Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2023-12-22T16:18:12Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

Ubezpieczony, to według ustawy o systemie [[ubezpieczenia społeczne|ubezpieczeń społecznych]] [[osoba fizyczna|osoby fizyczne]] podlegające jednemu z czterech typów ubezpieczeń - [[ubezpieczenie emerytalne|emerytalnemu]], [[ubezpieczenie rentowe|rentowemu]], [[ubezpieczenie chorobowe|chorobowemu]], bądź [[ubezpieczenie wypadkowe|wypadkowemu]].

Ubezpieczeniom rentowym, emerytalnemu i chorobowemu podlegać można obligatoryjnie albo fakultatywnie, a w ubezpieczeniu wypadkowym jest tylko podległość obowiązkowa albo niemożność ubezpieczenia. [[Obowiązek]] ubezpieczeń istnieje w pewnych ramach czasowych, które nazywa się okresem ubezpieczeniowym. Okres ubezpieczeniowy powstaje wraz z zaistnieniem [[stosunek prawny|stosunku prawnego]] lub stanu faktycznego, z którym [[ustawa]] wiąże powstanie obowiązku ubezpieczenia, a kończy się wraz z zaistnieniem stosunku prawnego lub stanu faktycznego.

==Podmioty podlegające obowiązkowemu ubezpieczeniu==
* pracownicy,
* członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych i spółdzielni kółek rolniczych,
* członkowie osób prowadzących pozarolniczą działalność i ich współ[[pracownik]]ów,
* członkowie osób wykonujących pracę nakładczą i pracę na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, i ich współpracowników.
* duchowni,
* pobierający uposażenie posłowie,
* wybrani w Polsce posłowie do [[Parlament Unii Europejskiej|Parlamentu Europejskiego]] i senatorowie,
* żołnierze (niezawodowi w służbie czynnej) i odbywający zastępcze formy służby wojskowej
* funkcjonariusze Służby Celnej,
* osoby wykonujące odpłatnie pracą, na podstawie skierowania do pracy, w czasie odbywania kary pozbawienia wolności lub tymczasowego aresztowania.

Tytułem ubezpieczenia są też:
* stypendia (słuchaczy Krajowej Szkoły Administracji Publicznej, sportowe, dla absolwentów w okresie odbywania szkolenia lub stażu, na które zostali skierowani przez powiatowy [[urząd pracy]]),
* zasiłki (dla [[zasiłek dla bezrobotnych|bezrobotnych]], [[zasiłek macierzyński|macierzyński]], socjalny wypłacany na czas przekwalifikowania zawodowego i poszukiwania nowego zatrudnienia) oraz sprawowanie opieki nad dzieckiem wymagającym stałej pielęgnacji lub nad ciężko chorym członkiem rodziny.

<google>n</google>

==Rodzaje ubezpieczeń społecznych==
System ubezpieczeń społecznych obejmuje wiele różnych rodzajów ubezpieczeń, które mają na celu zabezpieczenie różnych aspektów życia społecznego. Poniżej przedstawiamy najważniejsze rodzaje ubezpieczeń społecznych:
* '''Ubezpieczenia emerytalne'''. Ubezpieczenia emerytalne mają na celu zapewnienie odpowiedniego świadczenia emerytalnego osobom, które osiągnęły odpowiedni wiek emerytalny lub nie są już zdolne do pracy.
* '''Ubezpieczenia rentowe'''. Ubezpieczenia rentowe mają na celu zapewnienie świadczeń rentowych osobom, które utraciły zdolność do pracy z powodu choroby lub niepełnosprawności.
* '''Ubezpieczenia chorobowe'''. Ubezpieczenia chorobowe mają na celu zapewnienie świadczeń finansowych w przypadku choroby lub niezdolności do pracy z powodu choroby.
* '''Ubezpieczenia wypadkowe'''. Ubezpieczenia wypadkowe mają na celu zapewnienie świadczeń finansowych w przypadku wypadku lub uszczerbku na zdrowiu spowodowanego przez pracę lub inne okoliczności.

==Równość traktowania==
Wszyscy ubezpieczeni powinni być traktowani równo bez względu na płeć, stan cywilny, stan rodzinny. [[Zasada]] równego traktowania dotyczy w szczególności:
* warunków objęcia systemem ubezpieczeń społecznych,
* obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na [[ubezpieczenie]] społeczne,
* obliczania wysokości [[świadczenie|świadczeń]]
* okresu wypłaty świadczeń i zachowania prawa do świadczeń.

==Wypłata świadczeń==
Wypłacalność świadczeń z ubezpieczeń społecznych gwarantowana jest przez państwo.
Ubezpieczony ma [[prawo]] do świadczeń rozumianych jako przysporzenie dóbr. Do podstawowych sposobów rozdziału dóbr zalicza się:
* wymianę,
* przyznanie prawa do dóbr,
* reglamentację dóbr.

W ubezpieczeniach występują dwa pierwsze sposoby.

Świadczenia ubezpieczeniowe mają obecnie w Polsce charakter pieniężny i dzieli się je na:
* długoterminowe,
* krótkoterminowe,
* jednorazowe.

==Prawa ubezpieczonego==
Ubezpieczony ma prawo żądać od [[ZUS]] wydania decyzji w sprawach dotyczących między innymi:
* zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych,
* przebiegu ubezpieczeń,
* wymiaru składek i ich poboru,
* umorzenia [[należności]] z tytułu składek,
* ustalenia uprawnień do świadczeń,
* wymiaru świadczeń.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Ubezpieczenie rentowe]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenie emerytalne]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenie chorobowe]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenia społeczne]]}} — {{i5link|a=[[Zasiłek]]}} — {{i5link|a=[[Składki ZUS]]}} — {{i5link|a=[[Płatnik składek]]}} — {{i5link|a=[[Składki KRUS]]}} — {{i5link|a=[[Emerytura pomostowa]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Biernat S. (1985), ''Problemy prawne sprawiedliwego podziału dóbr przez państwo'', Kraków
* Kolasiński K. (2006), ''Modele i funkcje ubezpieczeń społecznych'', Toruń
* Piotrowski J. (2005), ''Zabezpieczenia społeczne, problematyka i metody'', Warszawa
* Zieliński T. (2006), ''Ubezpieczenia społeczne pracowników - część ogólna'', Warszawa
</noautolinks>

{{a|Karolina Molong}}
[[Kategoria:Ubezpieczenia]]

{{#metamaster:description|Ubezpieczony w systemie ubezpieczeń społecznych - osoba fizyczna podlegająca jednemu z czterech typów ubezpieczeń: emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu lub wypadkowemu. Ubezpieczenia mogą być obligatoryjne lub fakultatywne.}}

Ubezpieczony w systemie ubezpieczeń społecznych - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links