Audytor: Różnice pomiędzy wersjami

m (Warunki uzyskania tytułu biegłego rewidenta)
m (Infobox update)
(Nie pokazano 6 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
'''Audytor''' to osoba lub [[firma]] uprawniona do przeprowadzenia audytów. W zależności od rodzaju audytu- zakres obowiązków audytora się zmienia.
+
{{infobox4
 +
|list1=
 +
<ul>
 +
<li>[[Biegły rewident]]</li>
 +
<li>[[Główny księgowy]]</li>
 +
<li>[[Zarządca nieruchomości]]</li>
 +
<li>[[Badanie sprawozdania finansowego]]</li>
 +
<li>[[Tajemnica bankowa]]</li>
 +
<li>[[Doradztwo podatkowe]]</li>
 +
<li>[[Doradca podatkowy]]</li>
 +
<li>[[Aktuariusz]]</li>
 +
<li>[[Radca prawny]]</li>
 +
</ul>
 +
}}
 +
 
 +
 
 +
'''Audytor''' (alternatywnie '''auditor''') to osoba lub [[firma]] uprawniona do przeprowadzenia audytów. W zależności od rodzaju audytu- zakres obowiązków audytora się zmienia.
 
Poniższa definicja przybliża dokładniej pojęcie audytora- [[biegły rewident|biegłego rewidenta]]. Definicja biegłego rewidenta określona jest w [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090770649 Ustawie z dnia 7.05.2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym].
 
Poniższa definicja przybliża dokładniej pojęcie audytora- [[biegły rewident|biegłego rewidenta]]. Definicja biegłego rewidenta określona jest w [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20090770649 Ustawie z dnia 7.05.2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym].
  
 
Zawód biegłego rewidenta polega na wykonywaniu czynności rewizji finansowej, którą rozumie się jako badanie, przeglądy [[sprawozdanie finansowe|sprawozdań finansowych]] lub inne [[usługa|usługi]] poświadczające, o których mowa w odrębnych przepisach lub standardach rewizji finansowej.
 
Zawód biegłego rewidenta polega na wykonywaniu czynności rewizji finansowej, którą rozumie się jako badanie, przeglądy [[sprawozdanie finansowe|sprawozdań finansowych]] lub inne [[usługa|usługi]] poświadczające, o których mowa w odrębnych przepisach lub standardach rewizji finansowej.
  
== Warunki uzyskania tytułu biegłego rewidenta ==
+
==Rys historyczny==
 +
 
 +
Krótki rys historyczny (K.Winiarska 2017, s. 19):
 +
XIII-XIV wiek - audytor publicznie odczytuje konta, wydaje o nich opinie
 +
* 1494-1850 - audytor wykrywa oszustwa
 +
* 1850-1905 - audytor wykrywa oszustwa oraz popełnione błędy
 +
* 1905-1933 - audytor wydaje opinie na temat ważności sprawozdań, wykrywa błędy, oszustwa
 +
* 1940-1990 - audytor opiniuje prawdziwość i regularność [sprawozdanie finansowe|sprawozdań finansowych]
 +
* 1998-2002 - audytor opiniuje prawdziwość rocznych sprawozdań finansowych, weryfikuje systemy kontroli, zapobiega błędom
 +
* 2002-2005 - obiektywna i niezależna ocena funkcjonowania gospodarki finansowej (legalność, celowość, rzetelność, jawność, przejrzystość)
 +
* 2006-... - audytor bada [system zarządzania|system zarządzania] i kontroli, prowadzi czynności doradcze
  
Biegły rewident może wykonywać zawód jako:
+
# [[osoba fizyczna]] prowadząca działalność we własnym imieniu i na własny rachunek,
 
# wspólnik podmiotu uprawnionego do [[Badanie sprawozdania finansowego|badania sprawozdań finansowych]],
 
# osoba pozostająca w stosunku pracy z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych,
 
# osoba niepozostająca w [[stosunek pracy|stosunku pracy]] i nieprowadząca działalności we własnym imieniu i na własny rachunek, pod warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych.
 
 
<google>ban728t</google>
 
<google>ban728t</google>
W przypadkach punktów 2-4, biegły rewident wykonuje zawód w imieniu podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych.
+
 +
 
 +
==Rodzaje audytu==
 +
 
 +
Wyróżniamy dwa rodzaje[audyt|audytu], czynnikiem warunkującym jest rodzaj podmiotu prowadzącego audyt (T. Kiziukiewicz, s. 15)
 +
* zewnętrzny - przeprowadzany niezależnie od kierownictwa, zlecony instytucji zewnętrznej w celu zbadania sytuacji, głównie finansowej (Najwyższa Izba Kontroli, Regionalna Izba Obrachunkowa, firma audytorska)
 +
*[[audyt wewnętrzny|wewnętrzny]]- przeprowadzany przez własną jednostkę, komórkę
 +
 
