Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-06T12:05:44Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

Zdaniem T. Nowackiego '''zawód''' jest to "[[zespół]] czynności społecznie użytecznych, wyodrębnionych na skutek społecznego [[podział pracy|podziału pracy]], powtarzających się systematycznie, wymagających od [[pracownik|pracownika]] odpowiedniej [[wiedza|wiedzy]], który jest źródłem utrzymania pracownika i jego rodziny" (T. Nowacki 1977, s. 12, cyt. za: Z. Wołk 2013, s.12)

Jest to powszechnie stosowana [[definicja]], którą można spotkać niekiedy poszerzoną o [[umiejętności]] i określone cechy psychofizyczne. W danej definicji uwzględniono uszczegółowienie poglądu, który został wyrażony przez Maxa Webera a został przedstawiony w pracy T. Nowackiego "kompleks wyspecjalizowanych czynności będących dla jednostki sposobem zaspokajania [[Wymaganie, potrzeba, oczekiwanie|potrzeb]] i stanowiący źródło zarobkowe" (T. Nowacki 1977, s. 11, cyt. za: Z. Wołk 2013, s.12)

Granica rozumienia definicji zawodu a pracy zawodowej jest bardzo płynna jednak należy zwrócić na to uwagę, że dane terminy nie są identyczne.

Zawód najczęściej używany jest w trzech znaczeniach:
* [[populacja]] osób wykonujących takie same [[praca|prace]], czynności zawodowe,
* niezależne od [[kompetencje|kwalifikacji]] ciągłe wykonywanie określonych czynności,
* [[system]] czynności wewnętrznie spójny, który określa pozycję społeczną jednostki oraz będący jej źródłem utrzymania.

Należy zwrócić uwagę na to, że z zawodem powiązane jest profesjonalne realizowanie danych [[Zadanie, uprawnienie, odpowiedzialność|zadań]] (dobrze opanowany zawód) w porównaniu do spontanicznych, amatorskich czynności, które nie dają gwarancji poprawnego wykonania określonych wcześniej zadań.

Z zawodu wynika także [[prestiż]] społeczny, wyższy poziom rangi danej działalności. W przypadku niektórych zawodów szacunek oraz [[zaufanie]] do osób w nich pracujących jest wzmacniane. Najbardziej szanowane w Polsce są osoby, które wykonują zawód profesora, strażaka a najmniej - [[stanowisko pracy|stanowiska]] związane z władzą: zawodowi politycy oraz osoby na wszystkich szczeblach, które są związane z wypełnianiem tejże władzy.

Wraz z [[postęp techniczny|rozwojem technicznych]] i postępem naukowym rozwija się zawód a także i jego ranga. Pewne odchodzą w niepamięć takie jak kowal a pewne powstają np. informatyk czy [[doradca]] ubezpieczeniowy (wynika to z pojawiania się innych niż dotychczas form aktywności społecznych). W przypadku innych zawodów następuje czasem [[zmiana]] treści wykonywanej, zakresu odpowiedzialności bądź podejmowanych czynności.

W zawodach wyodrębniono specjalności zawodowe. Są one węższe oraz związane są z kompetencjami zawodowymi. Tworzenie specjalności polega na przygotowaniu wąskoprofilowym (opieranie kształcenia zawodowego). Ułatwia to przygotowanie się do wykonywania zadań w danej wąskiej specjalizacji, dziedzinie. Wadą jest [[posiadanie]] węższego zakresu [[kompetencje|kompetencji]] (Z. Wołk 2013, s.12-15).

<google>n</google>

==TL;DR==
Artykuł omawia definicję zawodu, różnice między zawodem a pracą zawodową oraz podział zawodów na różne kategorie. Przedstawione są zawody zorientowane na ludzi, rzeczy, dane, środowisko naturalne oraz zawody twórcze. Omówiono także różnicę między zawodem wyuczanym a wykonywanym. Wpływ postępu technologicznego i zmieniające się wymagania rynku pracy na wykonywane zawody.

==Podział zawodów==
Zawody zorientowane na:
* ludzi,
* rzeczy,
* [[dane]],
* środowisko naturalne,
* działalność twórczą.

'''Zawody zorientowane na ludzi'''

W tych zawodach występuje dominacja relacji z ludźmi. Wraz z rozwojem techniki duża część pracy została przejęta przez roboty, maszyny, automaty. W wyniku tego główny [[pracodawca]] został przeniesiony do sfer nieprodukcyjnych [[usługa|usług]], gdzie dominują prace zorientowane na ludzi. Do ich realizacji niezbędny jest kontakt z ludźmi.

'''Zawody zorientowane na rzeczy'''

Stanowią zespół zawodów wymagających skupienia na pracy z maszynami, narzędziami oraz przedmiotami materialnymi. Relacje pomiędzy ludźmi są tutaj rzadsze i nie dominujące. Była to [[grupa]] zawodów dominująca w przeszłości.

