Dane osobowe

Dane osobowe
Pojęcie nadrzędne
Pojęcia związane
Metody i techniki

Dane osobowe- są to informacje umożliwiające zidentyfikowanie konkretnej osoby fizycznej. (D. Fleszer 2008, s. 51) Art. 6 Ustawy o ochronie danych osobowych określa:

 "Osobą możliwą do zidentyfikowania jest osoba, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne."

Dane osobowe w stosunkach cywilnoprawnych

W stosunkach cywilnoprawnych istotne jest zindywidualizowanie człowieka, by następnie było możliwe zidentyfikowanie osób będących podmiotami prawa. Każdy człowiek musi mieć swoje oznaczenie, jest on jednostką zindywidualizowaną dzięki stosunkom rodzinnym, pochodzeniu, a także pozostawaniu w związku małżeńskim.

Dane osobowe pozwalające na identyfikacje człowieka to:

  • nazwisko,
  • imiona,
  • data i miejsce urodzenia,
  • imiona rodziców oraz nazwisko rodowe matki,
  • nazwisko ojca sprzed małżeństwa (w przypadku przybrania nazwiska żony). (Z. Szczurek 2012, s. 47)

W pewnych przypadkach istnieje możliwość zmiany nazwiska na drodze postępowania sądowego. Występuje to na wniosek osoby zainteresowanej zgodnie z przepisami ustawy o zmianie imion i nazwisk. Powodem takiej zmiany może być posiadanie imienia lub nazwiska ośmieszającego, niepolskiego, czy posiadającego imienną formę. Art. 3 Ustawy o zmianie imion i nazwisk podaje natomiast ograniczenia odnośnie zmiany nazwiska:

 "Wniosek o zmianę nazwiska nie podlega uwzględnieniu, gdy wnioskodawca ubiega się o zmianę nazwiska na nazwisko historyczne, wsławione na polu kultury i nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że posiada członków rodziny o tym nazwisku lub jest powszechnie znany pod tym nazwiskiem."

Według polskiego prawa przewiduje się również rejestrację zdarzeń dotyczących stanu cywilnego osoby fizycznej jak urodzenie, zgon, małżeństwo, rozwód itp. Odbywa się ona poprzez wpisy w aktach stanu cywilnego, gdzie zapisywana jest ludność całego kraju.

Przetwarzanie a ochrona danych osobowych

Organem dbającym o ochronę danych osobowych jest Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych określa szczegółowe przepisy dotyczące ochrony danych osobowych, ich przetwarzania, oraz przepisy regulujące w jakich przypadkach dozwolone jest przetwarzanie danych osobowych. Zgodnie z art 23 Ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:

 "Art. 23. 1. Przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy:
  1. osoba, której dane dotyczą, wyrazi na to zgodę, chyba że chodzi o usunięcie dotyczących jej danych;
  2. jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa;
  3. jest to konieczne do realizacji umowy, gdy osoba, której dane dotyczą, jest jej stroną lub gdy jest to niezbędne do podjęcia działań przed zawarciem umowy na żądanie osoby, której dane dotyczą;
  4. jest niezbędne do wykonania określonych prawem zadań realizowanych dla dobra publicznego;
  5. jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą."

Ponadto prawo umożliwia wykorzystanie danych osobowych, na które wyrażono zgodę, również w przyszłości, pod warunkiem, że cel ich przetwarzania nie uległ zmianie. (Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych)

Istnieją również informacje, których nie obejmuje prawo do przetwarzania danych. Określa je art. 27 Ustawy o ochronie danych osobowych:

 "Zabrania się przetwarzania danych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową, jak również danych o stanie zdrowia, kodzie genetycznym, nałogach lub życiu seksualnym oraz danych dotyczących skazań, orzeczeń o ukaraniu i mandatów karnych, a także innych orzeczeń wydanych w postępowaniu sądowym lub administracyjnym."

Bibliografia

Autor: Bartłomiej Piróg, Marta Noworyta

Uwaga.png

Treść tego artykułu została oparta na aktach prawnych.

Zwróć uwagę, że niektóre akty prawne mogły ulec zmianie od czasu publikacji tego tekstu.