Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-21T11:42:07Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Szok kulturowy''' jest to zjawisko zachodzące na styku kultur polegające na zderzeniu wpojonych przejawów kultury z nowym otoczeniem. Przejście tej fazy procesu adaptacji umożliwia wypracowanie wielokulturowej [[Tożsamość|tożsamości]] i [[umiejętności]] funkcjonowania w kilku kulturach (wg Adlera). Zjawisko wymieniane jest przede wszystkim w kontekście [[proces]]ów dostosowawczych występujących w grupach emigrantów i przesiedleńców<ref>Adamska M. (2004), s. 578</ref>

==TL;DR==
Szok kulturowy to zjawisko zachodzące na styku kultur, polegające na trudnościach adaptacyjnych w nowym otoczeniu. Może prowadzić do zaburzeń psychicznych i fizycznych oraz pogorszenia samopoczucia. Istnieją różne modele opisujące szok kulturowy i proces adaptacji. Znajomość języka i kontakt z otoczeniem mogą pomóc w łagodzeniu skutków szoku. Istnieją również dwie postawy wobec nowej kultury: idealizacja kultury rodzimej lub porzucenie jej na rzecz nowej. Różnice kulturowe mają wpływ na zarządzanie międzynarodowe, gdzie istnieją podejścia dywergencyjne i konwergencyjne.

==Zjawisko szoku kulturowego==
'''[[Stres]] akulturacyjny''', w ostrej formie zwany właśnie '''szokiem kulturowym''', jest nieuniknionym kosztem akulturacji. Zjawisko to obejmuje:
:* funkcjonowanie psychiczne człowieka,
:* funkcjonowanie fizyczne człowieka,
:* funkcjonowanie społeczne człowieka<ref>Kownacka E. (2006), s. 42</ref>

Jest wynikiem spotykanych w kulturze przyjmującej trudności, a istotą tego zjawiska staje się doświadczanie negatywnych emocji, które się kumulują i przez to owocują pogorszeniem ogólnego samopoczucia i satysfakcji z codziennego życia. Co za tym idzie niesie szkody całkowitemu funkcjonowaniu człowieka.

Należy pamiętać, że szok kulturowy nie jest jednorazową, gwałtowną i nagłą reakcją na niespodziewane [[zdarzenie]]. Ma natomiast charakter kumulatywny<ref>Bochner (1994)., s. 245-249.</ref>

<google>n</google>

==Model szoku kulturowego według Oberga <ref>Grzegorczyk A. (red.) (1997). s. 302</ref>==
Koncepcja szoku kulturowego została opracowana przez antropologa Kalvero Oberga w 1954 roku. Jest to druga faza procesu adaptacji kulturowej spośród tych które wyróżnia (do pozostałych należą odpowiednio w kolejności: miesiąc miodowy, ożywienie i dopasowanie). Oberg definiował szok kulturowy jako zaburzenie funkcjonowania psychosomatycznego wywołane przedłużającym się kontaktem z odmienną i nieznaną kulturą. W wyniku zderzenia kultur dochodzi do wytworzenia napięcia, silnych reakcji stresowych i uczucia dezorientacji i bezradności wynikającego z nieznajomości symboli i rytuałów. Ponadto szok kulturowy może wywoływać problemy zdrowotne. Reakcja jest tym silniejsza im większe są [[różnice kulturowe]], a co za tym idzie bardziej wrogie nastawienie do środowiska. Doświadczający szoku początkowo odrzucają nowe środowisko, a następnie w procesie regresji idealizują kulturę z której się wywodzą.
Stosunkowo łatwo jest rozpoznać niektóre przejawy kultury w konkretnych sytuacjach, ale przyswojone w dzieciństwie elementy systemu wartości utrudniają przeważnie prawidłową identyfikację symboli i zachowań w innej kulturze. Aby wyeliminować ten problem należy poznać wyuczone wartości w nowej kulturze.

'''W zneutralizowaniu działania szoku kulturowego pomóc mogą (Oberg, Gonzales):'''
* znajomość języka nowo poznanej kultury - umiejętność posługiwania się językiem jako podstawowym narzędziem [[Komunikacja w zespole międzykulturowym|komunikacji]] wpływa pozytywnie na psychikę (człowiek jest bardziej pewny siebie i rozumie lepiej otoczenie)
* kontakty towarzyskie
* oswojenie się z myślą, że [[proces adaptacji]] jest procesem trudnym i wymagającym poświęceń
* pomoc z zewnątrz
* budowanie relacji z otoczeniem

'''Wskutek szoku kulturowego ludzie wykształcają dwa typy postaw:'''
* idealizacja kultury rodzimej i ostre przeciwstawianie się nowemu środowisku - postawa bliższa cywilizacji zachodniej
* porzucenie [[Kultura narodowa|kultury rodzimej]] na rzecz nowej kultury - postawa charakterystyczna dla kultur prymitywnych; ma to na celu lepsze i szybsze przyswojenie sobie obcych wzorców

==Model szoku kulturowego według Adlera <ref>Grzegorczyk A. (red.) (1997). s. 302</ref>==
W koncepcji Adlera proces adaptacji kulturowej ma pięć faz. W pierwszym etapie różnice kulturowe intrygują i zachęcają do poznania. Następnie stają się coraz bardziej wyraźne i zaczynają wywoływać dezorientację. Osoba obwinia samą siebie za błędy i brak bezproblemowej komunikacji, co bardziej potęguje uczucie alienacji. W kolejnej, czwartej, fazie agresja zostaje skierowana na zewnątrz. Winą za różnice kulturowe obarcza się innych reprezentantów rodzimej kultury. Faza ta uznawana jest za pierwszy krok w procesie integracji. W fazie adaptacyjnej wzrasta poczucie bezpieczeństwa i pewności siebie. W ostatnim etapie wykształca się [[tożsamość]] kulturowa.

