Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-18T17:58:10Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''[[Technika]] delficka''' zwana także metodą ekspertów zaliczana jest do [[heurystyka|metod heurystycznych]]. Została opracowana przez Helmera wraz z jego współ[[pracownik]]ami. Metodę delficką wykorzystuje się do złożonych problemów, których [[pomiar]] ilościowy jest trudny i niemożliwy. Mogą one dotyczyć problemów przyrodniczych, technicznych społecznych lub [[ekonom]]icznych. Dzięki tej metodzie możemy prognozować przyszłe zjawiska.
W metodzie tej wykorzystuje się formę pośrednią wyrażania opinii przez ekspertów. '''Eksperci mają za [[zadanie]] odpowiadanie na pytania, które są zawarte w specjalnych [[kwestionariusz]]ach, które zawierają omawiany problem.'''
Jedną z zasad doboru ekspertów jest ich [[różnorodność]] pod względem wykształcenia i praktyki zawodowej, są oni z różnych dziedzin wiedzy i specjalności naukowych. Pod uwagę bierze się [[cechy osobowości]] takie jak: [[zdolność]] do konfrontacji z poglądami innych i samodzielność myślenia.

Kwestionariusze są kierowane do specjalistów, którzy wyrażają opinię na temat problemu i odpowiadają pisemnie na pytania dodatkowe. Dzięki udzielonym odpowiedziom następuje kolejny etap, czyli sprecyzowanie problemu i sposobu jego rozwiązania. [[Wynik]]i są następnie przedstawiane ekspertom razem z listą anonimowych uwag i uzasadnieniem propozycji. Eksperci rozważają problem jeszcze w czterech rundach, podczas których dochodzą wspólnie do propozycji rozwiązania problemu.

[[Metoda]] delficka wykorzystuje techniki analityczne o charakterze statycznym. Omawiana metoda jest wykorzystywana do rozwiązywania problemów techniczno-organizacyjnych. Np.: rozmieszczenie sieci handlowych.

==Istota postępowania w metodzie delfickiej==
# Stawianie ekspertom pytań przez kierownika badań.
# Oddziaływanie ekspertów na siebie w toku badania (interakcje między sobą).
# Podanie ekspertom wyników z poprzedniego podejścia (badania).
# Przeplatanie się w badaniu pytań i informowania ekspertów dzięki czemu mogą oni weryfikować swoje poprzednie opinie.
# Uzyskanie wyników badań w toku [[proces]]u badawczego.

[[Kierownik]] lub organizator badania to osoba, która jest animatorem badania, stawia pytania ekspertom i kieruje ich dyskusją. Odpowiada on także za przestrzeganie procedur badania. Dodatkowo występuje także [[zespół]] osób, który wspomaga kierownika w przebiegu badania.

<google>n</google>

==Zalety techniki delfickiej==
Technika delficka, znana również jako metoda Delphi, jest narzędziem, które ma wiele zalet. Poniżej przedstawiamy najważniejsze z nich:
* '''Obiektywność'''. Jedną z głównych zalet techniki delfickiej jest jej obiektywność. W przeciwieństwie do tradycyjnych metod podejmowania decyzji, w których dominuje opinia [[lider]]a lub grupy decyzyjnej, technika delficka opiera się na zbieraniu informacji i opinii od wielu ekspertów. Dzięki temu proces podejmowania decyzji jest bardziej obiektywny i oparty na rzetelnych danych.
* '''Redukcja wpływu dominujących osobowości'''. W tradycyjnych metodach grupowych często zdarza się, że dominująca [[osobowość]] lub [[grupa]] osób o silnym wpływie determinuje ostateczne decyzje. Technika delficka minimalizuje ten problem poprzez anonimowość ekspertów. Każdy uczestnik ma równe [[szanse]] wyrażenia swojej opinii, co prowadzi do większej równowagi i uniknięcia dominacji jednostek.
* '''Eksperckość'''. Technika delficka opiera się na zbieraniu opinii od ekspertów z różnych dziedzin. Dzięki temu decyzje podejmowane przy użyciu tej metody są lepiej przemyślane i oparte na wiedzy specjalistów. Wieloaspektowe spojrzenie na problem pozwala uwzględnić różne czynniki i perspektywy, co prowadzi do bardziej kompleksowego podejścia do decyzji.
* '''Eliminacja presji społecznej'''. Często w grupach decyzyjnych występuje presja społeczna, która może wpływać na wybory i decyzje podejmowane przez uczestników. Technika delficka eliminuje tę presję poprzez anonimowość uczestników. Każdy ekspert wyraża swoją opinię niezależnie od innych, co pozwala uniknąć wpływu grupowego myślenia i zachowań.

