Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-10T23:01:51Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Umorzenie w rachunkowości''' (ang. Accumulated deprecation) - zmniejszenie wartości [[Środek trwały|środków trwałych]] wskutek ich fizycznego i ekonomicznego zużycia, od momentu przyjęcia do użytkowania do chwili obecnej.
Umorzenie to [[Rodzaje rezerw|rodzaj rezerwy]] odzwierciedlającej zmniejszającą się w miarę upływu czasu i zużycia przyszłą [[zdolność]] produkcyjną danego składnika majątku<ref>R.Peterson ''Kompendium terminów z zakresu rachunkowości i finansów po polsku i po angielsku'', [[Fundacja]] Rozwoju Rachunkowości, Warszawa 2002, s. 462</ref><ref>Poniatowska L. (2014), ''[[Zasady rachunkowości]] jednostek postawionych w stan upadłości likwidacyjnej'', Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, Nr 69</ref>. Pojęcie to jest często utożsamiane z amortyzacją. [[Amortyzacja]] jest to jednak [[kategoria]] kosztowa, którą można określić jako okresowe ujmowanie kosztów związanych ze zmniejszającą się wartością środków trwałych. Amortyzacja dotyczy jedynie wybranego okresu - np. jednego roku, natomiast umorzenie dotyczy całego okresu. W pewnym uproszczeniu umorzenie można określić jako sumę amortyzacji za cały okres przy czym wysokość skumulowanych odpisów amortyzacyjnych oraz umorzenie nie zawsze jest równa<ref>Ewa Walińska ''Komentarz do ustawy o rachunkowości'' wyd. Wolters Kluwer business, Warszawa 2009, s. 211</ref> - na przykład odpisy z tytułu trwałej utraty wartości składnika majątku podwyższają umorzenie z pominięciem amortyzacji.

Zarówno umorzenie jak i amortyzację środków trwałych oblicza się przy pomocy planu amortyzacji, w którym zawarte są stawki oraz kwoty rocznych odpisów umorzeniowych (amortyzacyjnych) poszczególnych środków trwałych<ref>''Podstawy rachunkowości'' pod redakcją Kazimierza Sawickiego, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1999, s. 104-105</ref><ref>''Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa w małych firmach'', pod redakcją Teresy Kiziukiewicz, Ekspert-Wydawnictwo i Doradztwo, Wrocław 1997, s. 76-78</ref>. Zgodnie z [[Ustawa o rachunkowości|ustawą o rachunkowości]] uwzględnia się:
# liczbę zmian, na których środek trwały pracuje,
# tempo postępu ekonomiczno-technicznego,
# [[wydajność]] środka trwałego, która wyrażana jest liczbą liczbą jego godzin pracy albo liczbą wytworzonych produktów,
# prawne ograniczenia czasu użytkowania danego środka trwałego,
# przewidywaną podczas likwidacji [[wartość]] sprzedaży (netto) pozostałości środka trwałego,
# stawki, które wynikają z opracowań branżowych lub [[System podatkowy|przepisów podatkowych]].

==TL;DR==
Umorzenie w rachunkowości oznacza zmniejszenie wartości środków trwałych wskutek ich zużycia. Umorzenie dotyczy całego okresu, podczas gdy amortyzacja jest okresowa. Umorzenie i amortyzację oblicza się na podstawie planu amortyzacji. Umorzenie regulowane jest przez ustawę o rachunkowości, Krajowy Standard Rachunkowości nr 7 oraz ustawy podatkowe. Umorzenie dotyczy środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji w nieruchomości. Umorzenie akcji występuje tylko za zgodą akcjonariuszy lub uchwałą walnego zgromadzenia. Umorzone akcje mogą być zastępowane przez świadectwa użytkowe.