'''Zawody zorientowane na dane'''

Jest to grupa zawodów w których wykonawcy bazują na danych - programy informatyczne, zestawienia, liczby, teksty. Od osoby pracującej w tym zawodzie wymaga się specyficznych predyspozycji oraz gotowości do kontaktu z abstrakcyjnymi danymi na bazie których wykonywane są określone czynności, zadania. Wraz z rozwojem informatyzacji oraz komunikacji medialnej przybywa ofert zatrudnienia do istniejących zawodów oraz nowych rozszerzających tą grupę. Czynności wykonywane w zakresie danego zawodu mogą być przeprowadzane indywidualnie bądź pod postacią [[telepraca|telepracy]].

'''Zawody zorientowane na środowisko naturalne'''

Dawniej były to głównie prace, które wiązały się z rolnictwem oraz leśnictwem (kontakt z naturą). Wraz z biegiem czasu coraz to więcej działań w tych zawodach łączy się z dbaniem o środowisko, jego ochronę oraz umożliwianie korzystania z niej innym ludziom.

'''Zawody twórcze'''

Grupa zawodów wymagająca pomysłowości, inwencji, samodzielnego określania problemów oraz tworzenia [[projekt|projektów]] w celu ich rozwiązania. Efektem czynności twórczych wykonywanych w tym zawodzie są dzieła nowe, oryginalne - naukowe bądź artystyczne. [[Praca]] związana z tymi zawodami wymaga dużej wytrzymałości, samodyscypliny oraz niezależności (Z. Wołk 2013, s.16-17).

==Zawód wyuczony a wykonywany==
Krótko, zwięźle i na temat dotyczący kolejnego podziału odniósł się Z. Wołk. "Zawody wyuczone stanowią całokształt wiedzy i umiejętności nabytych w szkole lub innej instytucji kształcącej i potwierdzonych dyplomem, świadectwem lub innym dokumentem umożliwiającym wykonywanie zespołu czynności. Zawody wykonywane natomiast to stałe wykonywanie określonego zespołu czynności" (Z. Wołk 2013, s.17).
Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest [[wariant]], w którym zawód wyuczony pokrywa się z zawodem wykonywanym. Jednak bardzo często pracownicy pracują w zawodach odmiennych od wyuczonego. Wiele czynników wpływa na taką sytuację np. słaba [[koordynacja]] potrzeb rynku [[kształcenie|kształceniem]] zawodowym, problem ze znalezieniem [[zatrudnienie|zatrudnienia]] w wyuczonym zawodzie. Wpływa to negatywnie na samopoczucie osoby pracującej oraz efekty jej pracy ([[jakość]]). Zjawisko to jest jednak nieuniknione i będzie coraz bardziej się powiększało, gdyż [[rynek pracy]] jest bardzo zmienny tak samo jak zmienne są i wymagające oczekiwania pracodawców wobec pracowników (Z. Wołk 2013, s.17).

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Szkolenia wewnętrzne]]}} — {{i5link|a=[[System oceniania]]}} — {{i5link|a=[[Umiejętności interpersonalne]]}} — {{i5link|a=[[Przemieszczenia pracowników]]}} — {{i5link|a=[[Praktyka zawodowa]]}} — {{i5link|a=[[Kompetencje miękkie]]}} — {{i5link|a=[[Humanizacja pracy]]}} — {{i5link|a=[[Adaptacja pracowników]]}} — {{i5link|a=[[Wolontariat]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Furmanek W. (2012), ''Edukacja zawodowa a rynek pracy: myśli niedokończone'', Edukacja Ustawiczna Dorosłych, 1(76)
* Iwanicka A. (2011), ''Nowe zawody (w sieci) przyszłością dla pedagogów'', Neodidagmata 31/32, Adam Mickiewicz University Press
* Kasparek K., Magierowski M. (2014), ''Kogo kształcą polskie szkoły, Edukacja a rynek pracy - tom III'', Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Warszawa
* ''Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20140001145 Dz. U. 2014 poz. 1145]
* Strona internetowa: ''[https://psz.praca.gov.pl/rynek-pracy/bazy-danych/klasyfikacja-zawodow-i-specjalnosci/wyszukiwarka-opisow-zawodow Wyszukiwarka opisów zawodów]'', Wortal publicznych służb zatrudnienia
* ''Ustawa z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20111741039 Dz.U. 2011 nr 174 poz. 1039]
* Wołk Z. (2013), ''Zawodoznawstwo. Wiedza o współczesnej pracy'', Difin, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Patryk Góral}}
[[Kategoria:Zarządzanie zasobami ludzkimi]]
{{msg:law}}

{{#metamaster:description|Zawody i ich znaczeniu dla jednostki i społeczeństwa, różnice między zawodem a pracą zawodową, prestiż zawodów i rozwój wraz z postępem technicznym i naukowym.}}

Zawód - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links