Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-21T11:47:45Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Teoria atrybucji''' - teoria opisująca [[metoda|metodę]], za pomocą której wyjaśniane są '''przyczyny''' określonych '''zachowań ludzkich'''. (M. Karaszewski i in. 2011, s. 4) Konsekwencją dokonywania atrybucji jest wytłumaczenie '''postępowania''' i '''cech''' własnych bądź innych osób. Powoduje to możliwość [[prognozowanie|prognozowania]] przyszłych zdarzeń i ewentualny wpływ na nie. Może jednak pojawić się, tzw. '''[[błąd]] poznawczy''', który oznacza nieprawidłowe spostrzeżenia względem otaczającej rzeczywistości (S. Borsich 2016, s. 3-4).
Osoby, które wykazują '''atrybucję zewnętrzną''' uważają, że wszystko co ich spotyka, dzieje się '''poza''' ich oddziaływaniem, a spowodowane jest '''przypadkiem''' bądź innymi '''czynnikami zewnętrznymi'''. (M. Karaszewski i in. 2011, s. 4)

==TL;DR==
Teoria atrybucji dotyczy wyjaśniania przyczyn zachowań ludzkich. Może wystąpić błąd atrybucji - nieprawidłowe spostrzeganie rzeczywistości. Atrybucje mogą być wewnętrzne (związane z osobą) lub zewnętrzne (związane z czynnikami zewnętrznymi). Błąd atrybucji polega na przypisywaniu sukcesów sobie, a porażek czynnikom zewnętrznym. Teoria atrybucji wpływa również na motywację, gdzie sukcesy i porażki są powiązane z czterema determinantami: zdolnościami, szczęściem, wysiłkiem i poziomem trudności. Menedżerowie mogą wpływać na atrybucję poprzez udzielanie wskazówek.

==Geneza==
Pracą nad atrybucjami jako pierwszy zajął się '''F. Heider'''. Zainteresował się jaki jest '''powód''' dociekania przez ludzi '''motywów''' wydarzeń. Analiza doprowadziła do wniosku, że ludzie znajdują przyczynę zachowania innych w '''bodźcach wewnętrznych''' lub '''zewnętrznych''', które danej osoby dotyczą. W skład '''czynników wewnętrznych''' wchodzą przyczyny, które są '''stałe''', czyli np. posiadane [[zdolności]] oraz takie, które są '''zmienne''', czyli, np. chęć do działania. '''Czynniki zewnętrzne''' również składają się z przyczyn '''stałych''' i '''zmiennych'''. '''Stałe''' dotyczą skali trudności postępowania, a '''zmienne''' to pomyślność i niepowodzenie. Heider odkrył, że istotniejsze od atrybucji zewnętrznych są '''instytucjonalne'''. Dotyczy to poznawania drugiej osoby. Wynika to z faktu, że zapewniają informację o '''osobowości''' danej osoby i dzięki temu znane są powody jej zachowań.

'''H. Kelley''' przyczynił się do rozwoju teorii atrybucji. Określił '''trzy czynniki''' danego postępowania: osoba, właściwości obiektu stanowiącego przyczynę zachowania oraz zaistniała sytuacja (okoliczności). Dwa pierwsze mają charakter '''stały''', natomiast '''okoliczności''' dotyczą wszystkich pozostałych determinant wpływających na [[zdarzenie]].
(S. Smyczek i in. 2017, s. 177)

<google>n</google>

==Atrybucje - założenia==
'''Atrybucja''' - ''mechanizm, przy użyciu którego ludzie obserwują '''zachowanie''', a następnie przypisują mu '''przyczyny'''.'' (R. W. Griffin 2017, s. 518) Monitorowane może być zachowanie nasze i innych osób (R. W. Griffin 2017, s. 518)

B. Weiner dokonał badań odnośnie oddziaływania atrybucji na '''postępowanie, emocje''' i '''wiedzę''' na temat danej osoby. Teoria zakłada, że ludzie osiągając [[sukces]] lub ponosząc porażkę najpierw szukają '''przyczyn''' takiego rezultatu, następnie tworzą '''wnioski''', a na końcu określają '''szansę''' na sukces lub porażkę w przyszłości. Przyczyny zostały podzielone ze względu na '''umiejscowienie w osobie''' lub '''środowisku'''. W pierwszym przypadku są to czynniki wewnętrzne, w drugi czynniki zewnętrzne. Podział następnie rozszerzono na czynniki stałe i zmienne (S. Borsich 2016, s. 4)

'''[[Model]] atrybucji według B. Weinera'''

{| class="wikitable" border="1"
|-
! Czynniki stałe wewnętrzne
! Czynniki stałe zewnętrzne
! Czynniki zmienne wewnętrzne
! Czynniki zmienne zewnętrzne
|-
| Posiadane zdolności
| Poziom trudności
| Wysiłek
| Szczęście
|}
(Źródło: S. Borsich 2016, s. 4)