 +
Audyt podejmuje działalność niezależną, obiektywną, zapewniającą, doradczą. Jego celem jest podniesienie [[wartość|wartości]], a także ulepszenie [działalność operacyjna|działalności operacyjnej] przedsiębiorstwa. Systematycznie i w sposób zdyscyplinowany ocenia, doskonali skuteczność procesów zarządzania ryzykiem, kontroli. (K. Winiarska 2017, s. 19)
 +
 
 +
==Formy audytu==
 +
 
 +
W Polsce wyróżnia się następujące formy audytu (K. Winiarska 2017, s. 32):
 +
* operacyjny - badanie oszczędności, efektywności zarządzania, wydajności, skuteczności systemów i ich jednostek
 +
* informatyczny - dostarczanie kierownictwu niezależnych i obiektywnych ocen na temat wdrożonych systemów informatycznych, obejmuje dane, aplikacje, technologie, sprzęt i ludzi
 +
* finansowy - ocena sprawozdań finansowych, wydanie opinii na temat wiarygodności danych dokumentów, ocena zgodności sprawozdania z dokumentami źródłowymi.
 +
 
 +
==Różnice między audytem zewnętrznym a wewnętrznym==
 +
 
 +
Audyt zewnętrzny (T, Kiziukiewicz 2013, s. 16):
 +
* cel audytu - dla podmiotów zewnętrznych zainteresowanych sytuacją danego przedsiębiorstwa
 +
* zakres audytu - finansowe aspekty
 +
* okres badania -zdarzenia zaistniałe, informacje z sprawozdania finansowego
 +
* częstotliwość badań - raz do roku
 +
* znajomość jednostki - poznanie bezpośrednio przed badaniem lub w trakcie realizacji zadania
 +
 
 +
Audyt wewnętrzny (T, Kiziukiewicz 2013, s. 16):
 +
* cel audytu - wniesienie wartości dodanej do jednostki
 +
* zakres audytu - aspekty finansowe i niefinansowe
 +
* okres badania - stan obecny, ex post rzadko
 +
* częstotliwość badania - według planu, przez cały rok
 +
 
 +
Elementy określające charakter prac audytora (K.Winiarska 2017, s. 27):
 +
* działalność niezależna i obiektywna
 +
* działalność weryfikacyjna
 +
* działalność doradcza i prewencyjna
 +
* działalność systematyczna
 +
* działalność zorientowana na ryzyko
 +
* działalność ukierunkowana na badanie procesów.
 +
 
 +
==Wybór audytora==
 +
 
 +
W każdej jednostce do wyboru audytora oddelegowane są określone podmioty (W. Próchnicki 2016, s. 4):
 +
* właściciel - w [[Działalność gospodarcza|działalności gospodarczej]] prowadzonej przez [[osoba fizyczna|osobę fizyczną]]
 +
* wspólnicy - w [[Spółka cywilna|spółkach cywilnych]], [[Spółka jawna|jawnych]],[[Spółka partnerska|partnerskich]], [[Spółka komandytowa|komandytowych]]
 +
* walne zgromadzenie - w [[Spółka komandytowo-akcyjna|spółkach komandytowo-akcyjnych]]
 +
* zwyczajne walne zgromadzenie akcjonariuszy - w [[Spółka akcyjna|spółkach akcyjnych]]
 +
* zwyczajne zgromadzenie wspólników - w [[spółka z o.o.|spółkach z o.o.]]
 +
* rada pracownicza lub w przypadku braku organ założycielski - w przedsiębiorstwach państwowych
 +
* walne zgromadzenie - w spółdzielniach.
 +
 
 +
==Dokonanie oceny==
 +
Ocena przez audytora systemów zarządzania i kontroli skupia się na (K. Winiarska 2017, s. 30)
 +
* zgodności prowadzonej działalności z prawem oraz określonymi procedurami przedsiębiorstwa,
 +
* efektywności i gospodarności decyzji
 +
* wiarygodności sprawozdania finansowego i sprawozdania [budżet|budżetu].
 +
 
 +
==Cechy audytora i biegłego rewidenta==
 +
Cechy audytora wewnętrznego w Polsce (K. Sawicki 2011, s. 367 - 368):
 +
* rodzaj czynności - czynności audytowe wykonywane są zgodnie z założeniami planu rocznego,
 +
* odbiorca wykonanych usług/prac - osoba/jednostka, która zatrudniła audytora
 +
* zakres przedmiotowy usług lub czynności - wszystkie obszary działalności łącznie z działalnością doradczą
 +
* obowiązek przestrzegania podstawowych zasad i standardów- kodeks etyki audytora wewnętrznego, prawa takie jak uczciwości, poufności, kompetencji, obiektywizmu, międzynarodowe standardy profesjonalnej praktyki audytu wewnętrznego
 +
* sposób wykonywania zawodu - umowa o pracę zawarta z jednostką zatrudniającą,  
 +
* forma prezentacji wyniku audytu/badania sprawozdania finansowego - sprawozdanie z wykonanego audytu
 +
* ochrona prawna tytułu - brak
 +
* nadzór - podległy bezpośrednio osobie zatrudniającej
 +
 