==Wady techniki delfickiej==
Mimo licznych zalet, technika delficka ma również pewne wady, które warto wziąć pod uwagę:
* '''Czasochłonność'''. Jedną z głównych wad techniki delfickiej jest czasochłonność procesu. Zbieranie opinii od wielu ekspertów, [[analiza danych]] i wypracowanie ostatecznej decyzji może wymagać dużo czasu. W przypadku pilnych decyzji, technika delficka może być nieodpowiednia, gdyż proces może być [[zbyt]] [[dług]]i i opóźnić podjęcie decyzji.
* '''Trudność w ustaleniu konsensusu'''. Technika delficka opiera się na konsensusie ekspertów. Jednakże, osiągnięcie pełnego konsensusu może być trudne, zwłaszcza gdy eksperci mają odmienne opinie lub [[priorytet]]y. Może to prowadzić do trudności w osiągnięciu ostatecznej decyzji, a proces może stać się zbyt skomplikowany i nieefektywny.
* '''Możliwość ograniczonego ujęcia tematu'''. Technika delficka polega na zbieraniu opinii od ekspertów z różnych dziedzin. Jednakże, w niektórych przypadkach może to prowadzić do ograniczenia perspektywy i uwzględnienia tylko niektórych aspektów problemu. Jeśli niezbędna jest [[wiedza]] specjalistyczna z [[dane]]j dziedziny, technika delficka może nie dostarczyć pełnego obrazu i wynikające stąd decyzje mogą być niekompletne.

==Etapy postępowania w metodzie delfickiej==
# Zdefiniowanie problemu - prowadzący badanie ze swoim zespołem formułuje pytania do ekspertów, ważne aby były one jednoznaczne i wnikliwe.
# Odpowiedzi ekspertów - eksperci odpowiadają na pytania z podaniem argumentacji.
# Przedstawienie ekspertom zbiorczych zestawień odpowiedzi z argumentami bez ujawnienia autorów.
# Ponowne przekazanie tych samych pytań ekspertom i ponowne odpowiedzi na nie (potwierdzenie lub skorygowanie swojej odpowiedzi).
# Odpowiedzi ekspertów, mając na uwadze wypowiedź innych ekspertów.
# Przedstawienie ekspertom odpowiedzi i ponowne odpowiadanie na te same pytania.
# Jeżeli jest zgodność poglądów to prezentacja wyników.

==Praktyczne aspekty techniki delfickiej==
===Wybór ekspertów===
W technice delfickiej kluczowym elementem jest [[selekcja]] odpowiednich ekspertów, którzy będą uczestniczyć w procesie badawczym. Wybór ekspertów powinien być przemyślany i oparty na solidnych kryteriach.

Pierwszym krokiem jest [[identyfikacja]] ekspertów, którzy posiadają wiedzę i doświadczenie w danej dziedzinie. Mogą to być naukowcy, praktycy, eksperci branżowi lub osoby z bogatym doświadczeniem zawodowym. Ważne jest, aby ekspert miał odpowiednią wiedzę i [[umiejętności]], które są istotne dla tematu badania.

Następnym krokiem jest [[ocena]] kompetencji ekspertów. Można to zrobić na podstawie ich osiągnięć naukowych, publikacji, doświadczenia zawodowego, [[udział]]u w [[projekt]]ach badawczych oraz rekomendacji innych ekspertów. Warto również zwrócić uwagę na ich [[umiejętności interpersonalne]] i [[zdolności]] do pracy w grupie, ponieważ technika delficka polega na współpracy i wymianie poglądów między ekspertami.

Ostateczny wybór ekspertów powinien być dokonany w sposób obiektywny i oparty na kryteriach, które są zgodne z celami badania. Ważne jest, aby zapewnić różnorodność perspektyw i poglądów, aby uzyskać jak najbardziej kompleksową analizę tematu.

===Procedury badania===
Po wyborze odpowiednich ekspertów, kolejnym krokiem w technice delfickiej jest przeprowadzenie procedur badawczych. Proces ten obejmuje kilka etapów, które mają na celu zdobycie jak największej ilości informacji i opinii od ekspertów.