B. Weiner twierdził, ''że jeżeli określony skutek spostrzega się jako zdeterminowany przez określoną przyczynę, i jeśli przewiduje się, że ta przyczyna pozostanie, to należy również oczekiwać powtórzenia się tego skutku. Jeżeli zaś przyczyna może się zmieniać, to skutek także ulega zmianie.'' (S. Borsich 2016, s. 4-5) '''Sukcesy, klęski''', a także '''przyczyny''' ich osiągania wpływają na '''oczekiwania''' w przyszłości. Dlatego ważne jest odpowiednie '''dopasowanie''' przyczyny do czynników stałych lub zmiennych. Osiągnięty sukces dopasowany do czynnika stałego powoduje, że oczekujemy sukcesu również w przyszłości. Natomiast porażka powoduje, że przewidywania się zmniejszają. (S. Borsich 2016, s. 5)

==Błąd atrybucji==
'''Błąd atrybucji''' oznacza, że weryfikujemy nasze '''postępowanie''' według najbardziej '''komfortowego kryterium'''. Polega to na przypisywaniu źródła odpowiedniego zachowania bądź osiągnięcia sukcesu '''swoim''' umiejętnościom i cechom. Jednakże w przypadku porażki wina doszukiwania jest w '''czynnikach zewnętrznych'''. (M. Żurek 2016, s. 39)

==Teoria atrybucji jako element teorii motywacji==
Teoria atrybucji dotyczy tego jak wyjaśniamy '''[[rezultat]]''' naszego '''zaangażowania''' w konkretne [[zadanie]]. Zarówno pożądany [[wynik]] jak i klęskę można powiązać z '''czterema determinantami''': posiadane zdolności, szczęście, włożony wysiłek, poziom trudności. Wyjaśnienie sukcesu bądź porażki w ujęciu wysiłku może spowodować '''zmotywowanie'''. Natomiast jeśli '''niepowodzenie''' odniesiemy do poziomu trudności zadania, '''rezultat''' może być '''odwrotny'''. Na atrybucję mogą oddziaływać menedżerowie poprzez udzielanie wskazówek (B. Hysa 2014, s. 4)

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Hierarchia wartości]]}} — {{i5link|a=[[Dysonans poznawczy]]}} — {{i5link|a=[[Teoria chaosu]]}} — {{i5link|a=[[Wyuczona bezradność]]}} — {{i5link|a=[[Bodziec]]}} — {{i5link|a=[[Mechanizm obronny]]}} — {{i5link|a=[[Afirmacja]]}} — {{i5link|a=[[Pozytywne myślenie]]}} — {{i5link|a=[[Potrzeba afiliacji]]}} — {{i5link|a=[[Kapitał strukturalny]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Alejziak W. (2016), ''[https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/23119/67-89%20Alejziak.pdf?sequence=1&isAllowed=y Atrybucje i wyjaśnianie przyczynowe w badanich nad turystyką (na przykładzie analiz dotyczących inhibitorów aktywności turystycznej Europejczyków w latach 1997-2014)]'', Człowiek w turystyce. Role, potrzeby, zachowania. Warsztaty z Geografii Turyzmu, Łódź
* Borsich S. (2016), ''[https://repozytorium.ukw.edu.pl/bitstream/handle/item/4678/Znaczenie%20kategorii%20zagrozenie%20stereotypem%20dla%20procesu%20nauczania%20i%20uczenia%20sie.pdf?sequence=1&isAllowed=y Znaczenie kategorii zagrożenie stereotypem dla procesu nauczania i uczenia się]'', Teraźniejszość - Człowiek - Edukacja, tom 19, nr 3 (75)
* Griffin R. (2017), ''Podstawy zarządzania organizacją'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Hysa B., Grabowska B. (2014), ''System motywacji pracowników administracji publicznej na podstawie wybranej jednostki ZUS'', Zeszyty Naukowe Politechniki Śląskiej. Seria: Organizacja i zarządzanie, z. 74
* Karaszewski M. (red.) (2011), ''Czy zdanie „czuję się obserwowany” - zawsze znaczy to samo? Znaczenie kliniczne błędnego opisu i atrybucji swoich stanów przez pacjentów leczonych z rozpoznaniem schizofrenii - opis przypadku'', Postępy Psychiatrii i Neurologii, nr 20 (1)
* Smyczek S. (red.) (2017), ''Patologie w zachowaniach konsumentów na rynku'', Placet, Warszawa
* Żurek M. (2016), ''Inklinacje behawioralne na rynkach kapitałowych w świetle modeli SEM'', Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, Toruń
</noautolinks>
[[Kategoria:Psychologia społeczna]]
{{a|Magdalena Nowak}}

{{#metamaster:description|Teoria atrybucji - metoda wyjaśniania przyczyn ludzkich zachowań. Pozwala prognozować przyszłe zdarzenia i wpływać na nie. Może jednak prowadzić do błędnych spostrzeżeń.}}

Teoria atrybucji - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links