Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-08T19:10:23Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Ubezpieczenia''' czerpią swój początek ze znanych już w starożytności form pomocy wzajemnej, organizowanych wśród członków zrzeszeń religijnych czy zawodowych. [[Ryzyko]] zawsze towarzyszyło działalności człowieka. Musiał on poszukiwać rozwiązań pomocnych w ograniczaniu i łagodzeniu jego skutków. Początkowo rozwiązania te opierały się głównie na zasadzie wzajemności - solidarnym ponoszeniu ciężaru naprawienia szkód. Z czasem pojawiło się zainteresowanie rozwiązaniami komercyjnymi - oferowanie ochrony ubezpieczeniowej jako obietnicy pomocy w przypadku powstania szkody, w wyniku zaistnienia określonych zdarzeń w zamian za opłatę (składkę). W konsekwencji pojawiły się [[konkurencja]] i [[rynek]] ubezpieczeniowy.

==TL;DR==
Ubezpieczenia mają długą historię, sięgającą starożytności. Początkowo opierały się na zasadzie wzajemności, a później pojawiły się rozwiązania komercyjne. Ubezpieczenia mają różne funkcje, takie jak prewencja, finansowanie i ochrona ubezpieczeniowa. Dzielą się na ubezpieczenia społeczne i gospodarcze, różniące się m.in. obowiązkowością, rodzajem świadczeń i finansowaniem. Istnieje także podział ubezpieczeń na życie, zdrowotne, majątkowe itd. Ubezpieczenia majątkowe obejmują ubezpieczenie rzeczy lub sytuacji majątkowej. Istnieje wiele innych klasyfikacji ubezpieczeń, takich jak swoboda nawiązania umowy, indywidualne lub zbiorowe, komercyjne lub wzajemne, prywatne lub publiczne.

==Definicja Ubezpieczenia==
* Według Słownika języka polskiego:
:::'''Ubezpieczenie''' - urządzenie mające na celu ochronę przed czymś, zapobiegające czemuś.
* Według Jana Lazowskiego:
:::'''Ubezpieczenie''' - urządzenie gospodarcze, zapewniające pokrycie pewnych potrzeb majątkowych, wywołanych u pewnych jednostek przez odznaczające się pewna prawidłowością zdarzenia losowe, w drodze rozłożenia ciężaru tego pokrycia na wiele jednostek, którym te same zdarzenia losowe zagrażają<ref>Lazowski J. (1948). Wstęp do nauki o ubezpieczeniach, PZUW, [[adaptacja]] I red. nauk. Władysław Wojciech Mogilski, Warszawa</ref>.
* Według Antoniego Banasińskiego:
:::'''Ubezpieczenie''' - multiregulator [[proces|procesów]] [[ekonomia rozwoju|ekonomii rozwoju]] gospodarki narodowej zakłócanym przez zdarzenia losowe - klęski żywiołowe I nieszczęśliwe wypadki. [[Koszt]] tej regulacji rozkłada się bezpośrednio lub pośrednio na z góry określone jednostki (prawne lub fizyczne) korzystające z tego regulatora<ref>Banasiński A. (1997). Ubezpieczania gospodarcze, POLTEXT, Warszawa</ref>
* Według Wacława Šmida
:::"'''Ubezpieczenie''' (insourance) - [[funkcja]] ekonomiczna, której celem jest wypłata odszkodowań za szkody, zaistniałe w dobrach lub wyrządzone ludziom wskutek np. nieszczęśliwych wypadków. [[Prawo]] do odzszkodowania wynika z [[umowa ubezpieczenia|umowy]], zawieranej pomiędzy ubezpieczycielem a ubezpieczającym i nabywane jest po wniesieniu opłaty, zwanej składką ubezpieczeniową"..<ref> Šmid W. (2012). ''Boss leksykon'', wydawnictwo Dr Lex, Kraków, s. 556</ref>

