Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-13T21:53:19Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''[[Umowa]] międzynarodowa''' - międzynarodowe porozumienie między podmiotami prawa międzynarodowego oraz państwami, zawarte w formie pisemnej, do którego jest stosowane [[prawo]] międzynarodowe. Jest ujęte w jednym lub kilku powiązanych dokumentach, niezależnie od ich konkretnej nazwy<ref>Nahlik 1971, s. 24</ref>. Nazwa umowy międzynarodowej zależy bezpośrednio od jej cech formalnoprawnych lub przedmiotu danej umowy. Nazw ''traktat'', ''układ'', ''karta'', ''pakt'' i ''Memorandum of Understanding'' najczęściej używa się przy umowach politycznych zawartych na szczeblu głów państw<ref>Frankowska 2007, s.45</ref>. Umowy międzynarodowe pomiędzy pozostałymi podmiotami prawa (np. organizacje międzynarodowe) najczęściej nazywane są ''porozumieniem'' lub ''protokołem''.

Umowa międzynarodowa występuje jako obustronne [[oświadczenie woli]] organizacji lub innych podmiotów prawa międzynarodowego zawarte w uzgodnionej formie, która określa prawa i obowiązki każdego z podmiotów prawa i służy do wywołania ustalonych skutków prawnych<ref>Kwiecień 2000, s.66</ref>. Tylko umowy w formie pisemnej są objęte zakresem postanowień konwencji wiedeńskich. Umowy w innych formach przekazu podlegają uregulowaniom prawa zwyczajnego.

Zgodnie z ustawą o umowach międzynarodowych Art. 2, poz. 3: "związanie umową międzynarodową obejmuje wszelkie czynności przewidziane w prawie międzynarodowym, a w szczególności w Konwencji wiedeńskiej o prawie traktatów, sporządzonej w Wiedniu dnia 23 maja 1969 r (Dz. U. z 1990 r. poz. 439), w wyniku których Rzeczpospolita Polska staje się stroną tej umowy<ref>Dz. U. 2000 Nr 39, Art. 3</ref>".

==TL;DR==
Umowa międzynarodowa to międzynarodowe porozumienie między podmiotami prawa międzynarodowego lub państwami, zawarte w formie pisemnej. Może mieć różne nazwy, takie jak traktat, układ, karta, pakt lub Memorandum of Understanding. Umowa zawiera prawa i obowiązki każdego z podmiotów i ma ustalone skutki prawne. Może być bilateralna (między dwoma podmiotami) lub multilateralna (wielostronna) i może dotyczyć różnych dziedzin, takich jak handel, polityka, wojsko, administracja czy współpraca społeczna. Umowa może wejść w życie, gdy wszystkie państwa uczestniczące wyrażą zgodę lub gdy jest określona data. Proces sporządzania umowy jest czasochłonny i obejmuje negocjacje, tymczasowe i ostateczne przyjęcie tekstu, a także ogłoszenie i rejestrację umowy. Umowa musi zawierać tytuł, preambułę, część merytoryczną, datę, miejsce, podpisy i pieczęcie stron.

<google>n</google>

==Rodzaje umów międzynarodowych==
Odnosząc się do ilości uczestniczących podmiotów wyróżnia się umowy<ref>Glahn van G. 2017, s. 74-75</ref>:
* ''Bilateralne'' - umowy między dwoma podmiotami prawa międzynarodowego;
* ''Multilateralne'' - umowy wielostronne.

Ze względu na formę partycypacji występują umowy<ref>Formation of International Treaties 2007, s.2-8</ref>:
* ''Zamknięte'' - nie istnieje możliwości przystąpienia nowych podmiotów do umowy;
* ''Warunkowo otwarte'' - jest wymagane spełnienie z góry określonych warunków lub wcześniejsza zgoda pozostałych stron umowy (kontrahentów);
* ''Półotwarte'' - umowy, warunkiem przystąpienia do których jest [[posiadanie]] określonej właściwości;
* ''Bezwarunkowo otwarte'' - zawiera dopuszczenie wejścia do umowy międzynarodowej w postaci klauzuli, która wymaga zatwierdzenia strony przyjmującej bez uzyskania zgody pozostałych kontrahentów.

Podmiot regulacji klasyfikuje umowy na<ref>Wyrozumska 2006, s. 28-31</ref>:
* ''Gospodarcze'' - najczęściej umowy multilateralne dotyczące handlu i komunikacji międzynarodowej zawarte między państwami;
* ''Polityczne'' - sojusznicze umowy międzypaństwowe i traktaty o przyjaźni;
* ''Wojskowe'';
* ''Administracyjne'' - najczęściej umowy dotyczące pomocy prawnej;
* ''Społeczne'' - umowy o współpracy w nauce, kulturze, edukacji i sztuce oraz ogólne umowy dotyczące ochrony praw człowieka.