 +
Cechy biegłego rewidenta (K. Sawicki 2011, s. 367 - 368):
 +
* rodzaj czynności - czynności rewizyjne dokonywane okresowo
 +
* odbiorca wykonanych usług/prac - jednostka zlecająca odpłatne wykonanie usługi/pracy
 +
* zakres przedmiotowy usług lub czynności - wykonywanie czynności rewizji finansowej również świadczenia uwzględnione w art. 48 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach
 +
* obowiązek przestrzegania podstawowych zasad i standardów - etyka zawodowa [[biegły rewident|biegłych rewidentów]] łącznie z zasadami uczciwości, należytej staranności, obiektywizmu, zachowania tajemnicy,
 +
* sposób wykonywania zawodu:
 +
# osoba fizyczna prowadząca działalność we własnym imieniu i na własny rachunek
 +
# wspólnik podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych,
 +
# osoba pozostająca w stosunku pracy z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych
 +
# osoba niepozostająca w stosunku pracy i nieprowadząca działalności we własnym imieniu
 +
i na własny warunek pod warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych
 +
* forma prezentacji wyniku audytu/badania sprawozdania finansowego - opinia niezależnego biegłego rewidenta wraz z raportem; może być ona negatywna, z zastrzeżeniami bądź bez zastrzeżeń
 +
* ochrona prawna tytułu- podlega ochronie
 +
* nadzór - podległy Komisji Nadzoru Audytowego oraz Krajowej Komisji Nadzoru
 +
 
 +
==Praktyka zawodowa==
  
Do rejestru biegłych rewidentów może być wpisana osoba fizyczna, która spełnia następujące warunki:  
+
Odbycie praktyki zawodowej (K. Sawicki 2011, s. 368):
{{#ev:youtube|NuHPmSyGtvo|480|right|Audyt wewnętrzny (Sławomir Wawak)|frame}}
+
Praktyka zawodowa zostaje zaliczona, jeżeli wykonywana czynność jest udokumentowana przez kierownika jednostki, a wymiar czasowy nie jest mniejszy niż 1/2 etatu. Istotne jest aby owa czynność była związana z przeprowadzaniem audytu wewnętrznego pod nadzorem, realizacją kontroli skarbowych (np. certyfikacja, wydawanie deklaracji zamknięcia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej), nadzorem lub wykonywaniem czynności kontrolnych, o których mowa w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli.
# korzysta z pełni praw publicznych oraz ma pełną [[zdolność do czynności prawnych]];
 
# ma nieposzlakowaną opinię i swoim dotychczasowym postępowaniem daje [[Rękojmia|rękojmię]] prawidłowego wykonywania zawodu biegłego rewidenta;
 
# nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślnie popełnione przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;
 
# ukończyła studia wyższe w Rzeczypospolitej Polskiej lub zagraniczne studia wyższe uznawane w Rzeczypospolitej Polskiej za równorzędne i włada językiem polskim w mowie i piśmie;
 
# odbyła roczną praktykę w zakresie rachunkowości w państwie [[Unia Europejska|Unii Europejskiej]] oraz co najmniej dwuletnią aplikację pod kierunkiem biegłego rewidenta, mającą na celu praktyczne przygotowanie do samodzielnego wykonywania zawodu, przy czym spełnienie tych warunków zostało stwierdzone przez Komisję Egzaminacyjną, zwaną dalej "Komisją";
 
# złożyła przed Komisją z wynikiem pozytywnym egzaminy dla kandydatów na biegłego rewidenta z wiedzy, o której mowa w art. 9 ust. 1 i 2;
 
# złożyła przed Komisją z wynikiem pozytywnym końcowy ustny egzamin dyplomowy sprawdzający wiedzę zdobytą w trakcie aplikacji;
 
# złożyła ślubowanie przed prezesem Krajowej Rady Biegłych Rewidentów lub innym upoważnionym członkiem Krajowej Rady Biegłych Rewidentów.
 
