Zybex: cleanup bibliografii i rotten links

2024-01-21T10:58:22Z

cleanup bibliografii i rotten links

Nowa strona

'''Struktura macierzowa''' zalicza się do jednej z form struktur organizacyjnych przedsiębiorstwa. Oparta jest na nakładających się na siebie dwóch kryteriach scalania. Wydziały funkcjonalne stanowią podstawę stworzenia macierzy. Po ich ustaleniu dobierane i nakładane są na przygotowany schemat zestawy grup. W zależności od profilu działalności przedsiębiorstwa kluczowym kryterium wyodrębnienia wspomnianych wcześniej grup jest [[wyrób]] lub tymczasowy wydział zajmujący się konkretnym zadaniem.

Została wprowadzona w latach sześćdziesiątych w przemyśle kosmicznym. Pionierską role w zastosowaniu tej struktury odegrała NASA (National Aeronautics and Space Administration). Strukturę macierzową najczęściej buduje się wokół problemów lub [[projekt]]ów, w których realizację zaangażowana jest [[organizacja]]. Są one na ogół ujmowane w wierszach macierzy. Kolumny macierzy są odpowiednikami stałych, powtarzalnych funkcji, podobnych do funkcji występujących w strukturze funkcjonalnej.

==TL;DR==
Struktura macierzowa to jedna z form organizacji przedsiębiorstwa, oparta na dwóch kryteriach scalania - wydziałach funkcjonalnych i grupach projektowych. Stworzona w latach 60. przez NASA, jest używana do realizacji projektów specjalnych. Ma wiele zalet, takich jak współpraca międzydziałowa i elastyczność, ale także wady, takie jak wysokie koszty zarządzania. Przykładem zastosowania jest Ford, który użył struktury macierzowej do stworzenia modelu Ford Focus. Struktura ta nie jest uniwersalna i nie nadaje się do wszystkich firm. Może być stosowana w przypadku silnego nacisku otoczenia zewnętrznego, dużej ilości danych do przetworzenia i ograniczonych zasobów.

==Zastosowania==
Struktura macierzowa ma zastosowanie w przypadku wystąpienia [[potrzeby]] realizacji pewnych przedsięwzięć specjalnych, które wymagają powołania zespołów projektowych. Członkami tych zespołów są pracownicy stałych komórek organizacyjnych.
[[Grafika:Macierzowa.png|600px|thumb|Rys. 1. Struktura macierzowa]]
Oddelegowanie [[pracownik]]ów może odbywać się na zasadzie:
* pełnego wyłączenia z macierzystej komórki na czas realizacji przedsięwzięcia i całkowitego podporządkowania służbowego kierownikowi powołanego zespołu projektowego (mówimy wtedy o tzw. zespołach projektowych),
* podwójnego podporządkowania pracowników: zarówno kierownikowi macierzystej komórki, jak i kierownikowi zespołu (takie rozwiązanie odpowiada typowym strukturom macierzowym).

Każdy pracownik będący jednym z ogniw struktury macierzowej jest członkiem zarówno zespołu projektowego jak i wydziału funkcjonalnego. Wynikiem owej dwojakiej przynależności jest fakt posiadania kilku przełożonych.
Macierzowa [[struktura organizacyjna]] to dość skomplikowane [[przedsięwzięcie]]. Nie każda [[firma]] potrafi ją skutecznie wdrożyć. Stosowanie tej struktury może prowadzić do wielu zjawisk zarówno pozytywnych jak i negatywnych w danej organizacji.

<google>n</google>

==Zalety i wady==
Zalety:
* stwarza warunki do pracy interdyscyplinarnej
* sprzyja rozwijaniu [[umiejętności]] współpracy
* jest elastyczna
* sprzyja wysokiej identyfikacji pracowników z celami
* stwarza samoczynne mechanizmy koordynacji
* sprzyja powstawaniu zjawiska synergii

Wady:
* wysokie [[koszty]] zarządzania
* możliwość wystąpienia anarchii
* wydłużony czas realizacji zadań (sprzyja dyskusjom, a nie działaniu)

==Struktura macierzowa w praktyce==
Znany na całym świecie amerykański [[koncern]] motoryzacyjny - Ford wykorzystał podejście macierzowe do skonstruowania jednego z najbardziej popularnych modeli, a mianowicie Forda Focusa. Powołana do tego celu [[grupa]] nosiła miano "[[zespół]] Focusa", a składała się m.in. z: inżynierów, projektantów, specjalistów ds. marketingu i produkcji oraz ekspertów z innych obszarów firmy. Dzięki implementacji tej struktury i zgromadzeniu specjalistów projekt wykreowania nowego modelu zakończył się sukcesem o przynajmniej rok wcześniej, niż byłoby to możliwe do osiągnięcia przy zastosowaniu poprzedniego podejścia realizowanego w firmie.

