Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-11-25T22:19:23Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Wypadek''' - jest to nagłe [[zdarzenie]] wywołane przyczyną zewnętrzną powodującą uraz lub śmierć<ref name="ReferenceA">[[Ustawa]] o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych 2002, s. 3</ref>. Najczęściej przytacza się '''[[wypadek przy pracy]]''' - zdarzenie pozostające w związku z pracą, uwzględniające '''wypadek w drodze do pracy''' oraz '''wypadek komunikacyjny, drogowy''', który oznacza naruszenie zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym.

==TL;DR==
Wypadki dzielimy na wypadki przy pracy i wypadki komunikacyjne. Wypadki przy pracy to nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Wypadki komunikacyjne to zdarzenia spowodowane naruszeniem zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, w których inna osoba odniosła obrażenia ciała trwające dłużej niż 7 dni lub poniosła śmierć. Wraz z rozwojem motoryzacji zmieniał się sposób postrzegania przyczyn wypadków drogowych i wprowadzano strategie poprawy bezpieczeństwa.

==Wypadek przy pracy==
Ustawa ''o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych'' z października 2002 roku (art. 3 ust. 1) definiuje wypadek przy pracy jako "nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą"<ref name="ReferenceA"/>:
# podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika zwykłych czynności lub poleceń przełożonych;
# podczas lub w związku z wykonywaniem przez pracownika czynności na rzecz pracodawcy, nawet bez polecenia;
# w czasie pozostawania pracownika w dyspozycji pracodawcy w drodze między siedzibą pracodawcy a miejscem wykonywania obowiązku wynikającego ze stosunku pracy.
Tak samo traktowany jest wypadek, któremu [[pracownik]] uległ<ref name="ReferenceA"/>:
# w czasie podróży służbowej w okolicznościach innych niż określone w ust. 1, chyba że wypadek spowodowany został postępowaniem pracownika, które nie pozostaje w związku z wykonywaniem powierzonych mu zadań;
# podczas szkolenia w zakresie powszechnej samoobrony;
# przy wykonywaniu zadań zleconych przez działające u pracodawcy organizacje związkowe.
'''Wypadkiem w drodze do i z pracy''' jest nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, które nastąpiło w drodze do lub z miejsca wykonywania zatrudnienia, jeżeli droga ta była najkrótsza i nie została przerwana lub przerwa w tej drodze była życiowo uzasadniona i jej czas nie przekraczał granic [[potrzeby]]. Tak samo uznaje się wypadek, jeżeli pracownik ze względów komunikacyjnych wybrał trasę dłuższą niż najkrótsza możliwa droga, taką która była dla niego najdogodniejsza<ref>Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych 1998, s. 42</ref>.

Według przepisów wypadkiem przy pracy nazywane jest również ''zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w okresie ubezpieczenia wypadkowego''.

'''Śmiertelny wypadek''' przy pracy to zdarzenie, w wyniku którego pracownik odniósł śmierć w czasie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia wypadku. Ciężkie uszkodzenie ciała, takie jak: utrata jednego (albo więcej) ze zmysłów, ''utrata [[zdolności]] rozrodczej lub inne uszkodzenie ciała, które narusza podstawowe funkcje organizmu, a także choroba nieuleczalna lub zagrażająca życiu'', ''trwała choroba psychiczna, całkowita lub częściowa [[niezdolność do pracy]] w zawodzie albo trwałe, istotne zeszpecenie lub zniekształcenie ciała'' określone jest jako '''ciężki wypadek''' przy pracy. Zdarzenie w którym obrażenia odniosły minimum dwie osoby jest określany jako '''wypadek zbiorowy'''<ref name="ReferenceA"/>.

<google>n</google>

==Wypadek komunikacyjny==
Zdarzenie spowodowane naruszeniem, chociażby nieumyślnym, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała trwające dłużej niż 7 dni lub poniosła śmierć<ref>Ustawa [[Kodeks]] karny 1997, s. 65</ref>.

Wraz z rozwojem motoryzacji na świecie zmieniał się pogląd na przyczyny powstawania wypadów drogowych. Do drugiego dziesięciolecia XX wieku wypadek był traktowany jako zdarzenie losowe, z którym nie można było nic zrobić, aby go uniknąć. W latach 1920-1950 panował pogląd, że główną przyczyną wypadków są ryzykowne zachowania kierowców i nadal niewiele można było zrobić w celu ich eliminacji. Lata 1940-1960 przyniosły doktrynę ''3E'' (Engineering - inżynieria, Enforcement - [[nadzór]] nad ruchem, Education - edukacja), która uwzględniała jednoczesne, skoordynowane działania prowadzone w kilku sektorach związanych z systemem ruchu drogowego<ref>J. Wicher 2012, s. 24</ref>. Od 1965 [[system]] aktualizowano wprowadzając zasadę ''5E'', a obecnie ''6E'' (dodano: Emergency - ratownictwo, Encouragement - zachęcanie do bezpiecznych zachowań, Efficiency - [[efektywność]] prowadzonych działań). Do lat 80 ubiegłego stulecia uznawano, że przyczyną wypadków jest kombinacja wielu czynników i okoliczności. Później zwrócono większą uwagę na rolę człowieka i jego zachowania na drodze. Od roku 2000 bezpieczeństwo w ruchu drogowym jest integralnym elementem polityki transportowej państwa. Stosuje się sprawdzone strategie i środki poprawy bezpieczeństwa, które w dużej mierze wyznaczane są psychofizycznymi możliwościami człowieka<ref>K. Jamroz 2012, s. 393</ref>.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Niepełnosprawność]]}} — {{i5link|a=[[Uzależnienia behawioralne]]}} — {{i5link|a=[[Badania do pracy]]}} — {{i5link|a=[[Zdrowie publiczne]]}} — {{i5link|a=[[Rehabilitacja]]}} — {{i5link|a=[[Work-life balance]]}} — {{i5link|a=[[Warunki pracy]]}} — {{i5link|a=[[Dyscyplina pracy]]}} — {{i5link|a=[[Medycyna pracy]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Jamroz K. (2012), ''Koncepcje kształtowania bezpieczeństwa ruchu drogowego'', Drogownictwo, nr 12
* ''Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19981621118 Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118]
* ''Ustawa z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20021991673 Dz.U. 2002 nr 199 poz. 1673]
* ''Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19970880553 Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553]
* Wicher J. (2012), ''Bezpieczeństwo samochodów i ruchu drogowego'', Wydawnictwa Komunikacji i Łączności WKŁ, Warszawa
</noautolinks>

{{law}}

{{a|Mikołaj Baran}}
[[Kategoria:Bezpieczeństwo i higiena pracy]]

{{#metamaster:description|Wypadek - nagłe zdarzenie powodujące uraz lub śmierć. Ustawa o ubezpieczeniu społecznym reguluje szczegóły.}}

Wypadek - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links