  
Do rejestru może być wpisana również osoba fizyczna, która posiada uprawnienia do wykonywania zawodu biegłego rewidenta, uzyskane w innym państwie Unii Europejskiej, po złożeniu z wynikiem pozytywnym, przed Komisją, egzaminu w języku polskim z prawa gospodarczego, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności rewizyjnych, obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej. Do rejestru może być wpisana także, na zasadzie wzajemności, osoba fizyczna, która posiada uprawnienia do wykonywania zawodu biegłego rewidenta, uzyskane w państwie trzecim, jeżeli spełnia wymagania w zakresie kwalifikacji zawodowych zgodne z warunkami określonymi w [[ustawa|ustawie]] lub równoważne oraz złoży z wynikiem pozytywnym, przed Komisją, egzamin w języku polskim z prawa gospodarczego, w zakresie niezbędnym do wykonywania czynności rewizyjnych, obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej.
+
==Wymagania==
  
== Obowiązki biegłego rewidenta ==
+
Zgodnie z artykułem 286 ustawy o finansach publicznych, wymaga się, by audytor wewnętrzny:
 +
# posiadał obywatelstwo państwa należącego do Unii Europejskiej lub innego państwa, których obywatel na podstawie stosownych umów może podjąć pracę na terytorium RP
 +
# posiadał pełną zdolność do czynności prawnych a także w pełni korzystał z wszelkich praw publicznych
 +
# nie był karany za umyślne przestępstwo, również za przestępstwo skarbowe
 +
# posiadał wyższe wykształcenie,
 +
# posiadał następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego:
 +
* jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants ([[ACCA]]), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub
 +
* w latach 2003-2006 zdał egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez [Minister Finansów|Ministra Finansów] lub uprawnienia biegłego rewidenta, lub posiadał dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i legitymował się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostkę organizacyjną, która posiadała prawo do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub prawnych.
  
Do obowiązków biegłego rewidenta należą:
+
Kandydat na biegłego rewidenta przystępuje do egzaminu ustnego po (W. Próchnicki 2016, s. 4):
# postępowanie zgodnie ze złożonym ślubowaniem;
+
* odbyciu rocznej praktyki w zakresie rachunkowości stwierdzonej przez komisję
# stałe podnoszenie kwalifikacji zawodowych, w tym odbycie obligatoryjnego doskonalenia zawodowego;
+
* zdaniu z wynikiem pozytywnym egzaminów pisemnych z 10 tematów, z uwzględnieniem posiadania wiedzy niezbędnej do rewizji finansowej obejmującej 11 zagadnień, w tym 7 z przepisów prawa (podatkowego, cywilnego, spółek handlowych i ładu korporacyjnego, pracy i ubezpieczeń społecznych itp.)
# przestrzeganie standardów rewizji finansowej, zasad niezależności oraz etyki zawodowej;
+
* odbyciu co najmniej dwuletniej aplikacji pod kierunkiem biegłego rewidenta, stwierdzonej przez Komisję egzaminacyjną
# regularne opłacanie składki członkowskiej;
 
# przestrzeganie uchwał organów Krajowej Izby Biegłych Rewidentów w zakresie, w jakim dotyczą one biegłych rewidentów.
 
  
== Egzaminy dla kandydatów na biegłego rewidenta ==
+
==Egzaminy dla kandydatów na biegłego rewidenta==
  
 
Egzaminy dla kandydatów starających się o tytuł biegłego rewidenta obejmują 10 tematów egzaminacyjnych z zakresu:
 
Egzaminy dla kandydatów starających się o tytuł biegłego rewidenta obejmują 10 tematów egzaminacyjnych z zakresu:
Linia 50: Linia 152:
 
# wymogów prawnych dotyczących badania sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentów i podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.
 
# wymogów prawnych dotyczących badania sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentów i podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.
  
W trakcie egzaminów sprawdza się także wiedzę niezbędną dla rewizji finansowej z zakresu: prawa spółek i ładu korporacyjnego, prawa o postępowaniu upadłościowym i naprawczym, prawa podatkowego, prawa cywilnego, [[prawo pracy|prawa pracy]] i [[ubezpieczenia społeczne|ubezpieczeń społecznych]], prawa bankowego, prawa ubezpieczeniowego, technologii informacyjnych i systemów komputerowych, [[mikroekonomia|mikroekonomii]] i [[makroekonomia|makroekonomii]], matematyki i [[statystyka|statystyki]], oraz podstawowych zasad zarządzania finansowego w jednostkach gospodarczych.
+
==Odpowiedzialność dyscyplinarna==
 
 
Kolejnym etapem jest przystąpienie do ustnego egzaminu dyplomowego przeprowadzanego przez Komisję po spełnieniu następujących warunków:
 
# odbycie rocznej praktyki w zakresie rachunkowości, stwierdzonej przez Komisję;
 
# zdanie z wynikiem pozytywnym egzaminów pisemnych,
 
# odbycie co najmniej dwuletniej aplikacji, pod kierunkiem biegłego rewidenta, stwierdzonej przez Komisję.
 
 
 
== Odpowiedzialność dyscyplinarna ==
 
  
 
Biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, w momencie gdy jego postępowanie jest sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej.  
 
Biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, w momencie gdy jego postępowanie jest sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej.  
Linia 68: Linia 163:
 
* wydalenie z samorządu biegłych rewidentów.
 
* wydalenie z samorządu biegłych rewidentów.
  
== Podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych ==
+
==Ciekawostki==  
 +
 
 +
Osoby legitymujące się dokumentem audytora wewnętrznego powinny być ujęte na liście w wykazie prowadzonym przez ministra finansów z możliwością dostępu publicznego. (K. Sawicki 2011, s. 371)
 +
 
 +
Ustawa o rachunkowości nie wskazuje terminu w jakim powinno się wybrać audytora i podpisać z nim umowę. Zbadanie rocznego sprawozdania finansowego, podpisanie umowy na badanie powinno odbyć się w terminie, który umożliwi przeprowadzenie rzetelnej i dokładnej pracy przez audytora.
 +
(W. Próchnicki 2016, s. 4)
  
Podmiotem, który jest uprawniony do badania sprawozdań finansowych, może być wyłącznie jednostka, w której czynności rewizji finansowej wykonują biegli rewidenci.
+
Krajowa Izba Biegłych Rewidentów prowadzi listę podmiotów, które mają prawo do badania sprawozdań finansowych. Lista ta jest opublikowana na stronie internetowej Izby (www.kbir.rg.pl).
 +
(W. Próchnicki 2016, s. 4)
  
Jednostka ta powinna być wpisana na listę podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych i prowadząca działalność w jednej z następujących form:
+
W jednostkach zainteresowania publicznego następuje rotacja. Kluczowy biegły rewident może jedynie przez okres 5 lat wykonywać czynność rewizji finansowej w danym przedsiębiorstwie. Ponowna współpraca z daną jednostką może nastąpić dopiero po upływie 2 lat od jej zakończenia.(W. Próchnicki 2016, s. 5)
# biegły rewident prowadzący [[działalność gospodarcza|działalność gospodarczą]] we własnym imieniu i na własny rachunek,
+
 
# [[spółka cywilna]], [[spółka jawna]] lub [[spółka partnerska]], w której większość głosów posiadają biegli rewidenci lub podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych, zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej; w spółkach, w których powołano [[zarząd]], większość członków zarządu stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej; jeżeli zarząd składa się z nie więcej niż 2 osób, co najmniej jedną z nich jest biegły rewident,
+
Audyt wewnętrzny z dniem 1 stycznia 2002 roku poprzez nowelę ustawy o finansach publicznych został wprowadzony do wybranych jednostek sektora finansów publicznych. (K. Winiarska 2017, s. 21)
# [[spółka komandytowa]], w której komplementariuszami są wyłącznie biegli rewidenci lub podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych, zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej,
 
# spółka kapitałowa lub spółdzielnia, które spełniają następujące wymagania:
 
# większość członków zarządu stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej; jeżeli zarząd składa się z nie więcej niż 2 osób, jedną z nich jest biegły rewident,
 
# większość głosów na walnym zgromadzeniu posiadają biegli rewidenci lub podmioty uprawnione do badania sprawozdań finansowych, zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej,
 
# większość w organach nadzorczych stanowią biegli rewidenci zatwierdzeni co najmniej w jednym państwie Unii Europejskiej,
 
# spółdzielczy związek rewizyjny, który spełnia następujące wymagania:
 
# zatrudnia do badania biegłych rewidentów,
 
# posiada w składach zarządu co najmniej jednego biegłego rewidenta, z tym, że opinię i raport z badania (przeglądu) sprawozdania finansowego podpisuje wyłącznie członek zarządu będący biegłym rewidentem.
 
  
 
==Bibliografia==
 
==Bibliografia==
 +
* Gumińska B., Marchewka-Bartkowiak K., Szeląg B. (2012). ''Audyt wewnętrzny i kontrola zarządcza. Studium przypadku'', CeDeWu, Warszawa
 +
* Kiziukiewicz T. (2012). ''Zasady audytu wewnętrznego w sektorze finansów publicznych'', Diffin, Warszawa
 +
* Kiziukiewicz T. (2013). ''Audyt wewnętrzny w strukturze kontroli zarządczej'', Difin, Warszawa
 +
* Krawczyk M., Sekuła P. (2008). ''Etyka w pracy audytora wewnętrznego'', "Annales. Etyka w życiu gospodarczym"
 +
* Kuklińska D., Łuczak B. (2007). ''Audity i Audtowanie'', Wydawnictwo Wyższej Szkoły Bankowej W Poznaniu, Poznań
 +
* Próchnicki W. (2016). ''Kilka cennych wskazówek, jak wybierać audytora'', "Controlling i rachunkowość zarządcza", nr 09 (204)
 +
* Sawicki K. (2011). [http://www.wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/42-2011/FRFU-42-361.pdf ''Audytor wewnętrzny i biegły rewident jako osoby wykonujące audyt i badanie sprawozdań finansowych''], "Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia", nr 42
 +
* Sierpińska, L. (2008). ''[https://journals.viamedica.pl/problemy_pielegniarstwa/article/viewFile/23378/18604 Proces wdrożenia systemu zarządzania jakością w szpitalu]''. Problemy Pielęgniarstwa, 16(4)
 +
* [http://prawo.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20090770649 Ustawa z dnia 7.05.2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym]
 +
* [http://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20091571240 Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych]
 +
* Winiarska K. (2017). ''Audyt wewnętrzny. Teoria i zastosowanie", Difin, Warszawa
  