==Źródła zróżnicowania kulturowego w zarządzaniu międzynarodowym==
Podczas badań nad międzynarodową kadrą rozpatruje się dwa podejścia, które dotyczą wpływu czynników kulturowych na pracę menadżerów.

Pierwszym podejściem jest podejście '''dywergencyjne''', zwane także '''sytuacyjnym'''. Jest ono zorientowane na [[różnorodność]] stosowanych technik zarządzania, postaw oraz zachowań pracowników pochodzących z różnych krajów. Zakłada, iż [[zarządzanie]] w kraju, w którym znajduje się filia korporacji, powinno brać pod uwagę sytuację, czyli kontekst kulturowy, społeczny, ekonomiczny i polityczny.

Drugie podejście - '''konwergencyjne''' zakłada natomiast, że istnieje jeden dobry i uniwersalny model zarządzania, wzorców zachowań oraz postaw pracowników sprawdzający się w każdym kraju, bez względu na odmienność społeczno-kulturową. Podejście to ukazuje wiele problemów, które są związane m.in. z tzw. ''ryzykiem odrzucenia przeszczepu''. Chodzi o trudności z zaakceptowaniem kultury, a także metod pracy i wzorców zachowań narzucanych często przez kraj, w którym zlokalizowana jest siedziba korporacji<ref>Przytuła S. (2011)., s. 28-31</ref>

''"Cechy kulturowe różnych społeczeństw, wynikające z konwergencji kultury będą zbliżone do tzw. wartości zachodnich charakterystycznych dla krajów Europy Zachodniej czy USA. W niektórych przypadkach można nawet mówić o procesie kreolizacji, czyli wchłaniania i łączenia obcych wartości, zwyczajów i przekonań z wartościami lokalnymi. Kreolizacja ma miejsce szczególnie wśród społeczeństw słabiej rozwiniętych lub rozwijających się. [[Wyjątek]] może stanowić kultura japońska, która z jednej strony jest kulturą naśladującą, a z drugiej naśladowaną" ''<ref>Bartosik-Purgat M. (2010). </ref>

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Fazy konfliktu]]}} — {{i5link|a=[[Dysfunkcja]]}} — {{i5link|a=[[Asymilacja]]}} — {{i5link|a=[[Negocjacje międzynarodowe]]}} — {{i5link|a=[[Pracoholizm]]}} — {{i5link|a=[[Relatywizm kulturowy]]}} — {{i5link|a=[[Holistyczne podejście]]}} — {{i5link|a=[[Podatność]]}} — {{i5link|a=[[Psychologia pozytywna]]}} }}

==Przypisy==
<references />

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Bartosik-Purgat M. (2010), ''Otoczenie kulturowe w biznesie międzynarodowym'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Bochner S. (1994), ''Culture Shock'', Psychology and culture, Allyn and Bacon
* Czarnecka B. (2012), ''W poszukiwaniu oznak szoku kulturowego - polskie imigrantki w Wielkiej Brytanii'', Studia Sociologica IV. Migracje, tożsamość, etniczność, nr 2
* Grzegorczyk A. (red.) (1997), ''Encyklopedia. Kultura – sztuka'', Poznań
* Kownacka E. (2006), ''[http://w.irp-fundacja.pl/know-how-portal/publikacje/doradztwo_zawodowe_a_wyzwania_miedzykulturowe.pdf Od szoku do adaptacji: psychologiczne konsekwencje wyjazdu za granicę]'', Doradztwo zawodowe a wyzwania międzykulturowe, Krajowy Ośrodek Wspierania Edukacji Zawodowej i Ustawicznej, Warszawa
* Polok K. (2003), ''Miejsce szoku kulturowego podczas procesu przyswajania języka'', Języki Obce w Szkole, nr 6
* Przytuła S. (2011), ''[https://cejsh.icm.edu.pl/cejsh/element/bwmeta1.element.desklight-acae539d-a14c-433d-9248-4ad4d0c9127e/c/pz_4_2011-1_przytula.pdf Problemy wielokulturowości w korporacjach międzynarodowych]'', Problemy Zarządzania, nr 9
* Romanowska M. (2004), ''Leksykon zarządzania'', Difin, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Katarzyna Szymańska, Julia Strojna}}
[[Kategoria:Psychologia społeczna]]

{{#metamaster:description|Szok kulturowy to zderzenie kultury z nowym otoczeniem. Przejście tej fazy adaptacji umożliwia wypracowanie wielokulturowej tożsamości. Występuje często u emigrantów.}}

Szok kulturowy - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links