Ewidencja rozrachunków: Różnice pomiędzy wersjami

m (Infobox update)
 
(LinkTitles.)
 
Linia 18: Linia 18:
 
Przez '''rozrachunki''' rozumie się takie [[rodzaje należności|należności]] lub [[zobowiązania]], których osoby dłużnika i [[wierzyciel]]a są określone, kwota jest zaakceptowana przez obydwu kontrahentów, a termin regulacji wierzytelności został uzgodniony.
 
Przez '''rozrachunki''' rozumie się takie [[rodzaje należności|należności]] lub [[zobowiązania]], których osoby dłużnika i [[wierzyciel]]a są określone, kwota jest zaakceptowana przez obydwu kontrahentów, a termin regulacji wierzytelności został uzgodniony.
  
''Rozrachunki powstają w rezultacie dokonywanych transakcji między stronami umowy: wierzycielem i dłużnikiem. Rozrachunki są to należności lub/i zobowiązania zaakceptowane przez kontrahentów co do kwoty, a termin zapłaty został uzgodniony pomiędzy stronami lub wynika z obowiązujących przepisów.'' (E. Nowak 2002, s. 131)
+
''Rozrachunki powstają w rezultacie dokonywanych transakcji między stronami umowy: wierzycielem i dłużnikiem. Rozrachunki są to [[należności]] lub/i zobowiązania zaakceptowane przez kontrahentów co do kwoty, a termin zapłaty został uzgodniony pomiędzy stronami lub wynika z obowiązujących przepisów.'' (E. Nowak 2002, s. 131)
  
[[konto księgowe|Konto Rozrachunków]] może wykazywać dwa [[saldo|salda]] - saldo Dt należności i saldo Ct zobowiązania.
+
[[konto księgowe|Konto Rozrachunków]] może wykazywać dwa [[saldo|salda]] - [[saldo]] Dt należności i saldo Ct zobowiązania.
  
 
Według zespołu 2 [[zakładowy plan kont|zakładowego planu kont]] wyróżniamy:
 
Według zespołu 2 [[zakładowy plan kont|zakładowego planu kont]] wyróżniamy:
Linia 28: Linia 28:
 
* 220 Rozrachunki publicznoprawne
 
* 220 Rozrachunki publicznoprawne
 
* 221 Rozrachunki z tytułu podatku VAT
 
* 221 Rozrachunki z tytułu podatku VAT
* 223 Podatek VAT do rozliczenia
+
* 223 [[Podatek]] VAT do rozliczenia
 
* 225 Inne rozrachunki publicznoprawne
 
* 225 Inne rozrachunki publicznoprawne
 
* 230 Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń
 
* 230 Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń
Linia 43: Linia 43:
 
<google>ban728t</google>
 
<google>ban728t</google>
  
Należności i zobowiązania wymagają ich wykazania na kontach i w [[struktura bilansu|bilansie]] w kwocie wymaganej zapłaty, a więc łącznie z ewentualnymi odsetkami zwłoki i po aktualnym kursie. Prowadzenie ksiąg rachunkowych reguluje [[ustawa o rachunkowości]].
+
Należności i zobowiązania wymagają ich wykazania na kontach i w [[struktura bilansu|bilansie]] w kwocie wymaganej zapłaty, a więc łącznie z ewentualnymi odsetkami zwłoki i po aktualnym kursie. [[Prowadzenie ksiąg rachunkowych]] reguluje [[ustawa o rachunkowości]].
  
''Jednostka powinna posiadać dokumentację, która ukazuje przyjętą politykę rachunkowości opisaną w języku polskim. Księgi rachunkowe muszą zawierać zakładowy plan kont.'' (Ustawa o rachunkowości, s. 8, art. 10)
+
''Jednostka powinna posiadać dokumentację, która ukazuje przyjętą politykę rachunkowości opisaną w języku polskim. [[Księgi rachunkowe]] muszą zawierać zakładowy [[plan]] kont.'' ([[Ustawa]] o rachunkowości, s. 8, art. 10)
  
 
==Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami==
 
==Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami==
Na koncie 200 i 201 ujmuje się należności i zobowiązania za sprzedane lub zakupione [[produkt|produkty]], [[towar|towary]], [[usługa|usługi]] i materiały. Na tym koncie ujmuje się również [[reklamacja|reklamacje]], [[odszkodowanie|odszkodowania]], naliczone lub należne [[odsetki]], naliczone lub należne zaliczki.
+
Na koncie 200 i 201 ujmuje się należności i zobowiązania za sprzedane lub zakupione [[produkt|produkty]], [[towar|towary]], [[usługa|usługi]] i [[materiały]]. Na tym koncie ujmuje się również [[reklamacja|reklamacje]], [[odszkodowanie|odszkodowania]], naliczone lub należne [[odsetki]], naliczone lub należne zaliczki.
 
