Sw o 08:07, 21 paź 2024

2024-10-21T08:07:00Z

Nowa strona

'''Stopa referencyjna''' ([[repo]], interwencyjna) - [[rentowność]] [[bony pieniężne | bonów pieniężnych]] emitowanych przez [[Narodowy Bank Polski]] w trakcie podstawowych operacji otwartego rynku. Operacje te polegają na zakupie lub [[sprzedaż]]y krótkoterminowych, z reguły 7-dniowych, [[bony pieniężne | bonów pieniężnych]] na [[rynek | rynku]] międzybankowym w celu przywrócenia równowagi płynnościowej w sektorze [[bank]]owym.

Jedna z podstawowych stóp procentowych ustalanych w Polsce przez Radę Polityki Pieniężnej. Stopa referencyjna [[NBP]] ustalana jest od 6 lutego 1998 r.

==TL;DR==
Stopa referencyjna to rentowność bonów pieniężnych emitowanych przez NBP w operacjach otwartego rynku. Wysokość stopy referencyjnej wpływa na poziom oprocentowania kapitału obcego. NBP stosuje różne narzędzia polityki pieniężnej, takie jak operacje otwartego rynku i utrzymanie rezerwy obowiązkowej. Stopa referencyjna NBP jest jednym z podstawowych instrumentów polityki pieniężnej. Wysokość stopy referencyjnej zmienia się w zależności od decyzji Rady Polityki Pieniężnej. Podstawowe stopy procentowe NBP, takie jak stopa depozytowa, redyskonta weksli i lombardowa, mają wpływ na oprocentowanie transakcji bankowych. Wysokość stopy referencyjnej zmieniała się od 1998 roku, osiągając najniższy poziom 1,5% w 2015 roku. Stopy procentowe mają istotne znaczenie dla gospodarki, wpływając na obieg pieniądza, zatrudnienie, produkcję i stopę inflacji.

==Polityka pieniężna NBP==
Podstawowe narzędzia [[polityka pieniężna | polityki pieniężnej]] stosowane przez [[NBP]] to operacje otwartego [[rynek | rynku]], operacje depozytowo-kredytowe oraz utrzymanie [[Rezerwa obowiązkowa|rezerwy obowiązkowej]]. [[Bank centralny]] stosuje ww. metody w celu realizacji przyjętych założeń [[polityka pieniężna | polityki pieniężnej]]. Głównym celem [[NBP]] jest utrzymanie stabilnego poziomu [[cena | cen]]. Analizując kształtowanie się średniej rocznej stopy referencyjnej [[NBP]], można zauważyć okres w którym [[stopa procentowa]] była obniżana (2000-2003) oraz okres kiedy stopa referencyjna była w marę stabilna (3,5-6%). Miało to miejsce w latach 2004-2009. W 2011 [[stopa procentowa]] nieznacznie wzrosła, a następnie stopniowo malała aż do roku 2015 gdzie ukształtowała się na poziomi 1,5%.

<google>n</google>

==Podstawowe stopy procentowe NBP==
Ustalane przez Rade Polityki Pieniężnej (RPP) dla transakcji realizowanych z [[bank]]ami komercyjnymi. Określa się je jako podstawowy instrument [[polityka pieniężna | polityki pieniężnej]] realizowanej przez [[bank centralny]] (w Polsce jest to [[NBP]]). Poziom tych podstawowych [[stopa procentowa | stóp procentowych]] wpływa na wysokość [[oprocentowanie | oprocentowania]] transakcji realizowanych na [[rynek | rynku]] depozytowo-kredytowym, pieniężnym, jak również na [[oprocentowanie]] transakcji [[bank]]ów komercyjnych osobami fizycznymi oraz z [[przedsiębiorstwo | przedsiębiorstwami]]. Wzrost tych [[stopa procentowa | stóp procentowych]] powoduje wzrost wszystkich pozostałych [[stopa procentowa | stóp procentowych]], które dotyczą transakcji finansowych w gospodarce. [[Stopa procentowa | Stopy procentowe]] ustalane przez RPP mają duży wpływ na sferę realną gospodarki. Spadek [[stopa procentowa | stóp procentowych]] powoduje ożywienie gospodarki, natomiast odwrotnie jest przy ich wzroście. [[Bank centralny]] może wpływać na wielkość obiegu pieniężnego, [[zatrudnienie]], produkcję i [[stopa inflacji | stopę inflacji]] poprzez zmiany poziomu [[stopa procentowa | stóp procentowych]].
* '''Stopa referencyjna''' - ''określa rentowność podstawowych operacji otwartego [[rynek | rynku]], wpływając jednocześnie na poziom krótkoterminowych rynkowych [[stopa procentowa | stóp procentowych]],''
* '''[[Stopa depozytowa]]''' - ''wyznacza [[oprocentowanie]] [[depozyt | depozytu]] w [[NBP]]. Określa dolne ograniczenie dla wahań rynkowej stopy overnight''
* '''Stopa redyskonta weksli''' - ''służy do obliczania [[cena | ceny]], po jakiej [[bank centralny]] przyjmuje do redyskonta spełniające określone warunki [[weksle]] od [[bank]]ów komercyjnych,''
* '''Stopa lombardowa''' - ''określa [[cena | cenę]], po której [[bank centralny]] udziela [[bank]]om komercyjnym [[pożyczka | pożyczek]] pod [[zastaw]] [[papiery wartościowe | papierów wartościowych]].''