Pierwszym etapem jest zaprezentowanie ekspertom pytania badawczego lub problemu, który ma zostać rozwiązany. Pytanie powinno być jasne, precyzyjne i związane z tematem badania. Ważne jest, aby ekspertom dać wystarczająco dużo czasu na zapoznanie się z pytaniem i przemyślenie swojej odpowiedzi.

Kolejnym etapem jest przeprowadzenie rundy konsultacji. Podczas tej rundy ekspertom przekazuje się pytanie badawcze, a oni sami starają się odpowiedzieć na nie w sposób niezależny. Mogą to zrobić poprzez pisanie lub dyskusję w grupie. [[Cele]]m tej rundy jest zebranie różnorodnych opinii i perspektyw na temat badanego zagadnienia.

Po zakończeniu rundy konsultacji, należy przeprowadzić proces konfrontacji. Podczas tego procesu ekspertom przedstawia się zebrane odpowiedzi i prosi się ich o ocenę innych odpowiedzi oraz przedstawienie swojego stanowiska wobec nich. W ten sposób można identyfikować zbieżności i różnice w opinii ekspertów.

===Analiza statystyczna wyników===
Po przeprowadzeniu rundy konsultacji i procesu konfrontacji, następnym krokiem jest [[analiza statystyczna]] zebranych danych. Analiza ta ma na celu identyfikację dominujących poglądów, tendencji i zbieżności w odpowiedziach ekspertów.

W analizie statystycznej można wykorzystać różne metody, takie jak analiza zawartości, analiza korelacji czy [[analiza czynnikowa]]. Ważne jest, aby wybrać odpowiednią metodę analizy, która najlepiej odpowiada na pytanie badawcze i charakter danych.

Analiza statystyczna może pomóc w identyfikacji konsensusu między ekspertami oraz wskazać na obszary, w których istnieją różnice i kontrowersje. Warto również zwrócić uwagę na [[wartość]] odchylenia standardowego, która może wskazywać na stopień zgodności lub rozbieżności w odpowiedziach.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Pytanie badawcze]]}} — {{i5link|a=[[Wywiad]]}} — {{i5link|a=[[Badanie pilotażowe]]}} — {{i5link|a=[[Case study]]}} — {{i5link|a=[[Badania jakościowe]]}} — {{i5link|a=[[Socjometria]]}} — {{i5link|a=[[Badanie metodą Delphi]]}} — {{i5link|a=[[Problem badawczy]]}} — {{i5link|a=[[Techniki badawcze]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Abgarowicz G. (2015). ''Pamięć przyszłości. Analiza ryzyka dla zarządzania kryzysowego'', CNBOP-PIB, Józefów
* Chyba Z. (2016), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.baztech-806d6d0e-47a4-42bc-87a9-c46590d23e29?q=6c5b695f-40c5-4d6c-a5fd-c183e7d6ca2f$14&qt=IN_PAGE Porównanie wybranych metod oceny i selekcji technologii]'', Zeszyty Naukowe. Organizacja i Zarządzanie
* Górski M., Skorupka D. (2011), ''[https://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.baztech-article-BPW6-0024-0025/c/httpwww_wso_wroc_plimagesplikiwpikbnzn2011zn4201125gorskiskorupka.pdf Wybrane metody identyfikacji czynników ryzyka na tle cyklu życia projektu i budowlanego procesu inwestycyjnego]'', Zeszyty Naukowe WSOWL, nr 4
* Knosala E. (2011), ''Zarys teorii decyzji w nauce administracji'', Wolters Kluwer, Warszawa
* Martyniak Z. (1997), ''Wstęp do inwentyki'', Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków
* Matejun M. (2012), ''[https://www.matejun.com/pubs-pl/2012_Marek_Matejun_Metoda_delficka_w_naukach_o_zarzadzaniu.pdf Metoda delficka w naukach o zarządzaniu]'', Oficyna Wydawnicza SGH, Warszawa
* Sudoł S. (2016), ''Delficka metoda badawcza'', Zarządzanie. Teoria i Praktyka / Wyższa Szkoła Menedżerska w Warszawie, nr 3
</noautolinks>

{{a|Barbara Krawczyk, Paulina Habrzyk}}
[[Kategoria:Heurystyka i inwentyka]]

{{#metamaster:description|Technika delficka to metoda prognozowania przyszłych zjawisk, wykorzystująca ekspertów. Stosowana w naukach przyrodniczych, technicznych i społecznych.}}

Technika delficka - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links