W ramach konta syntetycznego można wyodrębnić następujące konta analityczne:  
 
W ramach konta syntetycznego można wyodrębnić następujące konta analityczne:  
 
* rozrachunki z odbiorcami krajowymi
 
* rozrachunki z odbiorcami krajowymi
Linia 59: Linia 59:
 
Do rozrachunków publicznoprawnych zalicza się rozrachunki z urzędem skarbowym, urzędem celnym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i inne rozrachunki, w zakresie których obowiązują [[system podatkowy|przepisy ordynacji podatkowej]]. W związku z mnogością tytułów rozrachunków, celowe może być prowadzenie następujących kont:
 
Do rozrachunków publicznoprawnych zalicza się rozrachunki z urzędem skarbowym, urzędem celnym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i inne rozrachunki, w zakresie których obowiązują [[system podatkowy|przepisy ordynacji podatkowej]]. W związku z mnogością tytułów rozrachunków, celowe może być prowadzenie następujących kont:
 
# Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu:
 
# Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu:
#* [[podatek|podatki]] od towarów i usług ([[podatek VAT|VAT]])
+
#* [[podatek|podatki]] od [[towarów]] i usług ([[podatek VAT|VAT]])
 
#* pozostałe rozrachunki publicznoprawne
 
#* pozostałe rozrachunki publicznoprawne
 
#* [[podatek akcyzowy|podatku akcyzowego]]
 
#* [[podatek akcyzowy|podatku akcyzowego]]
Linia 78: Linia 78:
 
* "[[podatek VAT - należny|Należny VAT]]"
 
* "[[podatek VAT - należny|Należny VAT]]"
  
Na koncie "Naliczony VAT" gromadzi się VAT naliczony (stanowiący należność od urzędu skarbowego) w fakturach dostawców. Na koniec miesiąca konto to wykazuje saldo Dt.
+
Na koncie "Naliczony VAT" gromadzi się VAT naliczony (stanowiący należność od urzędu skarbowego) w fakturach dostawców. Na koniec miesiąca [[konto]] to wykazuje saldo Dt.
  
Na koncie "Należny VAT"ujmuje się VAT należny urzędowi skarbowemu z tytułu podatku policzonego w fakturach przy sprzedaży. Na koniec miesiąca konto wykazuje saldo Ct stanowiące zobowiązanie wobec urzędu skarbowego.
+
Na koncie "Należny VAT"ujmuje się VAT należny urzędowi skarbowemu z tytułu podatku policzonego w fakturach przy sprzedaży. Na koniec miesiąca konto wykazuje saldo Ct stanowiące [[zobowiązanie]] wobec urzędu skarbowego.
  
Kompensata należności od US ze zobowiązaniami wobec US z tytułu Vat polega na przeniesieniu salda konta "Naliczony VAT" (Ct) na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Dt) oraz salda konta "Należny VAT" (Dt) również na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Ct). W ten sposób całokształt rozrachunków z urzędem skarbowym będzie wykazany na jednym koncie.  
+
[[Kompensata]] należności od US ze zobowiązaniami wobec US z tytułu Vat polega na przeniesieniu salda konta "Naliczony VAT" (Ct) na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Dt) oraz salda konta "Należny VAT" (Dt) również na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Ct). W ten sposób całokształt rozrachunków z urzędem skarbowym będzie wykazany na jednym koncie.  
  
 
==Rozrachunki z pracownikami==
 
==Rozrachunki z pracownikami==
 
Rozrachunki z pracownikami to głównie wypłata wynagrodzeń. Do ewidencji tych rozrachunków służy konto: Rozrachunki z tytuły wynagrodzeń. Na tym koncie księguję się:
 
Rozrachunki z pracownikami to głównie wypłata wynagrodzeń. Do ewidencji tych rozrachunków służy konto: Rozrachunki z tytuły wynagrodzeń. Na tym koncie księguję się:
 
* strona Wn: wypłata wynagrodzenia pieniężnego
 
* strona Wn: wypłata wynagrodzenia pieniężnego
* strona Ma: należne wynagrodzenie brutto
+
* strona Ma: należne [[wynagrodzenie]] [[brutto]]
 
Do ewidencji wynagrodzeń używa się również konta: Rozliczenie wynagrodzeń.
 
Do ewidencji wynagrodzeń używa się również konta: Rozliczenie wynagrodzeń.
  
Inne rozrachunki z pracownikami, jak np.: świadczenia finansowe, koszty podróży służbowych wykazuje się na koncie: Pozostałe rozrachunki z pracownikami.
+
Inne rozrachunki z pracownikami, jak np.: świadczenia finansowe, [[koszty]] podróży służbowych wykazuje się na koncie: Pozostałe rozrachunki z pracownikami.
  
