Analytic Hierarchy Process

Z Encyklopedia Zarządzania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Analytic Hierarchy Process
Polecane artykuły


Analytic Hierarchy Process jest to metoda, która polega na wielokryterialnych analizach decyzyjnych, w celu rozwiązania złożonych i skomplikowanych problemów decyzyjnych, w których uwzględniane są aspekty zarówno ilościowe, jak i ilościowe. Metoda ta oparta jest na pewnych koncepcjach z zakresu matematyki oraz psychologii. Po raz pierwszy została przedstawiona w 1977 roku w "Journal of Mathematical Psychology”, natomiast w 1980 roku, autor tej metody, Thomas L. Saaty, zaproponował, aby została ona wykorzystana w wielu sektorach, aby ułatwić optymalny wybór, w przypadku gdy decydent posiada większą liczbę kryteriów oceny różnych wariantów decyzyjnych. (H. Bieniok 2014, s. 176)

Fazy metody AHP

Za pomocą metody AHP, analiza problemu decyzyjnego odbywa się w dwóch fazach:

  1. Opracowanie struktury hierarchicznej problemu,
  2. Wygenerowanie ocen w ramach struktury.

Faza pierwsza polega na zidentyfikowaniu wszystkich istotnych elementów problemu i przedstawieniu ich według hierarchii, wychodząc od ogólnego, znajdującego się na najwyższym poziomie, a następnie dokonując jego uszczegółowienia, znajdujących się na niższych poziomach hierarchii. Struktura ta najczęściej jest przedstawiana w formie powszechnie stosowanego drzewa. Dzięki takiemu zastosowaniu powstają trzy podstawowe składowe analizowanego problemu, takie jak:

  • cel główny, czyli stan, który chcemy osiągnąć,
  • cele pomocnicze, czyli te wyróżnione w problemie, ale również przyczyniające się do osiągnięcia celu głównego,
  • charakterystyki, inaczej kryteria, którymi należy posługiwać się przy podejmowaniu decyzji.

W fazie drugiej oceniający dokonuje serii porównań parami wszystkich elementów, znajdujących się na tym samym poziomie hierarchicznym, związanych z elementem usytuowanym poziom wyżej. Następnie, oceny są normalizowane i weryfikowane w celu zbadania ich spójności. Oceny formułuje się zgodnie według dziesięciostopniowej skali wprowadzonej przez Saaty’ego.

Analytic Hierarchy Process (AHP) składa się z 4 etapów (Król S., Tułecki A. (2007) s. 171)

  1. Budowa modelu hierarchicznego,
  2. Ocena kryteriów przez porównania parami,
  3. Określenie wzajemnych preferencji w odniesieniu do kryteriów i wariantów decyzyjnych,
  4. Analiza wybranych wyników.

Ograniczenia metody AHP

Głównymi ograniczeniami metody AHP są:

  1. Ograniczenia porównywalności elementów na tym samym poziomie,
  2. Założenia pełnej porównywalności elementów w modelu,
  3. Utrudnienia w uwzględnieniu zależności pomiędzy cząstkowymi funkcjami celu,
  4. Zalecenie współpracy z zewnętrznym analitykiem-konsultantem,
  5. Potrzeba przeszkolenia osób posługujących się metodą AHP. (Downarowicz O. 2000, s. 1)

Bibliografia

Autor: Justyna Piotrowska