<google>n</google>

==Podstawy prawne dokonywania umorzenia środków trwałych==
Podstawowym aktem prawnym regulującym kwestie umorzenie środków trwałych jest [[ustawa o rachunkowości]] z dnia 29 września 1994<ref>Dz.U. 1994 nr 121 poz. 591, Ustawa z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości, art. 28.1</ref>. Stosowanie do zapisów art. 28.1 środki trwałe oraz [[wartości niematerialne i prawne]] wycenia się wg cen nabycia lub [[Koszty wytwarzania|kosztów wytworzenia]] pomniejszonych o odpisy amortyzacyjne i umorzeniowe a także odpisy z tytułu trwałej utraty wartości.
Sam [[obowiązek]] dokonywania odpisów amortyzacyjnych i umorzeniowych wynika z art. 7 ustawy o rachunkowości ([[zasada]] ostrożności) zgodnie z którym poszczególne składniki aktywów i [[Pasywa|pasywów]] wycenia się stosując rzeczywiście poniesione na ich nabycie (wytworzenie) ceny [[koszty]] z zachowaniem zasady ostrożności. W szczególności należy w tym celu w wyniku finansowym, bez względu na jego wysokość uwzględnić zmniejszenie wartości użytkowej lub handlowej aktywów, w tym również dokonywane w postaci odpisów amortyzacyjnych bądź umorzeniowych

Kolejnym aktem prawnym, w którym poruszona została tematyka umorzenie jest Krajowy Standard Rachunkowości nr 7 Utrata wartości aktywów oraz ustawy [[podatek|podatkowe]] (ustaw o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz [[ustawa]] o podatku dochodowym od osób prawnych) które w szczegółowy sposób określają kiedy odpisy umorzeniowe/amortyzacyjne mogą być uwzględniane w kalkulacji [[Podatek dochodowy|podatku dochodowego]].

==Składniki aktywów podlegające umorzeniu==
Umorzenie jako [[kategoria ekonomiczna]] dotyczy następujących składników aktywów:
* Środków trwałych
* Wartości niematerialnych i prawnych
* [[inwestycja|Inwestycji]] w nieruchomości

'''Ewidencja umorzenia środków trwałych'''

Z reguły [[przedsiębiorstwo]] nie księguje amortyzacji bezpośrednio na koncie środków trwałych, ale na koncie "Umorzenie środków trwałych". [[Konto]] to powstaje w wyniku pionowego podziału konta "Środki trwałe" na konta "Środki trwałe" oraz "Umorzenie środków trwałych" i służy do ewidencji umorzenia. Podziału dokonuje się w celu łatwiejszej administracji środkami trwałymi. Zestawiając wartość [[brutto]] środków trwałych ewidencjonowaną na koncie "Środki trwałe" z saldem konta "Umorzenie" otrzymujemy wartość netto środków trwałych, którą widzimy w [[bilans]]ie. Konto umorzenia środków trwałych może wykazywać jedynie [[saldo]] Ma.

Typowe [[zapisy]] na kontach umorzenie środków trwałych <ref>G.Świderska ''Wzorcowy [[Plan]] kont do ustawy o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości'', Wolters Kluwer business, s. 128</ref>

''Strona Winien:''
* odpisanie dotychczasowego umorzenie środków trwałych, sprzedanych, zlikwidowanych, darowanych
* aktualizacje wyceny środków trwałych

''Strona Ma:''
* planowe odpisy amortyzacyjne środków trwałych
* aktualizacje wyceny środków trwałych