 
==Należności dochodzone w drodze sądowej==
 
==Należności dochodzone w drodze sądowej==
  
W momencie kiedy roszczenie staje się sporne czyli wierzytelność nie jest akceptowana przez dłużnika wskazanego przez wierzyciela, jest ona dochodzona w sądzie. Bez względu na przyczynę skierowania [[dochodzenie roszczeń|roszczenia]] lub należności do sądu ujmuje się je bieżąco na koncie " Należności dochodzone na drodze sądowej"
+
W momencie kiedy [[roszczenie]] staje się sporne czyli [[wierzytelność]] nie jest akceptowana przez dłużnika wskazanego przez wierzyciela, jest ona dochodzona w sądzie. Bez względu na przyczynę skierowania [[dochodzenie roszczeń|roszczenia]] lub należności do sądu ujmuje się je bieżąco na koncie " Należności dochodzone na drodze sądowej"
  
 
==Odpisy aktualizujące należności==
 
==Odpisy aktualizujące należności==
Linia 110: Linia 110:
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
* Matuszewicz J. (2001) ''Rachunkowość od podstaw, Ewidencja środków pieniężnych, kredytów i pożyczek oraz rozrachunków'', GRUPA FINANS - SERVIS, Warszawa
+
* Matuszewicz J. (2001) ''[[Rachunkowość]] od podstaw, Ewidencja środków pieniężnych, kredytów i pożyczek oraz rozrachunków'', GRUPA FINANS - SERVIS, Warszawa
* Nowak E. (2002) ''Rachunkowość kurs podstawowy'', PWE, Warszawa
+
* Nowak E. (2002) ''Rachunkowość [[kurs]] podstawowy'', PWE, Warszawa
 
* [http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19941210591/U/D19940591Lj.pdf ''Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994''] Dz.U. 1994 Nr 121 poz. 591
 
* [http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19941210591/U/D19940591Lj.pdf ''Ustawa o rachunkowości z dnia 29 września 1994''] Dz.U. 1994 Nr 121 poz. 591
 
* Wszelaki A. (2014) [https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/97152?id=97152 ''Transformacja polskich rozwiązań prawnych dotyczących rozrachunków na tle rozwoju rachunkowości międzynarodowej - wybrane problemy''] "Studia Ekonomiczne / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach"
 
* Wszelaki A. (2014) [https://www.sbc.org.pl/dlibra/show-content/publication/edition/97152?id=97152 ''Transformacja polskich rozwiązań prawnych dotyczących rozrachunków na tle rozwoju rachunkowości międzynarodowej - wybrane problemy''] "Studia Ekonomiczne / Uniwersytet Ekonomiczny w Katowicach"

Aktualna wersja na dzień 20:48, 19 maj 2020

Ewidencja rozrachunków
Polecane artykuły


Przez rozrachunki rozumie się takie należności lub zobowiązania, których osoby dłużnika i wierzyciela są określone, kwota jest zaakceptowana przez obydwu kontrahentów, a termin regulacji wierzytelności został uzgodniony.

Rozrachunki powstają w rezultacie dokonywanych transakcji między stronami umowy: wierzycielem i dłużnikiem. Rozrachunki są to należności lub/i zobowiązania zaakceptowane przez kontrahentów co do kwoty, a termin zapłaty został uzgodniony pomiędzy stronami lub wynika z obowiązujących przepisów. (E. Nowak 2002, s. 131)

Konto Rozrachunków może wykazywać dwa salda - saldo Dt należności i saldo Ct zobowiązania.

Według zespołu 2 zakładowego planu kont wyróżniamy:

  • 200 Rozrachunki z odbiorcami
  • 201 Rozrachunki z dostawcami
  • 214 Zobowiązania wekslowe
  • 220 Rozrachunki publicznoprawne
  • 221 Rozrachunki z tytułu podatku VAT
  • 223 Podatek VAT do rozliczenia
  • 225 Inne rozrachunki publicznoprawne
  • 230 Rozrachunki z tytułu wynagrodzeń
  • 231 Należności z tytułu niedoborów i szkód
  • 234 Pozostałe rozrachunki z pracownikami
  • 240 Pozostałe rozrachunki
  • 242 Rozliczenie niedoborów i szkód
  • 243 Rozliczenie nadwyżek
  • 244 Należności dochodzone na drodze sądowej
  • 250 Należne wpłaty na poczet kapitału
  • 290 Odpisy aktualizujące rozrachunki
  • 291 Zobowiązania warunkowe

Należności i zobowiązania wymagają ich wykazania na kontach i w bilansie w kwocie wymaganej zapłaty, a więc łącznie z ewentualnymi odsetkami zwłoki i po aktualnym kursie. Prowadzenie ksiąg rachunkowych reguluje ustawa o rachunkowości.