<google>n</google>

==Funkcje ubezpieczeń==
Przyjmując za kryterium dwa procesy związane z działalnością ubezpieczeniową, czyli świadome [[działanie]] ludzkie oraz obiektywne funkcjonowanie określonych mechanizmów ekonomicznych, do podstawowych funkcji ubezpieczeń zalicza się:
# '''Funkcję prewencyjną''' (zapobiegawczą) - polega na przeciwdziałaniu pojawiania się wypadków ubezpieczeniowych i powiększania się ekonomicznych skutków tych wypadków. Oznacza to działalność zmierzającą do zmniejszenia szkód losowych zarówno przez ograniczanie ich ryzyk, jak i zmniejszenie prawdopodobieństwa realizacji ryzyk. Realizacja funkcji prewencyjnej wskazuje na potrzebę wyprzedzania sposobności do kompensacji strat, a więc zapobiegania potrzebom kompensacji w ogóle.
# '''Funkcję finansową''' (akumulacji kapitałowej) - opiera się na gromadzeniu ogromnych środków przez zakłady ubezpieczeń w celu pokrywania ewentualnych strat finansowych u niektórych podmiotów gospodarczych oraz gospodarstw domowych z danej wspólnoty niebezpieczeństw i wykorzystywaniu części tych środków, czyli wolnych środków w danym okresie, na [[cele]] lokacyjno-kredytowe.
# '''Funkcję ochrony ubezpieczeniowej''' - rozumiana jako gotowość przejęcia przez zakład ubezpieczeń materialnych i niematerialnych skutków realizacji ryzyk będących przedmiotem prawnego stosunku ubezpieczenia. Oznacza to, że funkcja ochrony ubezpieczeniowej polega na:
:::* Zapewnieniu (gwarantowaniu) uzyskania pomocy finansowej ze strony zakładu ubezpieczeń w przypadku wystąpienia szkód w związku z realizacją ryzyk określonych w umowie ubezpieczeniowej,
:::* Finansowaniu kosztów powstałych szkód, a więc na wypłaceniu określonej kwoty odszkodowania lub świadczenia<ref>Ostrowska D., Jamróz P. (red.) (2016). Ubezpieczenia gospodarcze i społeczne w Polsce, Wydawnictwo CeDeWu.pl, Warszawa, s. 14-17</ref>

==Klasyfikacja ubezpieczeń==
'''1.Ubezpieczenia Społeczne'''
::* [[Ubezpieczenie emerytalne]]
::* [[Ubezpieczenie rentowe]]
::* [[Ubezpieczenie zdrowotne]]
::* [[Ubezpieczenie wypadkowe]]

'''2.Ubezpieczenia Gospodarcze'''
::*Ubezpieczenie osobowe
::*Ubezpieczenie majątkowe

'''[[Ubezpieczenia społeczne]]''' mają na celu prewencyjną i ubezpieczeniową ochronę zdrowia, [[zdolności]] do wykonywania pracy oraz życia ludności.System ten ma zabezpieczać pracowników i ich rodziny przez ryzykiem czasowego lub stałego braku możliwości zarobkowania.

Natomiast istotą '''ubezpieczeń gospodarczych''' jest repartycja finansowego ciężaru kompensacji szkód losowych. Oznacza to, że dany [[podmiot gospodarczy]] lub [[gospodarstwo domowe]] może przenieść na zakład ubezpieczeń potencjalne problemy finansowe wynikające z powstania szkód losowych w wyniku wypadków ubezpieczeniowych, które są od niego niezależne, a czasami nawet nieuniknione. Ubezpieczenie zapewnia więc danemu podmiotowi zastąpienie niepewności poniesienia znacznych strat pewnym, ale stosunkowo niewielkim kosztem jakim jest składka, będąca świadczeniem przekazanym za ochronę ubezpieczeniową. Suma zebranych składek stanowi [[fundusz]] ubezpieczeniowy.