* Ustawa z dnia 7.05.2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym.
+
{{a|Jolanta Rusin, Gabriela Wlezień}}
* Sierpińska, L. (2008). ''[https://journals.viamedica.pl/problemy_pielegniarstwa/article/viewFile/23378/18604 Proces wdrożenia systemu zarządzania jakością w szpitalu]''. Problemy Pielęgniarstwa, 16(4), 401-404.
 
 
 
{{a|Jolanta Rusin}}
 
 
[[Kategoria:Rachunkowość]]
 
[[Kategoria:Rachunkowość]]

Wersja z 17:12, 8 sty 2019

Audytor
Polecane artykuły


Audytor (alternatywnie auditor) to osoba lub firma uprawniona do przeprowadzenia audytów. W zależności od rodzaju audytu- zakres obowiązków audytora się zmienia. Poniższa definicja przybliża dokładniej pojęcie audytora- biegłego rewidenta. Definicja biegłego rewidenta określona jest w Ustawie z dnia 7.05.2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym.

Zawód biegłego rewidenta polega na wykonywaniu czynności rewizji finansowej, którą rozumie się jako badanie, przeglądy sprawozdań finansowych lub inne usługi poświadczające, o których mowa w odrębnych przepisach lub standardach rewizji finansowej.

Rys historyczny

Krótki rys historyczny (K.Winiarska 2017, s. 19): XIII-XIV wiek - audytor publicznie odczytuje konta, wydaje o nich opinie

  • 1494-1850 - audytor wykrywa oszustwa
  • 1850-1905 - audytor wykrywa oszustwa oraz popełnione błędy
  • 1905-1933 - audytor wydaje opinie na temat ważności sprawozdań, wykrywa błędy, oszustwa
  • 1940-1990 - audytor opiniuje prawdziwość i regularność [sprawozdanie finansowe|sprawozdań finansowych]
  • 1998-2002 - audytor opiniuje prawdziwość rocznych sprawozdań finansowych, weryfikuje systemy kontroli, zapobiega błędom
  • 2002-2005 - obiektywna i niezależna ocena funkcjonowania gospodarki finansowej (legalność, celowość, rzetelność, jawność, przejrzystość)
  • 2006-... - audytor bada [system zarządzania|system zarządzania] i kontroli, prowadzi czynności doradcze



Rodzaje audytu

Wyróżniamy dwa rodzaje[audyt|audytu], czynnikiem warunkującym jest rodzaj podmiotu prowadzącego audyt (T. Kiziukiewicz, s. 15)

  • zewnętrzny - przeprowadzany niezależnie od kierownictwa, zlecony instytucji zewnętrznej w celu zbadania sytuacji, głównie finansowej (Najwyższa Izba Kontroli, Regionalna Izba Obrachunkowa, firma audytorska)
  • wewnętrzny- przeprowadzany przez własną jednostkę, komórkę

Audyt podejmuje działalność niezależną, obiektywną, zapewniającą, doradczą. Jego celem jest podniesienie wartości, a także ulepszenie [działalność operacyjna|działalności operacyjnej] przedsiębiorstwa. Systematycznie i w sposób zdyscyplinowany ocenia, doskonali skuteczność procesów zarządzania ryzykiem, kontroli. (K. Winiarska 2017, s. 19)

Formy audytu

W Polsce wyróżnia się następujące formy audytu (K. Winiarska 2017, s. 32):

  • operacyjny - badanie oszczędności, efektywności zarządzania, wydajności, skuteczności systemów i ich jednostek
  • informatyczny - dostarczanie kierownictwu niezależnych i obiektywnych ocen na temat wdrożonych systemów informatycznych, obejmuje dane, aplikacje, technologie, sprzęt i ludzi
  • finansowy - ocena sprawozdań finansowych, wydanie opinii na temat wiarygodności danych dokumentów, ocena zgodności sprawozdania z dokumentami źródłowymi.

Różnice między audytem zewnętrznym a wewnętrznym

Audyt zewnętrzny (T, Kiziukiewicz 2013, s. 16):

  • cel audytu - dla podmiotów zewnętrznych zainteresowanych sytuacją danego przedsiębiorstwa
  • zakres audytu - finansowe aspekty
  • okres badania -zdarzenia zaistniałe, informacje z sprawozdania finansowego
  • częstotliwość badań - raz do roku
  • znajomość jednostki - poznanie bezpośrednio przed badaniem lub w trakcie realizacji zadania

Audyt wewnętrzny (T, Kiziukiewicz 2013, s. 16):

  • cel audytu - wniesienie wartości dodanej do jednostki
  • zakres audytu - aspekty finansowe i niefinansowe
  • okres badania - stan obecny, ex post rzadko
  • częstotliwość badania - według planu, przez cały rok

Elementy określające charakter prac audytora (K.Winiarska 2017, s. 27):

  • działalność niezależna i obiektywna
  • działalność weryfikacyjna
  • działalność doradcza i prewencyjna
  • działalność systematyczna
  • działalność zorientowana na ryzyko
  • działalność ukierunkowana na badanie procesów.

