która zaczyna wymykać się spod kontroli, a jej poziom cen rośnie według dwu- lub trzycyfrowych stóp, może nieść za sobą szereg negatywnych skutków społeczno-gospodarczych.

Poziom oraz granice inflacji często wyznaczane są przez bank centralny (z punktu widzenia możliwości jej kontrolowania). [K. Marchewka-Bartkowiak 2011, s.2]

Rodzaje inflacji (według kryterium tempa):

  • inflacja pełzająca (wzrost do 5% w skali roku),
  • inflacja krocząca (dynamika wzrostu cen oscyluje w granicach od 5 do 10% rocznie),
  • megainflacja (stopa wzrostu cen waha się między 15 a 50% rocznie),
  • inflacja galopująca (wzrost od 50 do 100% w skali roku),
  • hiperinflacja (niekontrolowany wzrost cen powyżej 100% rocznie).

Inflacja krocząca (określana też jako inflacja biegnąca, kłusująca lub stąpająca) występuje wtedy, gdy dynamika wzrostu cen w gospodarce rośnie do granic od 4-5 do 10% w skali roku. Podobnie jak inflacja pełzająca, jest ona uważana za inflacje umiarkowaną, ponieważ ich poziom charakteryzuje jednocyfrowa stopa wzrostu. Podczas zjawiska inflacji umiarkowanej, relacje cen tylko w niewielkim stopniu odchylają się od normy, a nieefektywności systemu gospodarczego z nimi związane są niewielkie. [Z. Dach, B. Szopa 2004, s.180, 181]

Różnica między inflacją pełzającą, a inflacją kroczącą

Obydwa te poziomy inflacji powszechnie uznawane są za umiarkowane. Jednak w przypadku inflacji kroczącej, mamy już do czynienia z tzw. oczekiwaniami inflacyjnymi. Oznacza to, że społeczeństwo oraz przedsiębiorcy w swoich decyzjach związanymi z zakupami i produkcją, zaczynają mieć na uwadze ewentualny wzrost cen w niedalekiej przyszłości. Jest to zjawisko, które niewątpliwie dodatkowo napędza rosnący poziom inflacji.

W przypadku inflacji kroczącej, bank centralny zaczyna mieć coraz większe problemy z kontrolowaniem jej poziomu, ma ona bowiem skłonności do wymykania się spod kontroli. W przypadku przekształcenia się jej w następny rodzaj inflacji i wzrostu cen według dwucyfrowych stóp rocznie, negatywne skutki inflacji mogłyby stać się bardzo odczuwalne.[Z. Dach, B. Szopa 2004, s.181]

Wpływ inflacji kroczącej na gospodarkę

Głównym negatywnych skutkiem, towarzyszącym inflacji kroczącej są oczekiwania inflacyjne. Prowadzą one do wzrostu niepewności i niezaprzeczalnie wpływają na poczynania poszczególnych jednostek.

Inflacja jest jednym z głównych czynników wpływających na rozwój przedsiębiorstw. Stan inflacji kroczącej, będzie miał niewątpliwie negatywny wpływ, ponieważ nasilające się wahania związane ze wzrostem oczekiwań inflacyjnych, będą rzutowały na powiększanie się niepewności dotyczących podejmowania długookresowych inwestycji. Ocena ich opłacalności jest zdecydowanie łatwiejsza w warunkach niższej inflacji. [A. Misztal 2015, s.70]

Wraz ze wzrostem inflacji, wiąże się również ryzyko pojawienia efektu drugiej rundy. Efekt drugiej rundy wiąże się ze wzrostem żądań płacowych na skutek powszechnie rosnącego poziomu cen. Wzrost płac nie zawsze idzie w parze ze wzrostem wydajności pracy - rodzi to kolejną presję inflacyjną. Dlatego też, pracodawcy zmuszeni są do przeniesienia owej podwyżki płac na ceny swoich produktów. Następstwem tego jest to, że pracownicy pomimo otrzymanej podwyżki orientują się, że realnie nie zyskali nic. Konsekwencją takiego obrotu spraw jest kolejny postulat o wzrost wynagrodzenia. Mamy wtedy do czynienia z napędzającą się spiralą, która nasila zjawisko inflacji. [K. Marchewka-Bartkowiak 2011, s.2]

Poziom inflacji wpływa również na kurs waluty krajowej. Jednym z podejść do prognozowania kursów w analizie fundamentalnej, jest wykorzystanie teorii parytetu siły nabywczej. Według tej teorii, kursy walut (o płynnym kursie) determinowane są przede wszystkim różnicami w stopach inflacji. Zgodnie z podaną teorią, waluta kraju, który charakteryzuje się wysoką stopą inflacji ulegnie zmniejszeniu w stosunku do waluty kraju z niską stopą inflacji. Zatem napędzanie poziomu inflacji poprzez wzrastające oczekiwania inflacyjne, może pośrednio przyczyniać się do zmniejszenia kursu waluty. [I. Miciuła 2013, s.253]

Pomimo tego, że inflacja krocząca przekracza już pożądany poziom inflacji (wynosi on około 2%), to dopóki będzie miała ona charakter inflacji zrównoważonej oraz antycypowanej (tzn. czy społeczeństwo ma odpowiednią wiedzę na temat procesów inflacyjnych i czy potrafi dostosować swoje zachowanie rynkowe do jej rozwoju) nie będzie ona wywoływała tak negatywnych skutków społeczno-gospodarczych jak inflacja galopująca czy też hiperinflacja. Relacje cen wyłącznie w niewielkim stopniu odchylą się od normy, a nieefektywności systemu gospodarczego związane z nimi będą znikome.

Bibliografia

Autor: Patryk Pięta