==Różnice pomiędzy ubezpieczeniami społecznymi a gospodarczymi==
{| class="wikitable"
|+
|-
|'''Społeczne'''
|'''Gospodarcze'''<ref>Sagnowski T. (red.) (1998). Ubezpieczenia gospodarcze, POLTEXT, Warszawa</ref>
|-
|Zapewniają minimum socjalne
|Uzupełniają i rozszerzają zasięg społeczny
|-
|Tylko osobowe
|Zarówno osobowe jak i majątkowe
|-
|W większości obowiązkowe
|W większości dobrowolne
|-
|Powstają na mocy ustawy
|Powstają z mocy umowy
|-
|[[Pracodawca]] ubezpiecza swojego pracownika
|Osobą ubezpieczającą jest najczęściej osobą ubezpieczaną
|-
|Część ciężaru składki ponosi pracodawca
|Płacona osobiście
|-
|Wypłata świadczeń gwarantowana jest przez państwo
|W większości nie ma gwarancji w niektórych przypadkach UFG
|-
|[[świadczenie|Świadczenia]] pieniężne i rzeczowe
|Świadczenia i odszkodowania tylko pieniężne
|}

==Podział ubezpieczeń według ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej==
W ustawie o działalności ubezpieczeniowej z dnia 22 maja 2003 r. widnieje podział ubezpieczeń na:

'''1. Dział I''' - ubezpieczenia na życie
:* na życie,
:* posagowe, zaopatrzenia dzieci,
:* na życie, jeśli są związane z ubezpieczeniowym funduszem [[kapitał|kapitałowym]],
:* rentowe,
:* wypadkowe i [[chorobowe]], jeśli są uzupełnieniem ubezpieczeń wymienionych w grupach 1-4.

'''2. Dział II''' - pozostałe ubezpieczenia majątkowe i osobowe
:* choroby
:* wypadku, w tym przypadku przy pracy i choroby zawodowej,
:* casco - pojazdów lądowych, szynowych i statków powietrznych,
:* żeglugi morskiej i śródlądowej casco statków żeglugi morskiej i statków żeglugi śródlądowej,
:* przedmiotów w transporcie,
:* szkód spowodowanych żywiołami,
:* pozostałych szkód rzeczowych,
:* odpowiedzialności cywilnej z posiadania i użytkowania pojazdów lądowych z napędem własnym,
:* odpowiedzialności cywilnej wynikającej z posiadania i użytkowania statków powietrznych,
:* odpowiedzialności cywilnej za żeglugę morską i śródlądową,
:* odpowiedzialności cywilnej ogólnej,
:* kredytu,
:* [[gwarancja]] ubezpieczeniowa,
:* [[ryzyko|ryzyk]] finansowych,
:* ochrony prawnej,
:* świadczenia pomocy na [[korzyść]] osób, które popadły w trudności w czasie podróży lub podczas nieobecności w miejscu zamieszkania.

==Ubezpieczenia osobowe==
'''Ubezpieczenia osobowe''' są ubezpieczeniami życia, zdrowia oraz zdolności do pracy osoby ubezpieczonej.

Podział ubezpieczeń osobowych ze względu na rodzaj zdarzeń:
* '''życiowe''' - wypadkiem jest śmierć lub dożycie określonego wieku,
* '''wypadkowe''' - uszkodzenie ciała, rozstrój zdrowia lub śmierć w wyniku nieszczęśliwego wypadku.

Podział ubezpieczeń wypadkowych ze względu na rodzaj zdarzenia:
* '''od następstw nieszczęśliwych wypadków''' - [[zdarzenie]] spowodowane siłą zewnętrzną, nagłe, występujące wbrew woli ubezpieczonego, powodujące [[uszczerbek na zdrowiu]],
* '''chorobowe''' - zdrowotne.