Wybór audytora

W każdej jednostce do wyboru audytora oddelegowane są określone podmioty (W. Próchnicki 2016, s. 4):

Dokonanie oceny

Ocena przez audytora systemów zarządzania i kontroli skupia się na (K. Winiarska 2017, s. 30)

  • zgodności prowadzonej działalności z prawem oraz określonymi procedurami przedsiębiorstwa,
  • efektywności i gospodarności decyzji
  • wiarygodności sprawozdania finansowego i sprawozdania [budżet|budżetu].

Cechy audytora i biegłego rewidenta

Cechy audytora wewnętrznego w Polsce (K. Sawicki 2011, s. 367 - 368):

  • rodzaj czynności - czynności audytowe wykonywane są zgodnie z założeniami planu rocznego,
  • odbiorca wykonanych usług/prac - osoba/jednostka, która zatrudniła audytora
  • zakres przedmiotowy usług lub czynności - wszystkie obszary działalności łącznie z działalnością doradczą
  • obowiązek przestrzegania podstawowych zasad i standardów- kodeks etyki audytora wewnętrznego, prawa takie jak uczciwości, poufności, kompetencji, obiektywizmu, międzynarodowe standardy profesjonalnej praktyki audytu wewnętrznego
  • sposób wykonywania zawodu - umowa o pracę zawarta z jednostką zatrudniającą,
  • forma prezentacji wyniku audytu/badania sprawozdania finansowego - sprawozdanie z wykonanego audytu
  • ochrona prawna tytułu - brak
  • nadzór - podległy bezpośrednio osobie zatrudniającej

Cechy biegłego rewidenta (K. Sawicki 2011, s. 367 - 368):

  • rodzaj czynności - czynności rewizyjne dokonywane okresowo
  • odbiorca wykonanych usług/prac - jednostka zlecająca odpłatne wykonanie usługi/pracy
  • zakres przedmiotowy usług lub czynności - wykonywanie czynności rewizji finansowej również świadczenia uwzględnione w art. 48 ust. 2 ustawy o biegłych rewidentach
  • obowiązek przestrzegania podstawowych zasad i standardów - etyka zawodowa biegłych rewidentów łącznie z zasadami uczciwości, należytej staranności, obiektywizmu, zachowania tajemnicy,
  • sposób wykonywania zawodu:
  1. osoba fizyczna prowadząca działalność we własnym imieniu i na własny rachunek
  2. wspólnik podmiotu uprawnionego do badania sprawozdań finansowych,
  3. osoba pozostająca w stosunku pracy z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych
  4. osoba niepozostająca w stosunku pracy i nieprowadząca działalności we własnym imieniu

i na własny warunek pod warunkiem zawarcia umowy cywilnoprawnej z podmiotem uprawnionym do badania sprawozdań finansowych

  • forma prezentacji wyniku audytu/badania sprawozdania finansowego - opinia niezależnego biegłego rewidenta wraz z raportem; może być ona negatywna, z zastrzeżeniami bądź bez zastrzeżeń
  • ochrona prawna tytułu- podlega ochronie
  • nadzór - podległy Komisji Nadzoru Audytowego oraz Krajowej Komisji Nadzoru

Praktyka zawodowa

Odbycie praktyki zawodowej (K. Sawicki 2011, s. 368): Praktyka zawodowa zostaje zaliczona, jeżeli wykonywana czynność jest udokumentowana przez kierownika jednostki, a wymiar czasowy nie jest mniejszy niż 1/2 etatu. Istotne jest aby owa czynność była związana z przeprowadzaniem audytu wewnętrznego pod nadzorem, realizacją kontroli skarbowych (np. certyfikacja, wydawanie deklaracji zamknięcia pomocy finansowej ze środków pochodzących z Unii Europejskiej), nadzorem lub wykonywaniem czynności kontrolnych, o których mowa w ustawie z dnia 23 grudnia 1994 r. o Najwyższej Izbie Kontroli.