==Wysokość stopy referencyjnej==
{| border=1
!Rok
!Data
!Stopa
referencyjna
|---
|align="center" rowspan=7|1998
|align="center"|26.02
|align="center"|24,00
|---
|align="center"|23.04
|align="center"|23,00
|---
|align="center"|21.05
|align="center"|21,5
|---
|align="center"|17.07
|align="center"|19,00
|---
|align="center"|10.09
|align="center"|18,00
|---
|align="center"|29.10
|align="center"|17,00
|---
|align="center"|10.12
|align="center"|15,50
|---
|align="center" rowspan=3|1999
|align="center"|21.01
|align="center"|13,00
|---
|align="center"|23.09
|align="center"|14,00
|---
|align="center"|18.11
|align="center"|16,50
|---
|align="center" rowspan=2|2000
|align="center"|24.02
|align="center"|17,50
|---
|align="center"|31.08
|align="center"|19,00
|---
|align="center" rowspan=6|2001
|align="center"|01.03
|align="center"|18,00
|---
|align="center"|29.03
|align="center"|17,00
|---
|align="center"|28.06
|align="center"|15,50
|---
|align="center"|23.08
|align="center"|14,50
|---
|align="center"|26.10
|align="center"|13,00
|---
|align="center"|29.11
|align="center"|11,50
|---
|align="center" rowspan=8|2002
|align="center"|31.01
|align="center"|10,00
|---
|align="center"|26.04
|align="center"|9,50
|---
|align="center"|30.05
|align="center"|9,00
|---
|align="center"|27.06
|align="center"|8,50
|---
|align="center"|29.08
|align="center"|8,00
|---
|align="center"|26.09
|align="center"|7,50
|---
|align="center"|24.10
|align="center"|7,00
|---
|align="center"|28.11
|align="center"|6,75
|---
|align="center" rowspan=6|2003
|align="center"|30.01
|align="center"|6,50
|---
|align="center"|27.02
|align="center"|6,25
|---
|align="center"|27.03
|align="center"|6,00
|---
|align="center"|25.04
|align="center"|5,75
|---
|align="center"|29.05
|align="center"|5,50
|---
|align="center"|26.06
|align="center"|5,25
|---
|align="center" rowspan=3|2004
|align="center"|01.07
|align="center"|5,75
|---
|align="center"|29.07
|align="center"|6,00
|---
|align="center"|26.08
|align="center"|6,50
|---
|align="center" rowspan=5|2005
|align="center"|31.03
|align="center"|6,00
|---
|align="center"|28.04
|align="center"|5,50
|---
|align="center"|30.06
|align="center"|5,00
|---
|align="center"|28.07
|align="center"|4,75
|---
|align="center"|01.09
|align="center"|4,50
|---
|align="center" rowspan="2"|2006
|align="center"|01.02
|align="center"|4,25
|---
|align="center"|01.03
|align="center"|4,00
|---
|align="center" rowspan="3"|2007
|align="center"|25.04
|align="center"|4,25
|---
|align="center"|27.06
|align="center"|4,50
|---
|align="center"|29.11
|align="center"|5,00
|---
|align="center" rowspan="6"|2008
|align="center"|31.01
|align="center"|5,25
|---
|align="center"|28.02
|align="center"|5,50
|---
|align="center"|26.03
|align="center"|5,75
|---
|align="center"|26.06
|align="center"|6,00
|---
|align="center"|27.11
|align="center"|5,75
|---
|align="center"|24.12
|align="center"|5,00
|---
|align="center" rowspan="4"|2009
|align="center"|28.01
|align="center"|4,25
|---
|align="center"|02.26
|align="center"|4,00
|---
|align="center"|03.26
|align="center"|3,75
|---
|align="center"|25.06
|align="center"|3,50
|---
|align="center" rowspan="1"|2010
|align="center"|01.01
|align="center"|3,50
|---
|align="center" rowspan="4"|2011
|align="center"|20.01
|align="center"|3,75
|---
|align="center"|06.04
|align="center"|4,00
|---
|align="center"|12.05
|align="center"|4,25
|---
|align="center"|09.06
|align="center"|4,50
|---
|align="center" rowspan="3"|2012
|align="center"|10.05
|align="center"|4,75
|---
|align="center"|08.11
|align="center"|4,50
|---
|align="center"|06.12
|align="center"|4,25
|---
|align="center" rowspan="6"|2013
|align="center"|10.01
|align="center"|4,00
|---
|align="center"|07.02
|align="center"|3,75
|---
|align="center"|07.03
|align="center"|3,25
|---
|align="center"|09.05
|align="center"|3,00
|---
|align="center"|06.06
|align="center"|2,75
|---
|align="center"|04.07
|align="center"|2,50
|---
|align="center" rowspan="1"|2014
|align="center"|09.10
|align="center"|2,00
|---
|align="center" rowspan="1"|2015
|align="center"|05.03
|align="center"|1,50
|}