==Zawarcie umowy międzynarodowej==
Postanowienia umowy międzynarodowej określają moment jej wejścia w życie. W przypadku gdy umowa nie określa daty lub nie przewiduje innej metody uzyskania ważności, zakłada się, że umowa będzie obowiązywać, gdy<ref>Treaty Section of the Office of Legal Affairs, s.22</ref>:
* wszystkie państwa uczestniczące wyrażą zgodę na związanie się z umową;
* data wejścia umowy w życie jest z góry określona bezpośrednio w umowie.

Etapy zawarcia umowy są następujące<ref>Glahn van G. 2017, s. 82</ref>:
# '''[[Negocjacje]]''' - dotyczy sporządzenia i uwiarygodnienia tekstu umowy. Jest wymagana zgoda 2/3 państw uczestniczących;
# '''Tymczasowe przyjęcie tekstu''' - zwykle wprowadza się poprzez złożenie podpisów negocjatorów. Po przyjęciu tymczasowym nie można wprowadzić zmian do umowy;
# '''Ostateczne przyjęcie''' - zwykle uchwala się w procesie ratyfikacji. Jeżeli ratyfikacja nie jest wymagana, umowa wchodzi w życie z momentem jej podpisania;
# '''Wejście umowy międzynarodowej w życie''' - składa się z ogłoszenia umowy w dzienniku urzędowym i rejestracji w ONZ.

==Sporządzenie umowy międzynarodowej==
Sporządzenie i przygotowanie umowy międzynarodowej jest procesem czasochłonnym. Umowa musi zawierać następujące elementy<Kurczuk-Samodulska 2019, s. 13-24</ref>:
# ''Tytuł'' - opis przedmiotu regulacji i stron przyjmujących umowę;
# ''Preambuła'' - wstęp do umowy, zawierający przyczyny powstania dokumentu oraz określenie celów i zadań umowy;
# ''Część merytoryczna'' - składa się z materialno - i formalnoprawnych postanowień, opisuje konkretne zagadnienia umowy. Kończy się wprowadzonymi klauzulami dotyczącymi publikacji, ratyfikacji i wejścia umowy w życie. Na tym etapie określa się czas obowiązywania umowy;
# ''Data/Miejsce zawarcia umowy'';
# ''Niezbędnie podpisy'';
# ''Pieczęcie stron umowy''.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Umowa cywilno-prawna]]}} — {{i5link|a=[[Umowa ustna]]}} — {{i5link|a=[[Klauzule abuzywne]]}} — {{i5link|a=[[Ogólne warunki ubezpieczenia]]}} — {{i5link|a=[[Wypowiedzenie umowy]]}} — {{i5link|a=[[Prawo pierwokupu]]}} — {{i5link|a=[[Czynność prawna]]}} — {{i5link|a=[[Operat szacunkowy]]}} — {{i5link|a=[[List intencyjny]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Fon V. (2007), ''The formation of international treaties'', Review of Law and Economics, 3 (1)
* Frankowska M. (2007), ''Prawo traktatów'', Szkoła Główna Handlowa w Warszawie, Warszawa
* Glahn G. (2017), ''[https://www.pearsonhighered.com/assets/samplechapter/0/2/0/5/0205855946.pdf Law Among Nations: An Introduction to Public International Law]'', Routledge, Nowy Jork
* Kurczuk-Samodulska A. (2019), ''Umowy gospodarcze w przykładach i wzorach'', C.H. Beck, Warszawa
* Kwiecień R. (2000), ''Miejsce umów międzynarodowych w porządku prawnym państwa polskiego'', Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa
* Łazowski A. (2011), ''Prawo międzynarodowe publiczne'', C.H. Beck, Warszawa
* Nahlik S. (1971), ''Konwencja wiedeńska o prawie umów międzynarodowych'', Polski Instytut Spraw Międzynarodowych, Warszawa
* Nahlik S. (1976), ''Kodeks prawa traktatów'', PWN, Warszawa
* UN (2013), ''[https://treaties.un.org/doc/source/publications/THB/English.pdf Treaty Handbook]'', United Nations Publication, Nowy Jork
* ''Ustawa z dnia 14 kwietnia 2000 r. o umowach międzynarodowych.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20000390443 Dz.U. 2000 nr 39 poz. 443]
* Wyrozumska A. (2006), ''Umowy międzynarodowe. Teoria i praktyka'', Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Viktoriia Prykhidko}}
[[Kategoria:Umowy]]
{{law}}

{{#metamaster:description|Porozumienie między państwami i podmiotami prawa międzynarodowego, regulujące prawa i obowiązki stron. Polska staje się stroną na podstawie ustawy o umowach międzynarodowych.}}

Umowa międzynarodowa - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links