Wymagania

Zgodnie z artykułem 286 ustawy o finansach publicznych, wymaga się, by audytor wewnętrzny:

  1. posiadał obywatelstwo państwa należącego do Unii Europejskiej lub innego państwa, których obywatel na podstawie stosownych umów może podjąć pracę na terytorium RP
  2. posiadał pełną zdolność do czynności prawnych a także w pełni korzystał z wszelkich praw publicznych
  3. nie był karany za umyślne przestępstwo, również za przestępstwo skarbowe
  4. posiadał wyższe wykształcenie,
  5. posiadał następujące kwalifikacje do przeprowadzania audytu wewnętrznego:
  • jeden z certyfikatów: Certified Internal Auditor (CIA), Certified Government Auditing Professional (CGAP), Certified Information Systems Auditor (CISA), Association of Chartered Certified Accountants (ACCA), Certified Fraud Examiner (CFE), Certification in Control Self Assessment (CCSA), Certified Financial Services Auditor (CFSA) lub Chartered Financial Analyst (CFA), lub
  • w latach 2003-2006 zdał egzamin na audytora wewnętrznego przed Komisją Egzaminacyjną powołaną przez [Minister Finansów|Ministra Finansów] lub uprawnienia biegłego rewidenta, lub posiadał dwuletnią praktykę w zakresie audytu wewnętrznego i legitymował się dyplomem ukończenia studiów podyplomowych w zakresie audytu wewnętrznego, wydanym przez jednostkę organizacyjną, która posiadała prawo do nadawania stopnia naukowego doktora nauk ekonomicznych lub prawnych.

Kandydat na biegłego rewidenta przystępuje do egzaminu ustnego po (W. Próchnicki 2016, s. 4):

  • odbyciu rocznej praktyki w zakresie rachunkowości stwierdzonej przez komisję
  • zdaniu z wynikiem pozytywnym egzaminów pisemnych z 10 tematów, z uwzględnieniem posiadania wiedzy niezbędnej do rewizji finansowej obejmującej 11 zagadnień, w tym 7 z przepisów prawa (podatkowego, cywilnego, spółek handlowych i ładu korporacyjnego, pracy i ubezpieczeń społecznych itp.)
  • odbyciu co najmniej dwuletniej aplikacji pod kierunkiem biegłego rewidenta, stwierdzonej przez Komisję egzaminacyjną

Egzaminy dla kandydatów na biegłego rewidenta

Egzaminy dla kandydatów starających się o tytuł biegłego rewidenta obejmują 10 tematów egzaminacyjnych z zakresu:

  1. teorii i zasad rachunkowości;
  2. zasad sporządzania sprawozdań finansowych, w tym skonsolidowanych sprawozdań finansowych;
  3. międzynarodowych standardów sprawozdawczości finansowej;
  4. analizy finansowej;
  5. rachunku kosztów i rachunkowości zarządczej;
  6. zarządzania ryzykiem i kontroli wewnętrznej;
  7. rewizji finansowej;
  8. standardów rewizji finansowej;
  9. etyki zawodowej i niezależności biegłego rewidenta;
  10. wymogów prawnych dotyczących badania sprawozdań finansowych oraz biegłych rewidentów i podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych.

Odpowiedzialność dyscyplinarna

Biegły rewident podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej, w momencie gdy jego postępowanie jest sprzeczne z przepisami prawa, standardami rewizji finansowej, zasadami niezależności oraz zasadami etyki zawodowej.

Karami dyscyplinarnymi są:

  • upomnienie,
  • nagana,
  • kara pieniężna,
  • zakaz wykonywania czynności rewizji finansowej przez okres od roku do lat 3,
  • wydalenie z samorządu biegłych rewidentów.

Ciekawostki

Osoby legitymujące się dokumentem audytora wewnętrznego powinny być ujęte na liście w wykazie prowadzonym przez ministra finansów z możliwością dostępu publicznego. (K. Sawicki 2011, s. 371)

Ustawa o rachunkowości nie wskazuje terminu w jakim powinno się wybrać audytora i podpisać z nim umowę. Zbadanie rocznego sprawozdania finansowego, podpisanie umowy na badanie powinno odbyć się w terminie, który umożliwi przeprowadzenie rzetelnej i dokładnej pracy przez audytora. (W. Próchnicki 2016, s. 4)

Krajowa Izba Biegłych Rewidentów prowadzi listę podmiotów, które mają prawo do badania sprawozdań finansowych. Lista ta jest opublikowana na stronie internetowej Izby (www.kbir.rg.pl). (W. Próchnicki 2016, s. 4)

W jednostkach zainteresowania publicznego następuje rotacja. Kluczowy biegły rewident może jedynie przez okres 5 lat wykonywać czynność rewizji finansowej w danym przedsiębiorstwie. Ponowna współpraca z daną jednostką może nastąpić dopiero po upływie 2 lat od jej zakończenia.(W. Próchnicki 2016, s. 5)

Audyt wewnętrzny z dniem 1 stycznia 2002 roku poprzez nowelę ustawy o finansach publicznych został wprowadzony do wybranych jednostek sektora finansów publicznych. (K. Winiarska 2017, s. 21)

Bibliografia

Autor: Jolanta Rusin, Gabriela Wlezień