Gospodarstwo rolne

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Gospodarstwo rolne
Polecane artykuły


Gospodarstwo rolne według Z. Kołoszko-Chomentowskiej i L.Sieczko to najstarsza i podstawowa jednostka wytwórcza występująca w rolnictwie. Z powodu różnych funkcji, jakie pełnią gospodarstwa rolne w gospodarce istnieje wiele definicji tego terminu.[1]

W. Ziętara w artykule "Miary wielkości gospodarstw i przedsiębiorstw rolniczych” przedstawił pojęcie gospodarstwa rolnego definiowanego przez T. Rychlika i M. Kosieradzkiego jako zespół ludzi, ziemi oraz pozostałych środków produkcji, które są niezbędne do procesu produkcyjnego, mający własne kierownictwo. Ten celowo zorganizowany zespół zajmuje się nie tylko produkcją roślinną, czy roślinną i zwierzęcą, ale także roślinną, zwierzęcą i przetwórstwem rolnym.[2] Z kolei R. Baum podaje, iż gospodarstwo rolne to zorganizowany zbiór elementów posiadający określone własności i relacje.[3]

Gospodarstwo rolne w źródłach prawa

Kodeks cywilny z 1964 roku definiuje gospodarstwo rolne jako "grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego".[4] Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 roku precyzuje definicję gospodarstwa rolnego z kodeksu cywilnego stosując kryterium obszarowe, t.j. "powierzchnia nieruchomości rolnej jest nie mniejsza niż 1 ha".[5]

Podział gospodarstw występujących w polskim rolnictwie

B. Klepacki biorąc pod uwagę funkcje jakie gospodarstwo rolne pełni dla właścicieli, siłę z jaką jest ono powiązane z rynkiem oraz jego wielkość podzielił gospodarstwa rolne funkcjonujące w polskim rolnictwie na trzy grupy:

  • Gospodarstwa drobne – nie są one traktowane przez właścicieli jako "podmiot towarowej produkcji rolnej", lecz jako miejsca, w których żyją, bądź traktują je jako lokaty kapitału.
  • Gospodarstwa intensywne – to takie, które m.in. dzięki inwestycjom oraz bardzo dobrej integracji z rynkiem rozwijają swoją produkcję i zwiększają obszar działalności.
  • Gospodarstwa wielkoobszarowe – gospodarstwa te cechuje łatwa do zmechanizowania, uproszczona produkcja na dużą skalę.[6]

Rozwój rolnictwa ekologicznego w Polsce

Ze względu na coraz większe zainteresowanie ekologiczną żywnością przez ludność zamieszkującą w Polsce, szacuje się powolny, ale systematyczny wzrost liczby gospodarstw zajmujących się rolnictwem ekologicznym. Według T. Nowogródzkiej początki rolnictwa ekologicznego w Polsce przypadają na rok 1990, w którym to odnotowano 27 zarejestrowanych gospodarstw ekologicznych (tych posiadających certyfikat oraz tych w trakcie przestawiania).[7] Jak podaje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w 2004 roku było 3760 gospodarstw ekologicznych objętych kontrolą, o łącznej powierzchni 82 730 ha, a w 2015 roku liczba tych gospodarstw wzrosła do 22 991, gdzie łączna powierzchnia wynosiła 552 356,4 ha.[8]

Bibliografia

Akty prawne:

Przypisy

  1. Kołoszko-Chomentowska Z., Sieczko L. (2014). Gospodarstwo rolne jako podmiot w gospodarce narodowej, Ekonomia i Zarządzanie, nr 1, s. 97
  2. Ziętara W.(2009). Miary wielkości gospodarstw i przedsiębiorstw rolniczych, Roczniki nauk rolniczych, s. 268
  3. Baum R. (2007). Podejście systemowe w zarządzaniu jako instrument zrównoważonego rozwoju gospodarstw rolnych, Problemy Inżynierii Rolniczej nr 2, s. 43
  4. Ustawa z 23 kwietnia 1964 r.(tekst jednolity), Kodeks cywilny, Dz. U. z 2018 r., poz. 1025, Art. 553
  5. Ustawa o kształtowaniu ustroju rolnego z dnia 11 kwietnia 2003 r. (tekst jednolity), Dz. U. z 2018 r., poz. 1405, art. 2, pkt 2
  6. Klepacki B.,(2005). Tendencje zmian w ekonomicznej i społecznej strukturze wsi. [w:] Polska wieś 2025. Wizja rozwoju, Wilkin J.(red.). IRWiR PAN, Warszawa, s. 85–89; podano za: Sadowski A., Poczta W., Szuba-Barańska E., Beba P.(2015). Modele gospodarstw rolnych w państwach Unii Europejskiej, Wieś i rolnictwo, nr 3, s. 44
  7. Nowogródzka T., Stan i perspektywy rozwoju rolnictwa ekologicznego w Polsce, Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny w Siedlcach, s. 56
  8. Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, podano za: Barłowska J., Wolanciuk A., Idec J. (2017). Rolnictwo ekologiczne w Polsce na tle Unii Europejskiej i świata, Przegląd hodowlany, nr 2, s. 1

Autor: Katarzyna Kulpaczyńska