==Istota stóp procentowych==
* [[Stopa procentowa]] to [[cena]] [[pieniądz | pieniądza]] i wyznacznik wartości [[pieniądz | pieniądza]] w czasie,
* Podstawowy instrument [[polityka pieniężna | polityki pieniężnej]],
* Zmiany [[stopa procentowa | stóp procentowych]] wynikają z rodzaju prowadzonej [[polityka pieniężna | polityki pieniężnej]] przez [[NBP]]
* Określa także wysokość [[odsetki | odsetek]], które musi zapłacić pożyczkobiorca swojemu pożyczkodawcy (wierzycielowi). Innymi słowy jest to [[koszt]] skorzystania z [[kredyt]]u,
* Określa koszt pozyskania [[depozyt]]ów przez [[bank]]i,
* Określa [[dochód]] [[bank]]u z tytułu udzielenia [[kredyt]]ów i nabytych papierów dłużnych,
* Ustalane przez [[bank centralny]] lub banki komercyjne

{{infobox5|list1={{i5link|a=[[Stopa procentowa]]}} — {{i5link|a=[[Stopa lombardowa]]}} — {{i5link|a=[[Stopa redyskontowa]]}} — {{i5link|a=[[Instrumenty polityki pieniężnej]]}} — {{i5link|a=[[Podaż pieniądza]]}} — {{i5link|a=[[Rezerwa obowiązkowa]]}} — {{i5link|a=[[Agregat M0]]}} — {{i5link|a=[[Kredyt redyskontowy]]}} — {{i5link|a=[[Stopa dyskontowa]]}} }}

==Bibliografia==
<noautolinks>
* Begg D., Fisher S., Vernasca G., Dornbusch R. (2014), ''Ekonomia: Makroekonomia'', Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa
* Dąbrowska K., Gruszczyński M. (2002), ''Kapitał zagraniczny w polskim sektorze Bankowym a efektywność polityki pieniężnej'', NBP, Warszawa
* Domański R. (2009), ''Stopa procentowa jako narzędzie podziału i strategii gospodarczej'', Publikacja Zakładu Gospodarki Światowej INE PAN
* Pietrzak B., Polański Z., Woźniak B. (2012), ''System finansowy w Polsce'', Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa
* Strona internetowa: ''[https://nbp.pl/podstawowe-stopy-procentowe-archiwum/ Archiwum podstawowych stóp procentowych NBP od 1998]'', NBP, Warszawa
* Utzig M. (2011), ''Zależność pomiędzy wydatkami konsumpcyjnymi gospodarstw domowych rolników a stopą procentową narodowego banku polskiego''
</noautolinks>

{{a|Joanna Mikoś}}
[[Kategoria:Oprocentowanie]]

{{#metamaster:description|Stopa referencyjna - rentowność bonów emitowanych przez NBP. Ustalana od 1998 r., wpływa na oprocentowanie kapitału obcego.}}

Stopa referencyjna - Historia wersji

Sw o 08:07, 21 paź 2024