[[Grafika:Struktura macierzowa.png|600px|thumb|Rys. 2. Struktura macierzowa w projekcie]]
Struktura macierzowa wykorzystywana jest także przez firmy tj. Prudential, General Motors, NCR, American Cyanamid, a także Manhattan [[Bank]]. Jednakże struktura macierzowa pomimo starań związanych z wdrożeniem i próbą realizacji nie znalazła zastosowania w takich firmach jak Philips, czy Citibank. Powyższa sytuacja sugeruje więc, iż struktura macierzowa nie jest strukturą uniwersalną, nadającą się do wdrożenia w każdym przedsiębiorstwie.

==Kiedy warto zastosować strukturę macierzową ?==
Strukturę macierzową można zastosować w poniższych sytuacjach:
1. Gdy otoczenie zewnętrzne przedsiębiorstwa wywiera na niego silny nacisk np. w przypadku dużej konkurencji na rynku. Dzięki podjęciu kompleksowych działań wszystkich komórek struktury macierzowej można w sposób szybki i efektywny zwrócić uwagę konsumentów na wytwarzane przez siebie dobra.

2. W sytuacji, gdy w przedsiębiorstwie przetwarzana jest niezliczona ilości danych i informacji. Zastosowanie tej struktury znacznie ułatwia podział obowiązków i koordynację podejmowanych zadań.

3. W przypadku, gdy [[zasoby]], w których posiadaniu znajduje się organizacja są ograniczone struktura macierzowa okazuje się zbawiennym rozwiązaniem. Dzięki jej zastosowaniu z ograniczonych zasobów np. specjalistów ds. produkcji może korzystać nie tylko dział produkujący wyrób A, lecz także dział produkujący wyrób B.

Pomimo trudności towarzyszących stworzeniu prężnie działającej struktury macierzowej funkcjonuje ona w przedsiębiorstwach i często przyczynia się do osiągania sukcesów i przyspieszenia czasu realizacji założonych projektów.

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Struktura zespołów projektowych]]}} — {{i5link|a=[[Struktura promienista]]}} — {{i5link|a=[[Rodzaje struktur w projekcie]]}} — {{i5link|a=[[Centralizacja]]}} — {{i5link|a=[[Struktura liniowa]]}} — {{i5link|a=[[Struktura funkcjonalna]]}} — {{i5link|a=[[Reengineering]]}} — {{i5link|a=[[Struktura dywizjonalna]]}} — {{i5link|a=[[Struktura liniowo-sztabowa]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Griffin R. (2017), ''Podstawy zarządzania organizacją'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Kandefer-Winter K., Nadskakuła O. (2016), ''Komunikacja w zarządzaniu projektami'', CeDeWu, Warszawa
* Machaczka J. (2001), ''Podstawy zarządzania'', Wydawnictwo Akademii Ekonomicznej w Krakowie, Kraków
* Piwowar-Sulej K. (2013), ''[https://dspace.uni.lodz.pl/xmlui/bitstream/handle/11089/10218/16-piwowar.pdf?sequence=1&isAllowed=y Funkcja personalna w organizacji zorientowanej na projekty - jej kształt oraz rola działu HR w realizacji tej funkcji]'', Folia oeconomica nr 283/213
* Stabryła A. (1997), ''Podstawy zarządzania firmą'', Antykwa, Kraków-Kluczbork
* Trocki M. (2014), ''Organizacja projektowa'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
</noautolinks>

{{a|Agnieszka Galos, Adrianna Cholewa}}
[[Kategoria:Rodzaje struktur]]
[[en:Matrix structure]]

{{#metamaster:description|Struktura macierzowa to forma organizacji przedsiębiorstwa, oparta na dwóch kryteriach scalania. Najczęściej stosowana wokół problemów lub projektów.}}

Struktura macierzowa - Historia wersji

Zybex: cleanup bibliografii i rotten links