Fundusze celowe: Różnice pomiędzy wersjami

Linia 95: Linia 95:
 
* Brzozowska K. (2010). [http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-a28d4a46-5342-46fb-b7ae-ac67608b433f/c/Brzozowska.pdf '' Bankowa obsługa państwowych funduszy celowych w Polsce''], Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 
* Brzozowska K. (2010). [http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-a28d4a46-5342-46fb-b7ae-ac67608b433f/c/Brzozowska.pdf '' Bankowa obsługa państwowych funduszy celowych w Polsce''], Zachodniopomorski Uniwersytet Technologiczny w Szczecinie
 
* Wójtowicz W. (2011). [https://books.google.pl/books?hl=pl&lr=&id=5W5SAwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA5&dq=Fundusze+celowe+jako+element+polskiego+systemu+finans%C3%B3w+publicznych&ots=lajIQXYlGM&sig=uLgqHB0gGskobnOChR_8h3N1Vsg&redir_esc=y#v=onepage&q=Fundusze%20celowe%20jako%20element%20polskiego%20systemu%20finans%C3%B3w%20publicznych&f=false ''Zarys finansów publicznych i prawa finansowego''], Wolters Kluwer Polska, Warszawa
 
* Wójtowicz W. (2011). [https://books.google.pl/books?hl=pl&lr=&id=5W5SAwAAQBAJ&oi=fnd&pg=PA5&dq=Fundusze+celowe+jako+element+polskiego+systemu+finans%C3%B3w+publicznych&ots=lajIQXYlGM&sig=uLgqHB0gGskobnOChR_8h3N1Vsg&redir_esc=y#v=onepage&q=Fundusze%20celowe%20jako%20element%20polskiego%20systemu%20finans%C3%B3w%20publicznych&f=false ''Zarys finansów publicznych i prawa finansowego''], Wolters Kluwer Polska, Warszawa
* Owsiak S. (2006). "Finanse publiczne. Teoria i praktyka.", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa  
+
* Owsiak S. (2006). ''Finanse publiczne. Teoria i praktyka'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa  
 
* ''[http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20091571240/U/D20091240Lj.pdf Ustawa z dn. 27 sierpnia 2009 r.o finansach publicznych]'', (Dz. U. 2009 Nr 157 poz. 1240).
 
* ''[http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20091571240/U/D20091240Lj.pdf Ustawa z dn. 27 sierpnia 2009 r.o finansach publicznych]'', (Dz. U. 2009 Nr 157 poz. 1240).
 +
 
[[Kategoria: Administracja publiczna]]
 
[[Kategoria: Administracja publiczna]]
 
{{a|Piotr Wyżga}}
 
{{a|Piotr Wyżga}}
 +
{{msg:law}}

Wersja z 10:37, 24 lis 2018

Fundusze celowe
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Fundusze celowe są to fundusze tworzone w celu realizacji wyodrębnionych zadań, które należą do obowiązków państwa. Środki w funduszach pochodzą z budżetu państwa i są przeznaczone wyłącznie na wyznaczony cel, który jest zapisany w ustawach tworzących konkretny fundusz.

Nowelizacja w 2009 roku ustawy o finansach publicznych zlikwidowała samorządowe fundusze celowe oraz osobowość prawną dla funduszy celowych. Powodem tych zmian była mnogość funduszy i potrzeba poprawy kontroli nad finansami publicznymi. Państwowe fundusze celowe nie posiadają organizacji prawnej. Zarządza nimi wskazany w ustawie minister lub inny organ administracji publicznej. Środki pieniężne są przechowywane na specjalnie wyodrębnionym dla funduszu rachunku bankowym. Plany finansowe każdego funduszu muszą być umieszczane w ustawie budżetowej.

Obsługą operacyjną państwowych funduszy celowych zajmuje się Bank Gospodarstwa Krajowego. (Brzozowska K., 2010, s.21).

Funkcje funduszy celowych

  • Funkcja alokacyjna – rozmieszczanie środków pieniężnych mechanizmami administracyjnymi
  • Funkcja redystrybucyjna – wprowadzają zmiany w proporcjach podziału dochodu narodowego w wyniku wykorzystania środków osób fizycznych lub podmiotów gospodarczych na rzecz funduszy
  • Funkcja mobilizacyjna – wykorzystuje instrumenty finansowe w celu zwiększenia środków publicznych
  • Funkcja racjonalizacji wydatków publicznych – zabezpieczają finansowanie wyznaczonych zadań publicznych w przypadku zmian w hierarchii celów rządzących (Piotrowska-Marczak K., 2000).

Istniejące fundusze celowe

Wśród istniejących funduszy celowych można wymienić:

  • Fundusz Ubezpieczeń Społecznych,
  • Fundusz Rozwoju Kultury Fizycznej,
  • Fundusz Modernizacji Sił Zbrojnych,
  • Fundusz Emerytur Pomostowych,
  • Fundusz Kredytu Technologicznego,
  • Fundusz Pracy,
  • Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych,
  • Fundusz Zajęć Sportowo-Rekreacyjnych dla Uczniów,
  • Fundusz Wsparcia Policji,
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
  • Fundusz Promocji Twórczości,
  • Fundusz Rekompensacyjnego,
  • Fundusz - Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców,
  • Fundusz Modernizacji Bezpieczeństwa Publicznego,
  • Fundusz Reprywatyzacji,
  • Fundusz Restrukturyzacji Przedsiębiorców,
  • Fundusz Skarbu Państwa,
  • Fundusz Nauki i Technologii Polskiej,
  • Fundusz Aktywizacji Zawodowej Skazanych oraz Rozwoju Przywięziennych Zakładów Pracy,
  • Fundusz Pomocy Postpenitencjarnej,
  • Fundusz Emerytalno-Rentowy,
  • Fundusz Prewencji i rehabilitacji,
  • Fundusz Administracyjny,
  • Fundusz Gospodarki Zasobem Geodezyjnym i Kartograficznym,
  • Fundusz Promocji Kultury,
  • Fundusz Wsparcia Straży Granicznej,
  • Fundusz Wsparcia Państwowej Straży Pożarnej,
  • Fundusz Promocji Kultury.

Porównanie instytucji budżetu i funduszu celowego

Cecha Budżet Fundusz celowy
Przedmiot finansowania ogólny ściśle określony
Okres finansowania roczny nieokreślony
Ciągłość finansowania brak zapewniona
Bezpieczeństwo finansowania zadań niskie – konkurencyjność zadań wysokie – brak konkurencyjności zadań
Arbitralność w alokacji środków istotna nieistotna
Możliwość akumulacji środków finansowych po roku finansowym nie istnieje istnieje
Zasady gospodarki finansowej sztywne elastyczne
Możliwość mobilizacji dochodów minimalne znaczne
Możliwości kontroli ze strony władz przedstawicielskich istotne ograniczone
Racjonalizacja wydatków ograniczona znaczna
Możliwość realokacji środków finansowych stosownie do zmieniających się warunków społecznych i politycznych duża mała
Możliwość nieracjonalnego wydatkowania środków w wyniku działania grup nacisku duża mała
Możliwość rozbicia gospodarki pieniężnymi środkami publicznymi mała duża

Źródło: S. Owsiak, Finanse publiczne, s. 136.

Bibliografia

Autor: Piotr Wyżga

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.