==Ubezpieczenia majątkowe==
'''Ubezpieczenia majątkowe''' to ubezpieczenie majątku w formie rzeczy, bądź sytuacji majątkowej ubezpieczonego.

Rodzaje ubezpieczeń majątkowych ze względu na przedmiot:
* '''rzeczowe''' - ubezpieczenie majątku w postaci rzeczy, dóbr materialnych,
* '''majątkowe sensu stricte''' - ubezpieczenie sytuacji majątkowej ubezpieczonego<ref>Monkiewicz J. (2003). Podstawy ubezpieczeń tom II - produkty, POLTEXT, Warszawa</ref>

==Inne klasyfikacje==
* swoboda lub jej brak w nawiązaniu umowy,
* indywidualne lub zbiorowe,
* podmiotów gospodarczych lub gospodarstw domowych,
* komercyjne lub wzajemne,
* morskie lub lądowe,
* bezpośrednie lub pośrednie,
* prywatne lub publiczne,
* w obrocie krajowym bądź zagranicznym<ref>Hadyniak B., Gąsiorowski L., Monkiewicz J. (1999). [[Zarządzanie]] finansami ubezpieczeń, POLTEXT, Warszawa</ref>.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Rodzaje ubezpieczeń]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenie od następstw nieszczęśliwych wypadków]]}} — {{i5link|a=[[Odszkodowanie]]}} — {{i5link|a=[[Reasekuracja]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenie majątkowe]]}} — {{i5link|a=[[Świadczenia społeczne]]}} — {{i5link|a=[[Kasa chorych]]}} — {{i5link|a=[[Ubezpieczenie na życie]]}} — {{i5link|a=[[Płatności transferowe]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Banasiński A. (1997), ''Ubezpieczania gospodarcze'', Poltext, Warszawa
* Gasińska M. (2014), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.desklight-f5334341-3ce8-4201-a9ff-bc948236f763/c/KNUV_1_39_2014.56-78.pdf Ubezpieczenia jako komponent i narzędzie społecznej odpowiedzialności biznesu]'', Kwartalnik Naukowy Uczelni Vistula, nr 1(39)
* Hadyniak B., Gąsiorowski L., Monkiewicz J. (1999), ''Zarządzanie finansami ubezpieczeń'', Poltext, Warszawa
* Iwanicz-Drozdowska M. (red.) (2013), ''Ubezpieczenia'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Jedynak P. (2001), ''Ubezpieczenia gospodarcze'', Księgarnia Akademicka, Kraków
* Lazowski J. (1948), ''Wstęp do nauki o ubezpieczeniach'', PZUW, Warszawa
* Monkiewicz J. (red.) (2000), ''Podstawy ubezpieczeń'', Poltext, Warszawa
* Monkiewicz J. (red.) (2003), ''Podstawy ubezpieczeń'', Poltext, Warszawa
* Monkiewicz J. (red.) (2003), ''Podstawy ubezpieczeń'', Poltext, Warszawa
* Myszkowski J. (2015), ''Konsekwencje niezachowania właściwej formy zapłaty składki na ubezpieczenie społeczne'', Ubezpieczenia Społeczne, Teoria i praktyka, nr 2 (125)
* Ostrowska D., Jamróz P. (red.) (2016), ''Ubezpieczenia gospodarcze i społeczne w Polsce'', CeDeWu, Warszawa
* Sangowski T. (red.) (2001), ''Ubezpieczenia gospodarcze'', Poltext, Warszawa
* Smid W. (2012), ''BOSS Leksykon'', Dr Lex, Kraków
</noautolinks>

{{a|Adam Jarosz, Monika Kowal}}
[[Kategoria:Rodzaje ubezpieczeń]]
[[en:Insurance]]

{{#metamaster:description|Ubezpieczenia - historia, rodzaje i znaczenie w życiu człowieka. Dowiedz się, jak ubezpieczenia chronią przed ryzykiem i działają na rynku.}}

Ubezpieczenie - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links