Jednostka powinna posiadać dokumentację, która ukazuje przyjętą politykę rachunkowości opisaną w języku polskim. Księgi rachunkowe muszą zawierać zakładowy plan kont. (Ustawa o rachunkowości, s. 8, art. 10)

Rozrachunki z odbiorcami i dostawcami

Na koncie 200 i 201 ujmuje się należności i zobowiązania za sprzedane lub zakupione produkty, towary, usługi i materiały. Na tym koncie ujmuje się również reklamacje, odszkodowania, naliczone lub należne odsetki, naliczone lub należne zaliczki. W ramach konta syntetycznego można wyodrębnić następujące konta analityczne:

  • rozrachunki z odbiorcami krajowymi
  • rozrachunki z odbiorcami zagranicznymi
  • rozrachunki z dostawcami krajowymi
  • rozrachunki z dostawcami zagranicznymi
  • zaliczki na poczet dostaw

Rozrachunki publicznoprawne

Do rozrachunków publicznoprawnych zalicza się rozrachunki z urzędem skarbowym, urzędem celnym, Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) i inne rozrachunki, w zakresie których obowiązują przepisy ordynacji podatkowej. W związku z mnogością tytułów rozrachunków, celowe może być prowadzenie następujących kont:

  1. Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu:
  2. Rozrachunki z urzędem celnym,
  3. Rozrachunki z Zakładem Ubezpieczeń Społecznych (ZUS)
  4. Pozostałe rozrachunki publicznoprawne

Rozrachunki z tytułu podatku VAT

VAT (Value Added Tax) jest podatkiem obciążającym w ostatecznym rachunku konsumpcję w kraju.

Stosuje się następujące konta syntetyczne:

Na koncie "Naliczony VAT" gromadzi się VAT naliczony (stanowiący należność od urzędu skarbowego) w fakturach dostawców. Na koniec miesiąca konto to wykazuje saldo Dt.

Na koncie "Należny VAT"ujmuje się VAT należny urzędowi skarbowemu z tytułu podatku policzonego w fakturach przy sprzedaży. Na koniec miesiąca konto wykazuje saldo Ct stanowiące zobowiązanie wobec urzędu skarbowego.

Kompensata należności od US ze zobowiązaniami wobec US z tytułu Vat polega na przeniesieniu salda konta "Naliczony VAT" (Ct) na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Dt) oraz salda konta "Należny VAT" (Dt) również na konto "Rozrachunki z tytułu VAT" (Ct). W ten sposób całokształt rozrachunków z urzędem skarbowym będzie wykazany na jednym koncie.

Rozrachunki z pracownikami

Rozrachunki z pracownikami to głównie wypłata wynagrodzeń. Do ewidencji tych rozrachunków służy konto: Rozrachunki z tytuły wynagrodzeń. Na tym koncie księguję się:

Do ewidencji wynagrodzeń używa się również konta: Rozliczenie wynagrodzeń.

Inne rozrachunki z pracownikami, jak np.: świadczenia finansowe, koszty podróży służbowych wykazuje się na koncie: Pozostałe rozrachunki z pracownikami.

Należności dochodzone w drodze sądowej

W momencie kiedy roszczenie staje się sporne czyli wierzytelność nie jest akceptowana przez dłużnika wskazanego przez wierzyciela, jest ona dochodzona w sądzie. Bez względu na przyczynę skierowania roszczenia lub należności do sądu ujmuje się je bieżąco na koncie " Należności dochodzone na drodze sądowej"

Odpisy aktualizujące należności

Przeważnie adresowany do należności od ściśle określonych kontrahentów. Ujmowane są na oddzielnym koncie (jest to przykład konta pionowego), gdyż przewidywanie niepełnej zapłaty należności nie może powodować rezygnacji z części wierzytelności.

Należności aktualizuje się poprzez analizę stopnia prawdopodobieństwa ich zapłaty w odniesieniu do:

  • należności od dłużników w stanie likwidacji lub upadłości - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem
  • należności od dłużników w przypadku oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości – w pełnej wysokości należności
  • należności kwestionowanych przez dłużników oraz z których zapłatą zalegają - do wysokości należności nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem
  • należności stanowiących równowartość kwot podwyższających należności, w stosunku do których uprzednio dokonano odpisu aktualizującego – w wysokości
tych kwot
  • należności przeterminowanych lub nieprzeterminowanych o znacznej szansie nieściągalności - w wysokości wiarygodnie oszacowanej kwoty odpisu

(A. Wszelaki 2014, s. 10-11)

Bibliografia

Autor: Agata Swacha, Monika Sulik

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.