==Umorzenie akcji==
[[Akcje]] mogą zostać umorzone jedynie w przypadku, gdy zostanie zawarta odpowiednia klauzula w [[Statut|statucie]] spółki. Jeżeli warunek ten zostanie spełniony, umorzenie akcji może wystąpić albo za zgodą [[Akcjonariusz|akcjonariusza]] (tzw. umorzenie dobrowolne) albo bez niej (tzw. umorzenie przymusowe)<ref>Gmytrasiewicz Maria, Karmańska Anna, ''[[Rachunkowość]] finansowa. Wydanie II zaktualizowane i rozszerzone'', Centrum Doradztwa i Informacji Difin sp. z o.o., Warszawa 2006, s. 276-277</ref>. Dodatkowo, w procesie umorzenia akcji wymagane jest dopuszczenie go uchwałą [[Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy|walnego zgromadzenia]], w której dokładnie opisane zostaną zasady umorzenia akcji, wysokość [[Wynagrodzenie|wynagrodzenia]] jakie przysługuje akcjonariuszowi lub uzasadnienie umorzenia bez wynagrodzenia. Wyjątkowym przypadkiem jest umorzenie przymusowe, które zawsze następuje za wynagrodzeniem akcjonariusza.
W krajach anglosaskich często praktykowane jest nabywanie własnych akcji w celu ich późniejszego umorzenia. Takie działania występują przeważnie, gdy u [[Emitent|emitenta]] występuje "nadpłynność finansowa" i efektywne zainwestowanie środków pieniężnych jest niemożliwe. Odkupywanie akcji przez emitenta jednocześnie zmniejsza ich ilość w portfelach akcjonariuszy, a co za tym idzie, zwiększa się ich [[Płynność finansowa|płynność]] na rynku <ref>Chrobak G. (2014), ''Warunki przejęcia własnych udziałów i akcji przez spółki kapitałowe dla potrzeb ich umorzenia'', Zeszyty Naukowe Wydziału Zamiejscowego w Chorzowie Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Nr 16</ref >.Na takie zjawisko wpływ ma wzrost zysku, jaki przypada na jedną akcję, co z kolei powoduje obniżkę wskaźnika ceny rynkowej w stosunku do zysku przypadającego na akcję (P/E - price/earning).
Zazwyczaj [[spółka]], w zamian za umorzone akcje, wydaje świadectwa użytkowe, które nie mają określonej wartości nominalnej. Zaliczyć do nich można zarówno świadectwa imienne, jak i na okaziciela. Są one równorzędne z akcjami w [[Dywidenda|dywidendzie]] oraz podziale [[Nadwyżka|nadwyżki]] majątku likwidowanej spółki, jednakże ich posiadacze nie mają żadnych uprawnień organizacyjnych.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Kapitał zapasowy]]}} — {{i5link|a=[[Inne inwestycje krótkoterminowe]]}} — {{i5link|a=[[Wycena środków trwałych]]}} — {{i5link|a=[[Aktualizacja wyceny środków trwałych]]}} — {{i5link|a=[[Amortyzacja]]}} — {{i5link|a=[[Koszty bezpośrednie]]}} — {{i5link|a=[[Wycena składników bilansu]]}} — {{i5link|a=[[Wycena bilansowa]]}} — {{i5link|a=[[Ujemna wartość firmy]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Chrobak G. (2014), ''Warunki przejęcia własnych udziałów i akcji przez spółki kapitałowe dla potrzeb ich umorzenia'', Zeszyty Naukowe Wydziału Zamiejscowego w Chorzowie Wyższej Szkoły Bankowej w Poznaniu, Nr 16
* Fedak Z. (2013), ''Zamknięcie roku 2013'', Rachunkowość, Warszawa
* Gmytrasiewicz M., Karmańska A. (2006), ''Rachunkowość finansowa'', Difin, Warszawa
* Kiziukiewicz T. (red.) (1997), ''Rachunkowość i sprawozdawczość finansowa w małych firmach'', Ekspert-Wydawnictwo i Doradztwo, Wrocław
* Patterson R. (2002), ''Kompendium terminów z zakresu rachunkowości i finansów'', Fundacja rozwoju rachunkowości w Polsce, Warszawa
* Poniatowska L. (2014), ''[http://www.wneiz.pl/nauka_wneiz/frfu/69-2014/FRFU-69-117.pdf Zasady rachunkowości jednostek postawionych w stan upadłości likwidacyjnej]'', Finanse, Rynki Finansowe, Ubezpieczenia, Nr 69
* Sawicki K. (red.) (2009), ''Podstawy rachunkowości'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Świderska G. (2012), ''Wzorcowy Plan kont do ustawy o rachunkowości i Międzynarodowych Standardów Rachunkowości'', Wolters Kluwer, Warszawa
* ''Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.'' [https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu19941210591 Dz.U. 1994 nr 121 poz. 591]
* Walińska E. (2010), ''Komentarz do ustawy o rachunkowości'', Wolters Kluwer, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Aleksandra Wróblewska, Anna Krzemińska}}
[[Kategoria:Rachunkowość]]

{{#metamaster:description|Zmniejszenie wartości środków trwałych z powodu zużycia. Jest rodzajem rezerwy odzwierciedlającej przyszłą zdolność produkcyjną majątku. Różni się od amortyzacji, która dotyczy określonego okresu i uwzględnia różne czynniki.}}

Umorzenie - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links